Sermaye Piyasası Suçları ve İdari Yaptırımlar (Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı) Konu Anlatımı

Sermaye piyasası suçları, piyasanın güven, açıklık ve eşit bilgi ilkelerini ağır biçimde bozan fiillerdir.

Kaynak metin 6362 sayılı Kanun'un piyasa düzenleyici bir metin olmasının sonuçlarından birini, Sermaye Piyasası Kuruluna düzeni bozan fiiller karşısında geniş yetkiler tanıması olarak açıklar.

Kurul yalnızca tebliğ çıkaran veya başvuru onaylayan bir idare değildir; mevzuata aykırı durum tespit ettiğinde idari yaptırım kararı alabilir, idari para cezası uygulayabilir ve suç teşkil eden eylemler bakımından Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunabilir.

Bu yapı, sermaye piyasasında güvenin yalnızca özel hukuk sorumluluğuyla korunamayacağını gösterir.

Bilgi suistimali, kamuya açıklanmamış ve yatırım kararını etkileyebilecek bilginin, bilgiye sahip kişi lehine haksız kullanılmasıdır.

Sermaye piyasasında eşit işlem ilkesi, yatırımcıların aynı anda aynı bilgiye sahip olmasını mutlak biçimde garanti edemez; fakat içsel bilginin açıklanmadan kişisel kazanca çevrilmesini piyasa bütünlüğüne aykırı kabul eder.

Özel durum açıklamaları rejimiyle bilgi suistimali yasağı bu yüzden birbirini tamamlar.

Bilgi zamanında ve doğru biçimde kamuya açıklanırsa, bilgiye erken erişen kişilerin haksız avantaj alanı daralır.

Piyasa dolandırıcılığı ise işlem veya açıklama yoluyla fiyat, arz-talep dengesi ya da yatırımcı algısı üzerinde yanıltıcı etki yaratılmasını konu alır.

İşlem bazlı davranışlarda gerçek ekonomik amaçtan çok yapay fiyat veya hacim görüntüsü oluşturma; bilgi bazlı davranışlarda ise yanlış, yanıltıcı veya eksik açıklamayla piyasayı etkileme söz konusu olabilir.

İdari yaptırımlar, tedbirler ve ceza soruşturması ihtimali bu fiillerin caydırıcılık yönünü oluşturur.