Kısaca

Pay, anonim şirketin sermayesini bölen ve sahibine hak veren araçtır; bu hakların ne zaman ve hangi fiyattan işleyeceğini ihraç kuralları, kurumsal eylemler ve piyasa işleyişi belirler. Pay sahibi şirket borcundan alacaklılara karşı sorumlu değildir, ama tasfiyede en sona kaldığı için payın riski borçlanma araçlarından yüksektir.

PAY İHRACINA İLİŞKİN TEMEL DÜZENLEMELER üç tebliğe dayanır: İzahname ve İhraç Belgesi Tebliği Hükümleri izahname ile ihraç belgesini, Pay Tebliği Hükümleri taahhüt ve satış kısıtlarını, Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği Hükümleri satış yöntemlerini düzenler.

Kurumsal eylemlerin ortak ölçüsü servetin korunmasıdır: Nakit Kar Payı dağıtımında fiyat temettü kadar düşer, Bedelsiz Sermaye Artırımı ve Sermaye Azaltımı işlemlerinde ise yeni pay adedi ile yeni fiyatın çarpımı eski değere eşit kalır; Bedelli Sermaye Artırımında teorik fiyat, kapanışa artırım oranı ile kullanım fiyatının çarpımı eklenip toplamın bir artı artırım oranına bölünmesiyle bulunur. Pay Geri Alım programları ile Pay Alım Teklifi ve diğer çıkış hakları da ortağın haklarını farklı yollarla korur. Takas iki iş günde tamamlandığı için hak sahibi olmak için payın kayıt tarihinden iki iş günü önce portföyde olması gerekir. Örneğin kapanışı 24,00 TL olan payda %50 bedelli artırımda ana payın referans fiyatı 16,33 TL, rüçhan hakkının referans fiyatı 7,67 TL olur.

Pazarlar bakımından Pazarlarda Uygulanacak İşlem Esasları fiyat marjını ve devre kesici tetiklemesini belirler; Emir-İşlem Esasları fiyat adımını, Seans Saatleri ile İşlem Yöntemleri açılış ve kapanış fiyatını düzenler. Devre Kesiciler ve Emir Tipleri işlemleri sınırlar; Kredili Menkul Kıymet ve açığa satış işlemleri Yıldız ve Ana Pazar'dadır, Brüt Takas (BT) ise işlem tutarı kadar nakit ister. Limitler içeri yuvarlanır ve kapanış seansında emir fiyatları sürekli işlem bölümündeki son işlem fiyatının ±%3'ü içinde kalır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

SPL ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Temel kavramlar

Anonim şirket, sermayesi paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnızca kendi malvarlığıyla sorumlu olan şirkettir.

Pay sahibi şirket borçlarından alacaklılara karşı sorumlu değildir; tek borcu taahhüt ettiği sermayeyi ödemektir.

Zorunlu organları genel kurul ile yönetim kurulundan ibarettir.

Genel Olarak Pay bakımından nominal değer bir kuruştan az olamaz ve borsa şirketlerinde genellikle 1 TL'dir.

Pay şirkete karşı bölünmezdir; birden çok sahibi varsa haklarını ortak temsilci kullanır.

Pay Türleri arasında oy imtiyazlı pay, istisnalar dışında tek bir paya en çok 15 oy verir.

Bedelsiz paylar iç kaynaklardan çıkarılır ve pay sahibi bir ödeme yapmaz.

Nominal değerden ihraç edilen paylar primsiz, nominalin üzerinden ihraç edilenler primlidir; fark özkaynaklarda emisyon primi olarak izlenir.

Fiili dolaşımdaki payın dışında kamu kuruluşları, kurucular ve yakınları, büyük paya sahip ortaklar, yönetim kurulu üyeleri ile üst yöneticiler, şirket vakıfları ile rehinli ve haczli paylar kalır.

Büyük ortaklık eşiği önceden %5 iken %10'a yükseltilmiştir.

