Antrenörlük Sporda Psikososyal Alanlar IV Çocuk Koruma ve İstismarın Önlenmesi Konu Anlatımı

Cinsel taciz ve istismar, günümüzde spor alanında karşılaşılan en önemli sorunlardan biridir.

Uluslararası Olimpiyat Komitesinin Sağlık Komisyonuna göre ülkeler, sporcularının sağlığını geliştirmek ve korumakla yükümlüdür; her sporcunun güvenli bir ortamda spor yapmaya hakkı vardır, ancak bu güvenli ortamı en çok tehdit eden unsurların başında cinsel taciz ve istismar gelmektedir.

Bu tür eylemlere dünyanın her ülkesinde, her spor dalında ve her performans düzeyinde rastlanabildiği bilinmektedir; mağduriyet oranı özellikle elit sporcular arasında daha yüksektir ve başlıca failler sporcunun çevresinde yer alan güç ve otorite sahibi kişiler ile yaşça daha büyük sporculardır.

Bir çocuğun spor yaşamına genellikle küçük yaşta, bazen on yaşında başladığı ve bu süreçte ilk antrenörüyle kurduğu ilişkinin kişiliğinin şekillenmesinde belirleyici olduğu düşünüldüğünde, antrenörün taşıdığı sorumluluğun ağırlığı daha net görülür.

Antrenörler, sporcuların yalnızca teknik bilgi aldığı kişiler değil, davranışlarıyla örnek aldıkları rol modellerdir; küçük yaşta kendilerine emanet edilen çocuklar, kişilikleri şekillenirken antrenörlerini en yakından gözlemleyen bireylerdir.

Bu nedenle antrenörlük mesleğinin etik ilkeleri, çocuk ve genç sporcuları istismardan koruyacak açık kurallar içerir: antrenör sporcusuyla cinsel bir ilişkiye girmemeli, daha önce cinsel ya da duygusal bir yakınlığı olduğu sporculara antrenörlük yapmamalı ve sporcuların bir seks nesnesi olarak görülmesine hiçbir biçimde izin vermemelidir.

Bu bilgiler ışığında Uluslararası Olimpiyat Komitesi, 8 Şubat 2007 tarihli bildirisiyle ülkeleri somut adımlar atmaya çağırmıştır: cinsel taciz ve istismarı engelleyecek politikalar ve düzenlemeler geliştirmek, bu düzenlemelerin uygulanış biçimini sürekli izlemek, mevcut düzenlemelerin tacizi saptamaya ve engellemeye yeterli olup olmadığını takip etmek, önleyici eğitim ve öğretim programları geliştirmek, eşitlikçi, saygılı ve etik bir liderlik anlayışını özendirip yaygınlaştırmak, sporcuların aileleriyle iş birliği yapmak ve bu alanda bilimsel araştırmaları destekleyip özendirmek.

Bu maddelerin sıralanışı, çocuk korumanın tek bir önlemle değil, politika, denetim, eğitim, liderlik kültürü, aile iş birliği ve bilimsel takip gibi birbirini tamamlayan birden fazla katmanla sağlanabileceğini göstermektedir.

Antrenörün bu katmanlardaki rolü merkezidir.

Sporcularının kişisel ve ailevi sorunlarına yardımcı olmak, onları tehlikelerden koruma sorumluluğunu üstlenmek, sporcularıyla ve aileleriyle takım içindeki hak ve sorumluluklar konusunda açık iletişim kurmak, antrenörlük mesleğinin etik ilkeleri arasında ayrıca sayılır.