Antrenörlük Sporda Psikososyal Alanlar IV Toplumsal Cinsiyet ve Sporda Eşitlik Konu Anlatımı

Antrenörün sporculara karşı davranışlarında uyması gereken etik ilkeler arasında, insan haklarına saygılı olmak ve din, dil, cinsiyet, yaş ve benzeri temellerde ayrım yapmamak açıkça sayılır.

Bu ilke, cinsiyet eşitliğinin antrenörlük mesleğinde soyut bir söylem değil, günlük uygulamanın parçası olan somut bir yükümlülük olarak tanımlandığını gösterir; bir antrenörün takım içinde uyumu korurken tarafsız davranması ve sporcular arasında ayrımcılık yapmaması gerektiği de aynı ilkeler dizisinin devamıdır.

Bu eşitlik ilkesinin yanında, cinsiyetin sporda bazı riskleri farklı biçimde dağıttığı da bilinmektedir.

Spor sakatlıklarına yol açan kişisel etmenler sıralanırken, kadın sporcuların anatomik özellikleri nedeniyle erkek sporculara kıyasla yaklaşık iki kat daha sık yaralandığı belirtilir; bu, cinsiyetin salt toplumsal değil, aynı zamanda fiziksel bir risk farkı da yarattığını gösteren somut bir bulgudur.

Benzer bir örüntü, sporda yaşanan cinsel taciz ve istismar konusunda da karşımıza çıkar: Uluslararası Olimpiyat Komitesinin Sağlık Komisyonuna göre, spor ortamında yaşanan cinsel taciz ve istismar konusu daha çok kadın sporcular ve antrenörler arasında yaşanmakta, mağduriyet oranı elit sporcular arasında daha da yükselmektedir.

Bu iki gözlem bir araya getirildiğinde, sporda eşitliğin antrenörlük pratiğinde iki ayrı ama birbirini tamamlayan görevi işaret ettiği görülür.

Birincisi, ayrımcılık yapmama ilkesinin sporcuya yönelik her türlü değerlendirme, seçim ve takım içi ilişkide gözetilmesidir.

İkincisi ise, cinsiyete bağlı olarak farklılaşan somut risklerin, yani hem sakatlanma olasılığının hem de taciz ve istismara maruz kalma olasılığının, antrenör tarafından bilinmesi ve bu bilgiye göre önlem alınmasıdır.

Eşitlik burada yalnızca herkese aynı davranmak değil, farklı risk altındaki sporcuya farklı düzeyde bir koruma dikkati göstermek anlamına da gelir.