Kaydi Sistem gereği sermaye piyasası araçları esas olarak kayden ihraç edilir ve borsa paylarının sahipliği MKK'da hak sahibi bazında izlenir.

Pay Sahipliği Hakları arasında ayrılma hakkı, önemli bir işleme olumsuz oy verip muhalefetini tutanağa işleten ortağın payını şirkete satarak ayrılmasıdır; satma hakkı ise oy haklarının en az %98'ine ulaşan hâkim ortağa karşı azınlığın payını satmayı istemesidir.

Payın Getiri ve Riskleri incelenirken temettü verimi, hisse başına temettünün pay fiyatına bölünmesiyle bulunur; 25 TL fiyatlı paya 0,50 TL temettü %2 verim demektir.

Likidite riski, bir menkul kıymetin kısa sürede ve makul bir fiyattan nakde dönüştürülememesidir; işlem hacmi düşük, derinliği sınırlı paylarda alım-satım fiyat farkı (spread) genişler.

Pay Piyasası Endeksleri arasında BIST 100 genel ölçüttür; BIST 30 ve BIST 50 daha yüksek piyasa değerli ve likit paylardan oluşur, VİOP endeks sözleşmelerinin dayanağı BIST 30'dur.

Türk pay endeksleri serbest dolaşımdaki piyasa değeriyle ağırlıklandırılır; endeks değeri bu toplam değerin bölene bölünmesiyle bulunur.

Fiyat endeksleri temettüyü dikkate almaz, getiri endeksleri temettünün yeniden yatırıldığını varsayar; temettü dağıtıldığı gün fiyat endeksi düşer, getiri endeksi düşmez.

Algoritmik İşlemler ve Yüksek Frekanslı İşlemler (YFİ) arasındaki fark mikrosaniye hızı, düşük gecikme, borsaya yakın yerleşim ve çok yüksek emir işlem oranıdır.

Nasıl işler / Kurallar

PAY İHRACINA İLİŞKİN TEMEL DÜZENLEMELER

Pay ihracı üç tebliğe dayanır: İzahname ve İhraç Belgesi Tebliği, Pay Tebliği ve Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği.

Bu bölümdeki tutar, oran ve süreler notun yürürlükteki basımına göredir.

İzahname ve İhraç Belgesi Tebliği Hükümleri uyarınca 2026 için her yatırımcının en az 9.500.000 TL'lik araç aldığı halka arzlar izahname istisnasındadır.

Kurul başvuruyu 10 iş günü içinde, pay ilk halka arzında 20 iş günü içinde karara bağlar; onay Kurulun doğruluk garantisi değildir.

Pay Tebliği Hükümleri çerçevesinde halka arz piyasa değeri 750.000.000 TL'nin altındaysa yetkili aracı kurumlar satılmayan payların tamamını almayı taahhüt eder; 750.000.000 ile 1.500.000.000 TL arasında ilk 750.000.000 TL'yi tamamen, fazlasının yarısını alırlar; 1.500.000.000 TL üzerinde taahhüt yoktur.

Fiyat istikrarında halka arz hasılatının %20'sinden fazla fon ya da teklif nominalinin %20'sinden fazla pay kullanılamaz ve işlem başından itibaren en çok 30 gün sürer.

Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği Hükümleri'ne göre tahsisli satışta payı elinde tutan yatırımcı sayısı 150'yi aşmamalıdır; nitelikli yatırımcılara satışta sayı sınırı yoktur.

Eşit dağıtımda grup tahsisi yatırımcı sayısına bölünür, bu tutarın altındaki talepler karşılanır ve kalan yeniden eşit paylaştırılır.

İzahnamede belirtilmek kaydıyla oransal dağıtım da yapılabilir; burada her yatırımcının talebi, gruptaki toplam talebin toplam arza oranı kadar karşılanır.

