SPKn m. 21, halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşlarının ilişkili kişi veya bağlantılı işlemler yoluyla kârını ya da malvarlığını azaltarak dışarıya menfaat aktarmasını yasaklar. Aktarım; emsalden sapmış fiyat, ücret ve koşullarla doğrudan işlem yapılması kadar, üretim-verimlilik esaslarına veya piyasa teamüllerine aykırı eylemsizlikle de oluşabilir. İşlemin açıklanması veya kurul kararı alınması, emsallere aykırılığı kendiliğinden hukuka uygun yapmaz. Aktarılan tutarın kanuni faiziyle iadesi, sorumlu yönetim kurulu üyelerinin takip yükümlülüğü, tazmin ve idari/cezai sonuçlar ayrı değerlendirilir. İlişkili taraf işlemleri emsallere uygunluk, değerleme, karar sürecine katılım ve kamuyu aydınlatma kurallarıyla önleyici olarak izlenir.
Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı Konu Anlatımı
Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Sermaye Piyasası Mevzuatı dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Halka açık ortaklığın malvarlığı yalnız hâkim ortağın veya yöneticinin değil, bütün pay sahiplerinin ekonomik temelidir.
Örtülü kazanç aktarımı yasağı, ilişkili kişilere piyasa koşulları dışında değer kaydırılmasını hem işlem hem ihmalle engeller.
Yasaklanan aktarım
Sermaye Piyasası Kanunu m. 21 kapsamında halka açık ortaklıklar ve kolektif yatırım kuruluşları; yöneticileri, ortakları, bunların yakınları veya bağlantılı kişi ve kuruluşlarla yaptıkları işlemlerde emsallerine göre bariz biçimde farklı fiyat, bedel, ücret veya koşul uygulayarak kârlarını ya da malvarlıklarını azaltamaz.
Doğrudan örnek, değerli taşınmazın ilişkili şirkete piyasanın çok altında satılması veya piyasanın çok üzerinde hizmet bedeli ödenmesidir.
Dolaylı aktarım; araya başka şirket konulması, teminat veya finansman sağlanması, tahsilattan vazgeçilmesi, fırsatın bağlantılı tarafa bırakılması gibi yapılarla oluşabilir.
Hukuk ekonomik sonucu ve taraf bağlantısını birlikte inceler; sözleşmeye verilen ad belirleyici değildir.
Yasak yalnız aktif işlemle sınırlı değildir.
Şirketin üretim, faaliyet ve ticari hayatın basiretli ve dürüst esaslarına uygun davranması beklenir.
Yapılması gereken tahsilatın kasıtlı biçimde izlenmemesi veya şirket lehine alınabilecek kararın ilişkili kişi yararına alınmaması da malvarlığı kaybı yaratabilir.
Her kötü ticari sonuç örtülü aktarım değildir; emsale aykırılık, bağlantı, menfaat ve şirket kaybı somutlaştırılır.
Önleyici yönetişim
İlişkili tarafın kimliği, işlemin kapsamı, fiyat belirleme yöntemi ve alternatifleri karar öncesinde belgelenir.
Gerekli hâllerde değerleme raporu, bağımsız yönetim kurulu üyelerinin değerlendirmesi, genel kurul ve kamuyu aydınlatma süreçleri işletilir.
Çıkar çatışması bulunan üyenin müzakere ve oy durumu ilgili mevzuat ve şirket prosedürüyle yönetilir.
Kamuyu aydınlatma yatırımcıların bilgilenmesini sağlar; fakat “açıkladım, öyleyse aktarım serbest” sonucu doğurmaz.
Biçimsel onay da işlem esasen emsale aykırıysa yasağı ortadan kaldırmaz.
İade ve sorumluluk
Aktarıldığı tespit edilen tutarın, ilgili düzenleme uyarınca kanuni faiziyle malvarlığı azaltılan ortaklığa veya kolektif yatırım kuruluşuna iadesi gerekir.
Yönetim kurulu üyeleri iade ve tahsil sürecini takip etmekle yükümlüdür.
İadenin yapılması, şartları oluşmuş tazminat, idari yaptırım veya ceza sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz.
Kurul, işlem ve kayıtları inceleyebilir; sorumlular hakkında kanundaki tedbir ve yaptırım yolları uygulanabilir.
Pay sahiplerinin şirket zararına ilişkin sorumluluk davaları ve diğer özel hukuk yolları somut koşullara bağlıdır.
Olay çözümünde beş soru sorulur: Taraflar ilişkili mi, işlem veya ihmal nedir, emsal koşul neydi, şirkette hangi değer kaybı ve karşı tarafta hangi menfaat oluştu, karar-açıklama-iade yükümlülükleri yerine getirildi mi?
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Sermaye Piyasası Mevzuatı dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı konusu Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Sermaye Piyasası Mevzuatı dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Sermaye Piyasası Kanunu6362 sayılı Kanun, sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir şekilde işlemesini sağlamak amacıyla çıkarılmıştır. SPK'nın yetkilerini, sermaye piyasası araçlarını, ihraç ve halka arz esaslarını, bağımsız denetimi ve yaptırımları düzenler.
- TeminatTeminat, özellikle türev işlemlerde ve kredili işlemlerde tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak için yatırılan nakit veya menkul kıymet değeridir. Pozisyon açılırken yatırılan başlangıç teminatı ile pozisyon süresince korunması gereken sürdürme teminatı olarak ölçülür ve Takasbank'ın teminat yönetim sistemi aracılığıyla takip edilir.
- AktifBilançoda işletmenin sahip olduğu varlıkların toplamını ifade eder. Nakit, alacaklar, stoklar, finansal yatırımlar ve duran varlıklar aktif tarafında yer alır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Sermaye Piyasası Mevzuatı dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 15 konu içerir.
- Sermaye Piyasası Kanunu — Amaç, Kapsam ve Temel Kavramlar
- Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı ve İzahname
- Halka Arz ve Satış Yöntemleri
- Özel Durumların Kamuya Açıklanması
- Sermaye Piyasasında Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetim
- Pay Alım Teklifi ve Önemli Nitelikteki İşlemler
- Kurumsal Yönetim İlkeleri
- Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşları
- Kolektif Yatırım Kuruluşları (Yatırım Fonları ve Yatırım Ortaklıkları)
- Diğer Sermaye Piyasası Kurumları (Portföy Yönetim Şirketleri, İpotek Finansmanı Kuruluşları)
- Borsalar, Piyasa İşleticileri ve Merkezi Kurumlar (Borsa İstanbul, MKK, Takasbank)
- Sermaye Piyasası Suçları ve İdari Yaptırımlar (Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi