Antrenörlük Sporda Psikososyal Alanlar III Spor Tarihi ve Olimpizm Konu Anlatımı

Kaynak metin spor tarihini ve olimpizmi, uluslararası sporu bugün fiilen yöneten kurumsal yapı üzerinden anlatır.

Uluslararası spor yönetimi, hükümetler arası olmayan çok uluslu ve çok branşlı bir örgüt olan Uluslararası Olimpiyat Komitesinin, kısaca IOCnin önderliğinde ve tek branşlı uluslararası spor federasyonlarının katkısıyla, modern sporun tekçi temsil ilkesi doğrultusunda yönetilir.

Uluslararası sporun piramit şeklindeki yönetim kademesinin en üstünde bulunan IOC, olimpik hareketin yöneticisi, uygulayıcısı ve teorisyeni konumundadır.

Bu piramidin ikinci katmanında ulusal olimpiyat komiteleri ile uluslararası spor federasyonları, üçüncü katmanında ulusal spor federasyonları, en altında ise sporcular ve kulüpler yer alır; IOC tarafından belirlenen her türlü politika ve uygulama, bu piramit aracılığıyla tüm ülkelerin federasyon ve kulüplerini bağlar.

Bu yönetim biçiminin dayandığı tekçi temsil ilkesi, her spor dalının ve her ülkenin uluslararası olimpik sistemde tek bir yetkili federasyon ya da komite tarafından temsil edilmesini öngörür; böylece aynı branşta veya aynı ülkede rakip otoritelerin ortaya çıkması engellenmiş olur.

Ulusal spor federasyonları da bulundukları ülkelerde temsil ettikleri branşların her türlü işleyiş ve faaliyetinden sorumludur, ancak bu sorumluluk uluslararası federasyonun çatısı altında ve onun belirlediği kurallar dahilinde yürütülür.

Uluslararası spor federasyonları bulundukları ülkelerde temsil ettikleri branşların işleyişinden sorumlu en önemli örgütler olan ulusal spor federasyonlarının çatı örgütüdür; ancak bu federasyonlar da bütün faaliyetlerini IOC ile işbirliği içinde ve IOCnin onayıyla yürütmek durumundadır.

IOC, uluslararası spor federasyonlarının tüzüklerinin, uygulamalarının ve etkinliklerinin Olimpik Antlaşmanın getirdiği ortak misyon doğrultusunda yapılmasını sağlamakla görevlidir; başta olimpik branşlar olmak üzere bütün spor dalları bu antlaşma çerçevesinde IOC tarafından izlenir ve yönlendirilir.

Olimpizmin anayasası sayılan ve Olimpik Hareketin temelini oluşturan bu Olimpik Antlaşma, olimpizmin temel ilkelerinde ön plana çıkardığı değerleri, sporda çocuk koruma felsefesiyle örtüşecek biçimde tanımlar; bir uluslararası spor federasyonunun getirdiği yeni bir uygulama, tıpkı FIFAnın futbol oyun kurallarında yaptığı bir değişikliğin dünyanın her yerindeki sahalarda geçerli olması gibi, ulusal federasyonları doğrudan bağlayıcı niteliktedir.

Bu kurumsal yapının etik boyutu da ihmal edilmemiştir.

IOCnin tanınmış komitelerinden biri olan Uluslararası Fair Play Komitesi, yayımladığı Spor Etiği İlkeleri belgesiyle sporda adil oyunu ve çocuk koruma uygulamalarını bir arada ele alır.

IOC ayrıca 2000li yılların başından itibaren sporcu taciz ve istismarı konularına giderek artan oranda eğilmiş, Safeguarding athletes from harassment and abuse in sport adıyla yayımladığı araç setiyle ulusal ve uluslararası spor örgütlerine sporcuların korunması konusunda öncülük etmiş, aynı zamanda konuyla ilgili geniş katılımlı bilimsel makalelerin yayımlanmasına da katkı sağlamıştır.

IOCnin Sağlık Komisyonuna göre ülkeler sporcularının sağlığını geliştirmek ve korumakla yükümlüdür ve her sporcunun güvenli bir ortamda spor yapmaya hakkı vardır; bu ilke, olimpizmin yalnızca bir yarışma felsefesi değil aynı zamanda bir koruma ve etik çerçevesi olduğunu gösterir.

Bir antrenörün bu piramidi tanıması, kulübünde ya da federasyonunda uygulanan bir kuralın nereden geldiğini, hangi üst otoritenin onayından geçtiğini ve neden değiştirilemediğini anlaması anlamına gelir.