Borsada sabit fiyatla satışta (SFY) gruba tahsis yoktur; tek fiyat geçerlidir ve yalnızca zaman önceliği uygulanır.

Nakit Kar Payı (Temettü) Dağıtımı

Hak kullanım tarihi, payın temettü hakkı olmadan işlem görmeye başladığı gündür ve fiyat düzeltmesi o gün yapılır.

Kayıt tarihi hak kullanım tarihini izleyen ilk iş günüdür; temettü için payın hak kullanım tarihinden bir önceki iş günü kapanışında portföyde olması gerekir.

Tamamı nakit temettüde hak kullanım sabahının teorik fiyatı, önceki kapanıştan brüt temettünün çıkarılmasıyla bulunur.

Brüt 5,00 TL temettüde %15 stopajla 0,75 TL kesilir ve 4,25 TL net yatar.

Bedelli Sermaye Artırımı ve Yeni Pay Alım (Rüçhan) Hakkı İşlemleri

Rüçhan kullanım süresi 15 günden az, 60 günden fazla olamaz; %200 bedelli artırım oranında her pay iki yeni pay alma hakkı verir.

Ana payın teorik fiyatı, kapanışa artırım oranı ile kullanım fiyatının çarpımı eklenip toplamın bir artı artırım oranına bölünmesiyle bulunur; rüçhan hakkının teorik fiyatı ise ana pay fiyatından kullanım fiyatı çıkarılıp artırım oranıyla çarpılarak bulunur.

Borsa İstanbul teorik fiyatı fiyat adımına en yakın düzeye yuvarlayıp referans fiyat olarak ilan eder.

Rüçhan sahibi hakkını kullanarak sermaye artırımına katılabilir ve yeni pay başına kullanım fiyatını öder.

Rüçhan sahibi hakkını Rüçhan Hakkı Pazarı'nda satabilir; bu pazar genellikle 5-7 iş günü açık kalır.

Rüçhan sahibi hakkını ne kullanır ne satarsa haklar süre sonunda MKK tarafından iptal edilir ve şirketteki pay oranı düşer.

Bedelsiz Sermaye Artırımı

Bedelsiz Sermaye Artırımı iç kaynaklarla yapılır ve nakit girişi sağlamaz; sahiplik oranı ve oy gücü değişmez, pay adedi artarken fiyat aynı oranda azalır.

Teorik fiyat, kapanışın bir artı artırım oranına bölünmesiyle bulunur ve %400 için oran 4'tür.

Bölünme gününde alanlar hak sahibi olmaz; kayıt tarihinden iki iş günü önceki kapanışta portföyde olmak gerekir.

Sermaye Azaltımı bilanço açığı için yapılırsa pay borsada nominal değerin altında işlem görmeli, azaltım yalnızca zararları kapatmalı ve işlem sonrası düzeltilmiş fiyat nominal değerin yüzde yirmisini aşmamalıdır; nominal değer 1 TL ise teorik fiyat 1,2 TL'yi geçmemelidir.

Pay Geri Alım Programları'nda yönetim kurulu amaç, azami pay sayısı, azami fon, süre ve finansman kaynağını belirten programı genel kurula sunar.

Günlük alım son 20 günlük ortalama işlem hacminin %25'ini, geri alınan payların nominali sermayenin %10'unu aşamaz.

Pay Alım Teklifi ve Diğer Çıkış Hakları

Zorunlu pay alım teklifi oy haklarının %50'sinden fazlasının ya da yönetim kurulu çoğunluğunu seçme hakkının edinilmesiyle doğar ve muhatabı yeni hâkim ortaktır.

Oy haklarının en az %98'ine ulaşan hâkim ortağa ortaklıktan çıkarma, azınlığa satma hakkı doğar.

Tablo 1'de pazarlara göre fiyat marjı, devre kesici tetikleme oranı, açığa satış ve kredili işlem ile brüt takas uygulaması sıralanır.

