Bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı, 6362 sayılı Kanunda unsurları ayrı belirlenen sermaye piyasası suçlarıdır. Bilgi suistimalinde kamuya açıklanmamış, fiyatı/değeri veya yatırım kararını etkileyebilecek bilgiye belirli konumlarla sahip kişi, ilgili araçlarda işlem yaparak kendisine veya başkasına menfaat sağlar. İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığında fiyat, fiyat değişimi, arz-talep veya izlenim hakkında yanlış/yanıltıcı görünüm oluşturmak amacıyla işlem, emir, iptal ya da hesap hareketi; bilgi bazlı türde yanlış/yanıltıcı bilgi, söylenti, haber, yorum veya rapor yayma ve bundan menfaat sağlama aranır. İdari tedbir/para cezası ile ceza sorumluluğu aynı şey değildir; bu suçlar için soruşturma SPK'nın yazılı başvurusuna bağlı özel usule tabidir.
Sermaye Piyasası Suçları ve İdari Yaptırımlar (Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı) Konu Anlatımı
Sermaye Piyasası Suçları ve İdari Yaptırımlar (Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı) konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Sermaye Piyasası Mevzuatı dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Yaptırım türlerini ayırma
Sermaye piyasasında her aykırılık suç değildir.
SPK gözetim ve denetim yapabilir, koruyucu tedbir uygulayabilir ve kanundaki kabahatler için idari para cezası verebilir.
Ceza kanunundaki suç şüphesi ise savcılık ve ceza mahkemesi sürecine girer.
Aynı olayın tedbir, idari yaptırım, tazminat ve ceza boyutları farklı koşullara sahip olabilir.
Bilgi suistimali
Bilgi suistimalinin konusu, henüz kamuya açıklanmamış ve ilgili sermaye piyasası aracının fiyatını, değerini veya yatırımcı kararını etkileyebilecek nitelikteki bilgidir.
Fail; ihraççı yöneticisi, pay sahibi, işi/mesleği nedeniyle bilgiye erişen kişi veya bilginin bu niteliklerini bilen başka bir kişi olabilir.
Suç, yalnız bilgiyi bilmekle değil, bu bilgiye dayanarak ilgili araçlarda alım-satım emri verme, emri değiştirme veya iptal etme ve böylece kendisine ya da başkasına menfaat sağlama gibi kanuni hareketlerle oluşur.
İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı
İşlem bazlı türde amaç; sermaye piyasası araçlarının fiyatı, fiyat değişimi, arz-talebi veya yatırımcıda oluşturduğu izlenim hakkında yanlış ya da yanıltıcı görünüm meydana getirmektir.
Bu amaçla alım-satım, emir verme, emir iptali/değişikliği veya hesap hareketi yapılması kanuni hareket alanını oluşturur.
Yoğun işlem veya fiyat değişimi tek başına otomatik suç değildir; amaç ve somut hareketler ispatlanmalıdır.
Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı
Bilgi bazlı türde yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgi, söylenti, haber, yorum ya da rapor üretme/yayma ve bu yolla menfaat sağlama unsurları birlikte değerlendirilir.
Her hatalı tahmin suç değildir.
Açıklamanın niteliği, failin kastı, piyasa üzerindeki işlevi ve kanunun aradığı menfaat bağlantısı somut olayda gösterilmelidir.
İstisna ve güvenli sınırlar
Kanun ve ikincil düzenlemeler geri alım programı, istikrar işlemleri, merkez bankası/kamu borç yönetimi veya meşru piyasa uygulamaları için özel sınırlar tanıyabilir.
Bu alanlar sınırsız muafiyet değildir; işlemin ilgili koşullara uygun olması gerekir.
İçsel bilgi sahiplerinin işlem yasağı, özel durum açıklaması ve piyasa bozucu eylem rejimi suç tipleriyle ilişkili fakat onlardan ayrı kurallardır.
Soruşturma usulü
Bu sermaye piyasası suçları bakımından soruşturma yapılması SPK'nın Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır; bu başvuru muhakeme şartıdır.
Kurulun teknik değerlendirmesi savcının veya mahkemenin yerine geçmez.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Sermaye Piyasası Suçları ve İdari Yaptırımlar (Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı) anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Sermaye Piyasası Mevzuatı dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Sermaye Piyasası Suçları ve İdari Yaptırımlar (Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı) konusu Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Sermaye Piyasası Mevzuatı dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Piyasa Dolandırıcılığıİçeriden öğrenenlerin ticareti ve manipülasyonun genel adıdır. AB düzenlemelerine paralel olarak Türk hukukunda da suç olarak tanımlanmıştır. SPK bu suçları tespit etmek için piyasa gözetim sistemleri kullanır.
- Özel Durum AçıklamasıHalka açık şirketlerin, sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecek önemli olay ve gelişmeleri KAP üzerinden kamuya açıklamasıdır. Zamanında ve doğru açıklama yapılması zorunludur.
- EmirYatırımcının bir sermaye piyasası aracını almak veya satmak için aracı kuruma verdiği talimattır. Fiyat, miktar, geçerlilik süresi ve emir türü bilgilerini içerir.
- Merkez BankasıÜlkenin para politikasını yürüten, fiyat istikrarını sağlamayı amaçlayan bağımsız kurumdur. TCMB banknot basma tekeli, döviz ve altın rezervi yönetimi, ödeme sistemleri gözetimi görevlerini üstlenir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Sermaye Piyasası Mevzuatı dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 15 konu içerir.
- Sermaye Piyasası Kanunu — Amaç, Kapsam ve Temel Kavramlar
- Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı ve İzahname
- Halka Arz ve Satış Yöntemleri
- Özel Durumların Kamuya Açıklanması
- Sermaye Piyasasında Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetim
- Pay Alım Teklifi ve Önemli Nitelikteki İşlemler
- Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı
- Kurumsal Yönetim İlkeleri
- Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşları
- Kolektif Yatırım Kuruluşları (Yatırım Fonları ve Yatırım Ortaklıkları)
- Diğer Sermaye Piyasası Kurumları (Portföy Yönetim Şirketleri, İpotek Finansmanı Kuruluşları)
- Borsalar, Piyasa İşleticileri ve Merkezi Kurumlar (Borsa İstanbul, MKK, Takasbank)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi