Antrenörlük Sporda Öğrenme ve Öğretme IV Antrenörlükte İletişim Konu Anlatımı

Antrenörlük alan yazınında en çok araştırılan konulardan biri antrenör ile sporcu arasındaki etkileşimin sporcu performansına ve gelişimine olan etkisidir.

Sporcunun spordaki yetkinlik düzeyi antrenörlüğün en belirgin kazanımlarından biri olsa da, spor aynı zamanda sporcunun öz güvenini, diğerleriyle kurduğu bağı ve karakterini geliştirmede güçlü bir araçtır; antrenörler, sporcularıyla kurdukları etkileşim yoluyla bu psikolojik gelişimi doğrudan etkiler.

Jowett, nitelikli bir antrenör-sporcu ilişkisinin yakınlık, bağlılık, tamamlayıcılık ve karşılıklı uyum düzeyine bağlı olduğunu belirtir.

Antrenör ve sporcunun birbirine bağlı olması, bu ikilinin yüksek düzeyde güven ve saygı deneyimlemesini, gelecekte de birbirine bağlı kalmak istemesini ve birbirine karşı duyarlı, arkadaşça ve geçimli tavırlar sergilemesini gerektirir; karşılıklı saygı ve güven eksikse, zamanla ilişkinin sürdürülmesi de zorlaşır.

Antrenör ve sporcuların üst düzey performans gelişimine yol açacak etkili bir ilişki kurabilmesi için spor türü, yarışmacılık düzeyi, ilişkinin süresi, yaş, kişilik, cinsiyet ve antrenörün eğitim ile deneyimi gibi etkenlerin farkında olmaları gerekir.

Etkili bir antrenör-sporcu ilişkisi kurulmuş olsa bile bu ilişkinin uzun süre kendiliğinden devam etmesi garanti değildir; ilişkiyi korumak ve geliştirmek için kullanılabilecek bir süreklilik sağlama modeli olarak alan yazında COMPASS modeli önerilmiştir.

Bu model, antrenör-sporcu bağını geliştirme ve sürdürme amaçlı yedi strateji içerir.

Anlaşmazlıkları yönetme, karşılanmamış beklentilere karşı proaktif ve reaktif tepkileri düzenleyerek anlaşmazlık durumlarında dayanışma ve iş birliği kurmayı ifade eder.

Açık olma, kişisel duyguların ve düşüncelerin tamamen açığa vurularak tartışılmasıdır.

Motivasyonel stratejiler, partnerle çalışma isteğini göstermeyi ve beceri, zevk, gayret gibi yönlerle partneri motive etmeyi içerir.

Olumlu olma, kişinin kendi davranışını partnerinin tercihlerine uygun biçimde ayarlaması ve spor dışındaki olayları da olumlu biçimde ele almasıdır.

Tavsiye, karşılaşılan problemler hakkında fikir vermeyi ve olumlu, açık geri bildirim almayı; destek olma, adanmışlığı göstermeyi ve hem spora özgü hem kişisel destek sağlamayı ifade eder.

Sosyal ağ ise antrenör veya sporcuyla spor dışında da zaman geçirmeyi, takım içinde spor dışı zaman paylaşmayı kapsar.

COMPASS modeli, antrenör ve sporcuların birbirini yalnızca spor içinde değil spor dışında da beraber çalışmaya motive etmesini önerir; çünkü antrenör-sporcu ilişkisi durağan değildir, düşünceler, hisler ve davranışlar sürekli değişip etkileşir ve ilişkinin bozulmaması için sürekli gözden geçirilmesi gerekir.

Antrenörlükte iletişimin bir başka boyutu karakter gelişimiyle ilgilidir.

Spora katılım veya fiziksel performanstaki artış kendiliğinden sporcunun karakterini geliştirmez; sporcunun karakter gelişimini birincil olarak etkileyen unsur takım arkadaşları, antrenörler, izleyiciler ve hayranlarla kurulan kişilerarası iletişimdir.

Spora katılan herkes hangi değerleri ve etik normları hayata geçireceğine bilinçli ya da bilinçsiz olarak kendisi karar verir ve bu süreçte antrenörün liderlik rolü belirleyicidir; antrenörler sporcularını adil olmaya zorlayamaz, ancak kurdukları iletişim ve sergiledikleri örnek davranışla bu yönde bir zemin hazırlayabilirler.