Değerler notun yürürlükteki basımına göredir.

Fiyat marjı Yıldız Pazar'da %20, Ana Pazar'da %15, diğer pazarlarda %10; devre kesici tetikleme oranı ise Yıldız Pazar'da %10, Ana Pazar'da %7,5 ve Alt Pazar'da %5'tir.

Pazarlara göre işlem esasları.

Pazar: Yıldız Pazar, Fiyat marjı: %20, Devre kesici: %10, Açığa satış: Var, Brüt takas: Yok.

Pazar: Ana Pazar, Fiyat marjı: %15, Devre kesici: %7,5, Açığa satış: Var, Brüt takas: Yok.

Pazar: Alt Pazar, Fiyat marjı: %10, Devre kesici: %5, Açığa satış: Yok, Brüt takas: Var.

Pazar: Yakın İzleme, Fiyat marjı: %10, Devre kesici: Uygulanmaz, Açığa satış: Yok, Brüt takas: Var.

Pazar: Piyasa Öncesi, Fiyat marjı: %10, Devre kesici: Uygulanmaz, Açığa satış: Yok, Brüt takas: Var.

Pazarlarda Uygulanacak İşlem Esasları arasında, Borsa İstanbul'un duyurusuyla Yıldız ve Ana Pazar'da fiyat marjı geçici olarak %10, devre kesici tetikleme oranı %5 uygulanır.

Emir-İşlem Esasları ve İşlem Yöntemleri

Fiyat adımı baz fiyata değil, emrin girildiği fiyat seviyesine bağlıdır.

Fiyat limitleri içeri yuvarlanır; üst limit aşağı, alt limit yukarı adıma yuvarlanır ve yeni pay alma haklarında sınır ±%50'dir.

Kapanış seansında emir fiyatları sürekli işlem bölümündeki son işlem fiyatının ±%3'ü içinde olmalıdır.

Seans Saatleri bakımından sürekli işlem bölümü 10:00 ile 18:00 arasındadır ve kapanış seansı 18:00 ile 18:07 arasında yapılır.

İşlem Yöntemleri arasında tek fiyat yönteminde günde 5 fiyat belirlenir.

Tablo 1'de payın fiyat seviyesine göre geçerli fiyat adımı sıralanır.

Fiyat seviyesi 0,010 ile 19,999 arasında adım 0,010, 20,000 ile 49,999 arasında 0,020, 50,000 ile 99,999 arasında 0,050, 100,000 ile 249,999 arasında 0,100, 250,000 ile 499,999 arasında 0,250, 500,000 ile 999,999 arasında 0,500, 1000,000 ile 2499,999 arasında 1,000, 2500,000 ve üzerinde 2,500'dür.

Değerler notun yürürlükteki basımına göredir.

Fiyat seviyesine göre fiyat adımı.

Fiyat seviyesi (TL): 0,010 - 19,999, Fiyat adımı (TL): 0,010.

Fiyat seviyesi (TL): 20,000 - 49,999, Fiyat adımı (TL): 0,020.

Fiyat seviyesi (TL): 50,000 - 99,999, Fiyat adımı (TL): 0,050.

Fiyat seviyesi (TL): 100,000 - 249,999, Fiyat adımı (TL): 0,100.

Fiyat seviyesi (TL): 250,000 - 499,999, Fiyat adımı (TL): 0,250.

Fiyat seviyesi (TL): 500,000 - 999,999, Fiyat adımı (TL): 0,500.

Fiyat seviyesi (TL): 1000,000 - 2499,999, Fiyat adımı (TL): 1,000.

Fiyat seviyesi (TL): 2500,000 ve üzeri, Fiyat adımı (TL): 2,500.

Devre Kesiciler pay bazında yalnızca paylarda ve sürekli işlem bölümünde çalışır; referans fiyat en son tek fiyatla belirlenen fiyat ile baz fiyattan en son güncellenendir.

