Ekstremite ve Kas-İskelet Anatomisi Konu Anlatımı

Ekstremite ve kas-iskelet anatomisi, hareketi üreten kaslar ile bu kasları taşıyan kemik, tendon, retinakulum ve periferik sinir yapılarını birlikte ele alır.

Bu başlıkta başarı, tek bir kas adını ezberlemekten çok, o kasın tendonu nereden geçer, hangi sinirle çalışır, hangi hareket paternine katkı verir ve yaralanmada hangi klinik bulgu beklenir sorularını aynı anda düşünebilmektir.

Üst ekstremite bu açıdan özellikle öğreticidir; çünkü el bileği, el içi kasları ve ön kol sinirleri kısa bir bölgede yoğun anatomik ayrıntı taşır.

El bileği ekstansör yüzünde retinaculum musculorum extensorum, tendonları kemik yüzeye yakın tutan bir düzenleyici bant gibi çalışır.

Tendonların kompartmanlar hâlinde geçmesi, hareket sırasında yaylanma ve yer değiştirmeyi azaltır.

Üçüncü ekstansör kompartman extensor pollicis longus tendonu ile ilişkilidir.

Bu bilgi yalnızca bir geçiş ezberi değildir; başparmak ekstansiyonu ve dorsal el bileği anatomisini okurken tendon kompartmanlarının neden ayrı ayrı sorgulandığını açıklar.

Extensor pollicis brevis, extensor digitorum ve radial karpal ekstansörler aynı bölgenin yakın komşu tendonlarıdır, fakat üçüncü kompartman sorulduğunda doğru ilişki extensor pollicis longus ile kurulmalıdır.

Elin ince motor anatomisinde lumbrikal kaslar önemli bir ayırıcıdır.

Bu kaslar metakarpofalangeal eklem fleksiyonu ve interfalangeal eklem ekstansiyonu gibi karma hareketlere katkı verir.

Innervasyonları median ve ulnar sinirler arasında paylaşılır; bu nedenle tek bir sinir adıyla açıklamak eksik kalır.

Median sinir ön kol ve elde belirli fleksör ve thenar işlevlerle, ulnar sinir ise intrensek el kaslarının önemli bölümüyle ilişkilidir.

Radial sinir daha çok ekstansör kompartman ve dorsal yüz işlevleriyle düşünülür.

Bir ön kol ya da el yaralanmasını değerlendirirken motor kayıp, duyu alanı ve yaralanma düzeyi birlikte okunmalıdır.

Omuz kuşağı ve skapula stabilitesi de ekstremite hareketinin temelidir.

Serratus anterior kası toraks duvarı ile skapula arasında çalışır ve uzun torasik sinirle ilişkilidir.

Bu sinirin etkilenmesi skapulanın göğüs duvarına sabitlenmesini bozabilir; böylece üst ekstremite hareketi yalnız glenohumeral eklemden ibaret olmadığı anlaşılır.

Skapulanın pozisyonu, omuz elevasyonu ve kolun yukarı kaldırılması için kas zincirinin bütünlüğü gerekir.

Bu nedenle omuz kuşağı kasları, el ve ön kol ayrıntılarından ayrı bir ezber listesi gibi değil, üst ekstremite hareketinin proksimal temeli olarak değerlendirilmelidir.

Kas-iskelet anatomisinin kemik dokusu tarafında osteoblast ve osteoklast ayrımı önemlidir.

Osteoblastlar kemik matriksi yapımı ve mineralizasyonla ilişkilidir; alkalen fosfataz etkinliği bu yapım süreciyle birlikte düşünülür.

Osteoklastlar ise kemik rezorpsiyonundan sorumlu hücrelerdir ve katepsin K gibi yıkım enzimleriyle ilişkilendirilir.

Bu ayrım, kas-iskelet sistemini yalnız kemik şekilleri olarak değil, canlı ve sürekli yenilenen bir doku olarak anlamayı sağlar.

Kemik yapım-yıkım dengesi, travma, büyüme ve onarım başlıklarının anatomik temelini oluşturur.

Anatomik düzlemler bu bilgilerin ortak dilidir.

Sagital, frontal veya horizontal düzlem gibi terimler, hareketin ve kesitin hangi yönde tarif edildiğini belirtir.

Ekstremite hareketleri fleksiyon, ekstansiyon, abduksiyon, adduksiyon, rotasyon ve sirkumdüksiyon gibi terimlerle anlatıldığında bu düzlem bilgisi arka planda çalışır.