DUS Ortodonti Ortodontik Klinik Muayene Konu Anlatımı

Ortodontik klinik muayene, hastanın dişlerinin çapraşık olup olmadığını görmekten ibaret değildir.

Çekirdek müfredat ortodonti uzmanından dentisyon, fasiyal yapılar ve fonksiyonel durumlardaki anomalileri teşhis edebilmesini, büyüme-gelişim sapmalarını saptayabilmesini, tedavi gerekliliğini belirleyebilmesini ve tedavi planı oluşturabilmesini bekler.

Bu beklenti, muayenenin sistematik kayıt ve analiz zinciriyle yürütülmesini zorunlu kılar.

Anamnez, klinik muayene ve yardımcı kayıtlar birbirinden ayrı evraklar değil, aynı tanısal kararın parçalarıdır.

İlk basamak anamnez ve klinik değerlendirmedir.

Yerel kaynak anamnez almayı, ağız içi muayeneyi, ağız dışı muayeneyi, fonksiyonel muayeneyi ve TME muayenesini tanısal girişimler içinde en yüksek girişim düzeyiyle listeler.

Ağız içi muayene dentisyon, ark ilişkileri, çapraşıklık, overjet, overbite, çapraz kapanış ve oklüzal ilişkileri; ağız dışı muayene yüz dengesi, profil, dudak ilişkisi ve asimetriyi; fonksiyonel muayene yutkunma, dil postürü, ağız solunumu, fonksiyonel laterognati ve kas fonksiyonları gibi alanları düşünmeye açar.

TME muayenesi de ortodontik tablonun eklem bulgularından bağımsız olmadığını hatırlatır.

Klinik muayene kayıtlarla tamamlanır.

Ölçü alma, kapanış alma ve artikülatöre alma tanısal girişimler arasında; model analizi ise ayrı bir girişimsel yetkinlik olarak yer alır.

Model analizi ark boyu-diş boyutu uyumsuzluğu, ark asimetrisi ve oklüzal ilişkilerin kaydedilmesi açısından önem taşır.

Ancak model, yüz ve iskelet ilişkilerinin tamamını tek başına göstermez; bu nedenle klinik ve radyografik kayıtlarla birlikte yorumlanmalıdır.

Bu ayrım klinik yorumda önemlidir, çünkü hangi kayıtla hangi bilginin elde edilebileceği sık karıştırılır.

Ortodontik fotoğraf analizi de müfredatta ayrıntılı biçimde sayılır.

Cephe, profil ve üç çeyrek konumda; oklüzyonda ve gülümserken alınan fotoğraflar, ağız içi önden, sağdan, soldan ve oklüzal kayıtlar, fasiyal oran ve estetik değerlendirme klinik muayenenin görsel kayıt tarafını oluşturur.

Bu kayıtlar tedavi öncesi tanıyı, tedavi planını ve tedavi sonrası karşılaştırmayı destekler.

Fotoğraf, radyografinin yerine geçmez; fakat yumuşak doku, gülme hattı, yüz oranı ve klinik estetik değerlendirme için vazgeçilmez bir tamamlayıcıdır.

Radyografik kayıtların değerlendirilmesi ortodontik muayenenin başka bir ana eksenidir.

Kaynak sefalometrik film analizini, sefalometrik öngörüyü ve filmlerin çakıştırılmasını; postero-anterior film analizini; panoramik, el-bilek, periapikal ve oklüzal film değerlendirmesini sayar.

Ayrıca üç boyutlu kraniofasiyal değerlendirme, submentoverteks, transcranial, TME kayıtları ve MR değerlendirmesi daha ileri düzeyde yer alır.

Bu liste, lateral sefalometrinin sagittal ve vertikal ilişkiyi, yumuşak doku morfolojisini ve çakıştırma ile büyüme-tedavi takibini desteklediğini; postero-anterior ve üç boyutlu kayıtların ise özellikle transversal ilişki ve asimetri gibi alanlarda öne çıktığını düşündürür.

Kaynak ayrıntılı ölçüm protokolü vermediğinden, burada güvenli vurgu kaydın kullanım alanı ve sınırlılığıdır.

Muayenenin amacı yalnızca tanı koymak değil, tedavi gerekliliğini ve uygun yönlendirmeyi belirlemektir.

Ortodonti uzmanlığı sağlıklı, fonksiyonel ve estetik bir çiğneme sistemi kazandırmayı hedefler; koruyucu, durdurucu, basit, karmaşık, ortopedik ve cerrahi ortodontik tedavi yöntemlerini kapsar.