Devre kesici çalışınca 10 dakikalık emir toplama, ardından 2 dakikalık eşleşme uygulanır; kapanışa 15 dakikadan az kala çalışırsa emir toplama 15 dakikaya uzar.

BIST 100 endeksi önceki kapanışa göre %6 ya da daha fazla düşerse endekse bağlı devre kesici işlemleri 10 dakika durdurur.

Emir Tipleri ve Kuralları bakımından piyasa emri fiyatsızdır, yalnızca miktar içerir ve yalnızca KİE olarak gönderilir.

Kredili Menkul Kıymet ve Açığa Satış İşlemleri ve Brüt Takas (BT)

Açığa satış en son işlem fiyatından yüksek fiyatla yapılır; BIST 100 endeksi gün içinde %2 ya da daha fazla düşerse yukarı adım kuralı seans sonuna kadar otomatik uygulanır.

Brüt Takas işleminde yatırımcının hesabında işlem tutarı kadar nakit bulunmalıdır.

Çözümlü örnek(ler)

Bedelli artırımda referans fiyatlar

Borsa İstanbul'da işlem gören bir ortaklık %50 oranında bedelli sermaye artırımı yapıyor ve yeni payların kullanım fiyatı 1,00 TL nominaldir.

Hak kullanım tarihinden önceki kapanış fiyatı 24,00 TL'dir.

Yatırımcının 1.000 adet payı vardır, kayıt tarihi 12 Mart 2026 Perşembedir ve takas T+2'dir.

Yatırımcı hak sahibi olmak için payı en geç hangi günün kapanışında taşımalıdır, ana payın ve rüçhan hakkının referans fiyatları kaç liradır ve servet korunur mu?

Birinci adım: Takas T+2 işlediği için payın kayıt tarihinden iki iş günü önce portföyde olması gerekir.

Perşembeden iki iş günü geri gidince 10 Mart 2026 Salı seans kapanışı bulunur.

İkinci adım: Ana pay fiyatı, kullanım bedelinin eklendiği toplamın artırım oranına göre bölünmesiyle bulunur; böylece yeni paylar da hesaba girer:

Ft=Fk+n×R1+n=24+0,5×11+0,5=16,3333 TLF_t = \frac{F_k + n \times R}{1 + n} = \frac{24 + 0{,}5 \times 1}{1 + 0{,}5} = 16{,}3333\ \text{TL}

Fiyat adımı 0,01 TL olduğu için en yakın değere yuvarlanır ve referans fiyat 16,33 TL olur.

Üçüncü adım: Rüçhan hakkının değeri, ana payın kullanım fiyatını aşan kısmının artırım oranıyla çarpılmasıdır:

Fr=(Ft−R)×n=(16,3333−1)×0,5=7,6667 TLF_r = (F_t - R) \times n = (16{,}3333 - 1) \times 0{,}5 = 7{,}6667\ \text{TL}

Referans fiyat 7,67 TL olur.

Dördüncü adım: Artırımdan önceki ve sonraki toplam değer karşılaştırılır; önce eski değer yazılır:

1.000×24,00=24.000 TL1.000 \times 24{,}00 = 24.000\ \text{TL}

Artırımdan sonra ana pay ile rüçhan hakkının değeri toplanır:

1.000×16,33+1.000×7,67=24.000 TL1.000 \times 16{,}33 + 1.000 \times 7{,}67 = 24.000\ \text{TL}

Bin çarpı on altı virgül otuz üç artı bin çarpı yedi virgül altmış yedi, yirmi dört bin lira eder; servet 24.000 TL olarak korunur.

Beşinci adım: Yatırımcı 1.000 payın yarısı kadar, yani 500 yeni pay için 500 TL öder ve 1.500 paya ulaşır.

Hakkı kullanmayanın şirketteki pay oranı düşer.

