Kısaca

Baş-boyun ve dental anatomi sorularında motor, genel duyu, tat ve parasempatik lifler ayrı izlenir. Dilin intrinsik ve ekstrinsik kaslarını kural olarak n. hypoglossus (XII) çalıştırır; m. palatoglossus vagus (X) yoluyla innerve edilen istisnadır. Dil ön üçte ikisinin genel duyusu n. lingualis (V3), tadı chorda tympani (VII); arka üçte birinin genel duyu ve tadı IX, epiglot çevresinin duyusu X ile taşınır. Parotis salgı yolu IX–n. petrosus minor–ganglion oticum–n. auriculotemporalis; submandibular ve sublingual bez yolu VII–chorda tympani–n. lingualis–ganglion submandibulare zinciridir. Üst dişler V2'nin superior alveolar, alt dişler V3'ün inferior alveolar dallarıyla ilişkilidir. Çiğneme kasları masseter, temporalis, medial ve lateral pterygoiddir ve V3 ile innerve olur; ilk üçü kapanmaya/elevasyona, lateral pterygoid protrüzyon ve açılmanın başlangıcına katkı verir. Soruda sinirin adı kadar taşıdığı lif türü ve hedef yapı izlenmelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

DUS konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

DUS ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Dört işlevi ayırarak başla

Ağız ve yüz bölgesinde aynı sinir farklı kaynaklardan gelen liflerle yan yana ilerleyebilir.

Bu nedenle her soruda dört işlev ayrı tutulur: motor, genel somatik duyu, tat ve otonom salgı kontrolü.

Örneğin n. lingualis dilin ön bölümünde genel duyu taşırken, ona katılan chorda tympani lifleri tat ve parasempatik görev taşır.

Birlikte seyretmeleri, kökenlerinin ve işlevlerinin aynı olduğu anlamına gelmez.

Dilin motor ve duyusal haritası

Dilin intrinsik kasları ile genioglossus, hyoglossus ve styloglossus gibi ekstrinsik kasları kural olarak n. hypoglossus (XII) tarafından innerve edilir.

İstisna m. palatoglossustur; farengeal pleksus üzerinden vagus (X) ile ilişkilidir.

Tek taraflı XII lezyonunda dil dışarı çıkarılırken zayıf tarafa deviye olabilir.

Duyuda bölge ve duyu türü birlikte sorulur:

  • Dilin ön üçte ikisinde dokunma, ağrı ve ısı gibi genel duyu, V3 dalı olan n. lingualis ile taşınır.
  • Aynı bölgenin tat lifleri çoğunlukla fasiyal sinirin chorda tympani dalıyla gelir; lifler n. lingualise katılarak seyreder.
  • Dilin arka üçte birinde hem genel duyu hem tat başlıca n. glossopharyngeus (IX) ile taşınır.
  • Epiglot ve en arka bölgedeki tat/duyu vagusun n. laryngeus superior dalıyla ilişkilidir.

Tat lifleri beyin sapında nucleus tractus solitarii'ye yönelir.

Vallat papillaların anatomik olarak ön üçte iki sınırında görünmesi, innervasyonunu değiştirmez; bunlar esas olarak IX ile ilişkilidir.

Tükürük bezleri: kaynak, ganglion, taşıyıcı

Parotis için preganglionik parasempatik yol inferior salivator çekirdekten IX ile başlar; tympanic plexus ve n. petrosus minor üzerinden ganglion oticuma ulaşır.

Postganglionik lifler n. auriculotemporalise katılarak beze gider.

Auriculotemporal sinir V3 dalıdır fakat burada parasempatik lifler yalnız bu siniri ulaşım yolu olarak kullanır.

Parotis içinden geçen fasiyal sinir bezi motor olarak innerve etmez; bez içinde dallanarak yüz mimik kaslarına gider.

Parotis kanalı masseter üzerinden ilerleyip buccinatoru deler ve üst ikinci molar düzeyinde ağız vestibülüne açılır.

Submandibular ve sublingual bezler için preganglionik lifler superior salivator çekirdekten fasiyal sinirle çıkar, chorda tympani üzerinden n. lingualise katılır ve ganglion submandibularede sinaps yapar.

Postganglionik lifler submandibular beze doğrudan, sublingual beze yeniden n. lingualisle ulaşır.

Submandibular kanal ağız tabanında öne ilerleyip frenulum linguae'nin iki yanındaki sublingual papillalara açılır; sublingual bez çoğunlukla çok sayıda küçük kanalla ağız tabanına boşalır.

Sempatik postganglionik lifler üst servikal gangliondan damar pleksusları boyunca bezlere ulaşır.

Parasempatik uyarı bol ve sulu salgıyı artırır; sempatik etkinin damar ve salgı bileşimi üzerindeki etkisi vardır.

Dental ve palatal duyu

Trigeminal sinir yüz ve ağız boşluğunun başlıca genel duyu siniridir. V2 dalları üst çene, üst dişler ve damakta; V3 dalları alt çene, alt dişler ve dilin ön bölümünün genel duyusunda öne çıkar.

Üst dişler posterior, middle ve anterior superior alveolar dalların oluşturduğu dental pleksusla ilişkilidir; middle dalın bulunması değişken olabilir.

Infraorbital sinir alt göz kapağı, burun yanı ve üst dudak derisine dallar verir.

Sert damağın büyük bölümünde greater palatine, ön kesici bölgeye yakın kısımda nasopalatine sinir; yumuşak damakta lesser palatine dallar genel duyu taşır.

Alt dişlerin pulpal duyusu n. alveolaris inferior ile taşınır; bu sinirin terminal n. mentalis dalı alt dudak ve çene ucu duyusunu sağlar.

N. lingualis mandibular dişlerin lingual gingivası, ağız tabanı ve dil ön üçte ikisinin genel duyusuyla ilişkilidir.

Damak kaslarının çoğu farengeal pleksus üzerinden vagusla innerve edilir. Tensor veli palatini istisnadır ve V3 ile çalışır.

Bu ayrım, dildeki palatoglossus istisnasıyla birlikte sık sınanır.

Çiğneme kasları ve temporomandibular eklem

Asıl çiğneme kasları masseter, temporalis, medial pterygoid ve lateral pterygoiddir; hepsi trigeminal sinirin mandibular bölümü V3'ten motor innervasyon alır.

  • Masseter ve medial pterygoid mandibulayı güçlü biçimde eleve eder; protrüzyona da katkı verir.
  • Temporalis eleve eder; posterior lifleri retrüzyonda belirgindir.
  • İki taraflı lateral pterygoid protrüzyona ve mandibulanın depresyon/açılma hareketinin başlangıcına katkı sağlar; tek taraflı kasılma karşı yana hareket üretir.
  • Sağ ve sol pterygoidlerin dönüşümlü etkinliği öğütme hareketini oluşturur.

Temporomandibular eklemde fibrokartilajinöz disk eklem boşluğunu iki bölmeye ayırır.

Alt bölümde ağırlıkla rotasyon, üst bölümde kondil-disk kompleksinin translasyonu gerçekleşir.

Ağız açılmasında önce rotasyon, ardından öne translasyon baskındır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Baş-Boyun ve Dental Anatomi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Anatomi dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Baş-Boyun ve Dental Anatomi konusu DUS Tüm Konular düzeyindeki Anatomi dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %7. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Baş-Boyun ve Dental Anatomi, DUS Tüm Konular düzeyindeki Anatomi dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

DUS Tüm Konular düzeyinde Anatomi dersinin müfredat ağırlığı %7. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Anatomi dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 2 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
DUS soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by