Antrenörlük Sporda Öğrenme ve Öğretme IV Öğretim Yöntem ve Teknikleri Konu Anlatımı

Spor eğitiminde kullanılan öğretim yöntem ve tekniklerini anlamanın yolu, bunları üç iç içe düzeyde ele almaktan geçer: öğretim stratejileri, öğretim modelleri ve öğretim yöntemleri (stilleri).

Öğretim stratejileri, öğrenme ve öğretme sürecinin amaçlarına ulaşabilmesi için izlenen genel çerçevedir ve temelde üçe ayrılır: sunuş, buluş, araştırma ve inceleme.

Sunuş yoluyla öğretimde antrenör antrenman konusunu en uygun biçimde organize eder, uygun materyalleri seçer ve sporcunun antrenör tarafından belirlenen programı uygulamasını sağlar; bu strateji antrenör merkezlidir ve davranışçı öğrenme kuramlarına yakındır.

Buluş yoluyla öğretimde antrenör sporculara konuya özel sorular sorarak onları kendi cevaplarını denemeye yönlendirir; araştırma ve inceleme stratejisinde ise sporcu problem çözme sürecini kendisi başlatır ve bilişsel, yapılandırmacı, hatta insancıl öğrenme kuramlarının ilkeleri merkeze gelir.

Bu üç stratejinin altında, spor eğitiminde tanımlanmış sekiz öğretim modeli bulunur: doğrudan, bireyselleşmiş, işbirlikli, akran, spor eğitimi, taktik oyun, araştırma ve bireysel sosyal sorumluluk modelleri.

Öğretim modelleri, öğrenme amaçlarını, içeriğini, uygulama ve değerlendirme süreçlerini bir bütün halinde tanımlar ve genellikle birkaç haftadan uzun süren uygulamaları kapsar.

Doğrudan model, bilgi-beceri-tutumu parçalara ayırarak sistemli biçimde aktarmayı amaçlar ve davranışçı kurama dayanır; bireyselleşmiş model öğrenenin kendi özelliklerine uygun yönlendirilmesini hedefler; işbirlikli model öğrenme grupları oluşturarak grup üyelerinin birbirinin öğrenmesine yardımcı olmasını sağlar ve sosyal ile sosyal yapılandırmacı kurama yaslanır; akran modelinde sporcular akran rehberliğinde çalışır.

Spor eğitimi modeli becerikli, bilgili ve istekli bir spor insanı yetiştirmeyi hedefler ve sosyal, bilişsel, yapılandırmacı ve insancıl kuramların hepsinden beslenir; taktik oyun modeli strateji ve taktik geliştirmeye odaklanır ve bilişsel ile yapılandırmacı kurama dayanır; araştırma modeli derinlemesine inceleyerek öğrenmeyi esas alır; bireysel sosyal sorumluluk modeli ise bireysel ve sosyal sorumluluk öğrenimini hedefler ve insancıl kurama yaslanır.

Bir modelin belirli bir kuramla eşleştirilmesi, o modelin amacına göre öne çıkan öğretim ilkesini gösterir; uygulamada bir modelin içinde birden fazla kuramın ilkelerinden yararlanılabilir.

En somut düzeyde ise Mosston'ın geliştirdiği öğretim stilleri yer alır.

Mosston, öğreten merkezlilikten öğrenen merkezliliğe doğru uzanan on bir farklı öğretim stili tanımlamıştır: komut, alıştırma, eşli, kendini kontrol, katılım, yönlendirilmiş buluş, problem çözme-tek doğru, problem çözme-çok doğru, öğrenenin tasarımı, öğrenenin başlatması ve kendi kendine öğrenme.

Komut stilinde antrenör beceriyi parçalara böler, doğru yapılışını gösterir ve sporcu tam olarak söylenileni yapmaya çalışır; bu stil davranışçı kurama dayanır ve fiziksel motor beceri ile fiziksel uygunluk hedefler.

Alıştırma stilinde antrenör birkaç istasyon hazırlar, sporcular kendi hızlarında çalışır ve antrenör ihtiyaç oldukça yardım eder; bu da davranışçı kurama yakındır.

Eşli stilde iki sporcu birlikte çalışır, biri hareketi uygularken diğeri geri bildirim verir ve bu stil hem sosyal hem bilişsel kurama dayanır.

Kendini kontrol stilinde sporcu bir konu üzerinde bireysel çalışıp kendi kendini bir kontrol listesiyle değerlendirir ve bilişsel kurama yaslanır; katılım stilinde antrenör farklı zorluk seviyeleri sunar, sporcu kendi seviyesini seçer.

Yönlendirilmiş buluş ile problem çözme stillerinde antrenör sporculara sorular sorar ve sporcular kendi cevaplarını keşfetmeye çalışır; bu stiller bilişsel ve yapılandırmacı kurama dayanır.

Öğrenenin tasarımı ve öğrenenin başlatması stillerinde karar sporcuya geçmeye başlar, sporcu neyi ve nasıl öğreneceğine büyük ölçüde kendisi karar verir; bu stiller yapılandırmacı, bilişsel ve insancıl kurama yaslanır.

Kendi kendine öğrenme stilinde ise sporcu öğrenmesiyle ilgili her kararı, antrenörü sürece katıp katmayacağı dahil kendisi verir ve bu stil büyük ölçüde insancıl kurama dayanır.