Bedelsiz artırım ve sermaye azaltımı

Bir ortaklık %150 oranında bedelsiz sermaye artırımı yapıyor; payın önceki kapanışı 40,00 TL ve yatırımcının 200 adet payı vardır.

Bilanço açığını kapatmak için sermaye azaltımı yapan başka bir ortaklığın nominali 1 TL olan payı 0,90 TL'den işlem görüyor; azaltım oranı %25 ve yatırımcının 1.000 adet payı vardır.

İki işlemde teorik fiyat ve pay adedi nedir, servet değişir mi ve azaltımın fiyat koşulu sağlanır mı?

Birinci adım: Bedelsiz oran formülde ondalık olarak kullanılır; yüzde 150 yüz elliye bölünerek çevrilir, yüz elli kat anlamına gelmez:

n=150÷100=1,5n = 150 \div 100 = 1{,}5

Oran 1,5 olur.

İkinci adım: Fiyat, kapanışın bir artı oranla bölünmesiyle bulunur ve pay adedi aynı çarpanla artar:

Ft=Fk1+n=402,5=16,00 TLF_t = \frac{F_k}{1 + n} = \frac{40}{2{,}5} = 16{,}00\ \text{TL}

Pay adedi 200 payın 2,5 katı olan 500'e çıkar ve düzeltilmiş fiyat 2 TL eşiğinin üstünde kalır.

Üçüncü adım: Azaltımda pay adedi azalır, fiyat aynı oranda yükselir; bu yüzden fiyat, bir eksi azaltım oranına bölünür:

0,901−0,25=0,900,75=1,20 TL\frac{0{,}90}{1 - 0{,}25} = \frac{0{,}90}{0{,}75} = 1{,}20\ \text{TL}

Pay adedi 1.000 payın %75'i olan 750'ye iner.

Dördüncü adım: İşlem öncesi ve sonrası toplam değer eşit olmalıdır.

Bedelsizde 500 pay 16 TL'den 8.000 TL eder, işlem öncesinde 200 pay 40 TL'den yine 8.000 TL'dir; azaltımda sonraki değer:

750×1,20=900 TL750 \times 1{,}20 = 900\ \text{TL}

İşlem öncesinde 1.000 pay 0,90 TL'den 900 TL'dir; servet iki işlemde de değişmez.

Beşinci adım: Bilanço açığı azaltımı için pay nominalin altında işlem görmelidir; 0,90 TL, 1 TL'nin altındadır.

Düzeltilmiş fiyat 1,20 TL ise nominal 1 TL için konan 1,2 TL sınırını aşmaz.

Bu yüzden azaltım koşulları sağlanır.

Alt Pazar'da limitler ve kapanış aralığı

Alt Pazar'da işlem gören bir payın baz fiyatı 46,30 TL ve fiyat değişme sınırı ±%10'dur.

Sürekli işlem bölümünün son işlem fiyatı 49,40 TL olmuştur.

Fiyat adımı bantlarına göre (15 Ekim 2026 tarihli nota göre) günlük alt ve üst limitleri, sonra kapanış seansında girilebilecek en düşük ve en yüksek emir fiyatını bulun.

Birinci adım: Limitler, baz fiyatın marj kadar artırılıp azaltılmasıyla başlar:

46,30×1,10=50,93 TL46,30×0,90=41,67 TL46{,}30 \times 1{,}10 = 50{,}93\ \text{TL} \qquad 46{,}30 \times 0{,}90 = 41{,}67\ \text{TL}

Teorik üst limit 50,93 TL, teorik alt limit 41,67 TL olur.

İkinci adım: Yuvarlama işlem aralığını daraltacak biçimde içeri yapılır.

50,93 TL, 50,00 ile 99,999 TL bandındadır ve adım 0,05 TL'dir; üst limit aşağı yuvarlanır ve 50,90 TL olur.

Üçüncü adım: 41,67 TL, 20,00 ile 49,999 TL bandındadır ve adım 0,02 TL'dir.

