Antrenörlük Sporda Psikososyal Alanlar IV Spor Tarihi ve Olimpizm Konu Anlatımı

Etik sözcüğünün kökeni eski Yunancaya dayanır ve günümüzdeki anlamıyla “ahlaki, ahlakla ilgili” olanı ifade eder; insan tutum ve davranışlarının doğru ya da yanlış yönden değerlendirilmesi, geçmişten bugüne uzanan bu doğru-yanlış ölçüsünün anlatımıdır.

Spor tarihinin oluşumundan bugüne kadar spor toplulukları, sporun kendisine ait birtakım etik davranışlara sahip olduğuna ve bu davranışların sporun taraftarlarına kazandırılmasının ve geliştirilmesinin önemli bir sorumluluk olduğuna inanmıştır; sporun gerçek anlamıyla varlığını sürdürebilmesi için davranışların etik ilkelere uygunluğu, bu tarihsel çizgi boyunca hep önemli sayılmıştır.

Bu tarihsel çizginin günümüzdeki en büyük ve en görünür hâli Olimpiyat Oyunları'dır.

En büyük spor organizasyonu olarak Olimpiyat Oyunları, sporun kültürler arası anlayış ve iş birliğinde bir araç olduğunu ortaya koyan güçlü bir kanıt sayılır; uluslararası ortak yaşamın evrensel değerleri ve deneyimi geliştirdiği, farklı kültürlerden insanların açıkça anlaşılmış ve özgürce ifade edilmiş değerler üzerinde bir arada yaşama yolları bulabileceğinin doğrudan bir göstergesi olarak sunulur.

Zamanla ülkeler arasında gelişen uluslararası dostluk ilişkisiyle birlikte bilimsel ve teknolojik yenilikler de spora çağdaş bir anlam kazandırmış, spor bu sayede ülkelerin kültürel ilişkilerini güçlendiren bir araç hâline gelmiştir.

Ancak bu aynı tarihsel süreç, sporun gerçek amacından saptırılarak birtakım çıkarlar için bir araca dönüşmesi tehlikesini de içinde barındırır.

Sporun ekonomik ve siyasi nedenlerle amacından uzaklaşması, ahlak değerlerinin yerini maddi değerlerin almasıyla sonuçlanabilmektedir; bu gerilim, Olimpiyat Oyunları’nın barış, sevgi ve centilmenlik gibi temel amaç değerlerinden uzaklaşarak ülkeler için ekonomik ve siyasi bir araç değerine indirgenmesi biçiminde somutlaşabilmektedir.

Bu iki uç, yani birleştirici ve evrensel bir araç olma ile çıkar aracına dönüşme arasındaki gerilim, spor tarihinin bugüne taşıdığı en temel sorularından birini oluşturur.