Alt limit yukarı yuvarlanır ve 41,68 TL olur; adım, limitin düştüğü banttan alınır, baz fiyatın bandından değil.

Dördüncü adım: Kapanışta ±%3 baz fiyata değil, son işlem fiyatına uygulanır:

49,40×0,97=47,918 TL49,40×1,03=50,882 TL49{,}40 \times 0{,}97 = 47{,}918\ \text{TL} \qquad 49{,}40 \times 1{,}03 = 50{,}882\ \text{TL}

47,918 TL, 0,02 adımla içeri yukarı yuvarlanınca 47,92 TL; 50,882 TL, 0,05 adımla aşağı yuvarlanınca 50,85 TL olur.

Beşinci adım: 47,92 ile 50,85 TL aralığı, günlük 41,68 ile 50,90 TL limitlerinin içinde kalır; bu yüzden kapanışta girilebilecek en düşük emir fiyatı 47,92 TL, en yüksek emir fiyatı 50,85 TL'dir.

Fiili dolaşım ve endeks böleni

Bir ortaklığın 200.000.000 payının 110.000.000'u %10'dan fazla paya sahip hâkim ortağın, 6.000.000'u yönetim kurulu üyelerinin, 2.000.000'u şirket vakfının ve 2.000.000'u haczlidir; 60.000.000 pay bireysel yatırımcıların, 20.000.000 pay yatırım fonlarının elindedir.

Bir serbest dolaşım değeri endeksinin başlangıç değeri 100 iken baz serbest dolaşım değeri 150.000 milyon TL'dir; bugünkü serbest dolaşım değeri 168.000 milyon TL'dir.

Fiili dolaşım oranını, böleni ve bugünkü endeks değerini bulun.

Birinci adım: Hâkim ortak, yönetim kurulu üyeleri, şirket vakfı ve haczli paylar fiili dolaşımdan çıkarılır:

110+6+2+2=120 milyon adet110 + 6 + 2 + 2 = 120\ \text{milyon adet}

Dışarıda kalan pay 120 milyon adet olur.

İkinci adım: Kalan paylar bireysel yatırımcılar ve fonlardır; oran, bunların toplam paya bölünmesiyle bulunur:

60+20200=80200=0,40\frac{60 + 20}{200} = \frac{80}{200} = 0{,}40

Fiili dolaşım oranı %40 olur.

Üçüncü adım: Bölen, baz serbest dolaşım değerinin başlangıç endeksine bölünmesiyle bulunur:

150.000100=1.500 milyon TL\frac{150.000}{100} = 1.500\ \text{milyon TL}

Bölen 1.500 milyon TL olur.

Dördüncü adım: Endeks, bugünkü serbest dolaşım değerinin bölene bölünmesiyle bulunur:

168.0001.500=112\frac{168.000}{1.500} = 112

Endeks 112 olur.

Beşinci adım: Başlangıç değerine göre değişim hesaplanır:

112−100100=0,12\frac{112 - 100}{100} = 0{,}12

Endeks %12 artmıştır.

Fiyat endeksi temettüyü içermez, getiri endeksi temettünün yeniden yatırıldığını varsayar.

Sık yapılan hatalar

Bedelsiz oranı kat olarak okumak yanlıştır; %400 için oran 4 alınır ve teorik fiyat kapanışın bir artı 4'e bölünmesiyle bulunur.

Böyle okuyan kişi çok küçük bir fiyat bulur ve servet korunmaz.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Pay anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Sermaye Piyasası Araçları 1 dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Pay konusu SPL Düzey 1 düzeyindeki Sermaye Piyasası Araçları 1 dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

İlgili Kavramlar

Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.

Kaynaklar

Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Pay, SPL Düzey 1 düzeyindeki Sermaye Piyasası Araçları 1 dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Sermaye Piyasası Araçları 1 dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Sermaye Piyasası Araçları 1 dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 4 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
SPL soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by