İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi ve Korunma Önlemleri Konu Anlatımı

İthalatta haksız rekabetin önlenmesi, dış ticarette rekabetin yalnız gümrük vergisiyle değil, damping ve sübvansiyon gibi piyasa bozucu işlemlerle de bozulabileceği kabulüne dayanır.

Kaynak metinlerde bu başlık iki ana eksende görünür.

Birincisi zarar kavramıdır.

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik bağlamında zarar, bir üretim dalında maddi zarar, maddi zarar tehdidi veya bir üretim dalının kurulmasının fiziki olarak gecikmesi şeklinde kabul edilir.

Bu tanım, önlemin yalnız fiilen gerçekleşmiş zarar için değil, kanıtlanabilir tehdit veya kuruluşun engellenmesi gibi durumlar için de düşünülebileceğini gösterir.

İkinci eksen normal değerdir.

Damping incelemesinde ihraç fiyatı tek başına anlamlı değildir; bu fiyatın normal değerle karşılaştırılması gerekir.

Kaynak cevapta piyasa ekonomisi uygulamayan ülkelerden yapılan ithalatta normal değerin hangi esaslarla hesaplanabileceği anlatılır.

Piyasa ekonomisinin uygulandığı üçüncü bir ülkenin iç piyasasında benzer mal için fiilen ödenmiş veya ödenmesi gereken fiyat, böyle bir ülkeden Türkiye dahil diğer ülkelere ihraç fiyatı, benzer malın birim imalat maliyetine genel, idari ve satış giderleri ile makul kar eklenmesiyle oluşturulan değer ya da Türkiye'deki benzer mal fiyatı veya maliyet esaslı makul yöntem kullanılabilir.

Bu yöntemler, fiyat karşılaştırmasının keyfi değil, ikame edilebilir ekonomik verilere dayanması gerektiğini gösterir.

Kaynaklarda aracı ülke üzerinden ithalat gibi özel durumlar da yer alır.

Mal menşe ülkeden doğrudan ithal edilmeyip aracı ülkeden ithal ediliyorsa normal değer, ihracatçı ülkenin iç piyasasındaki benzer mal fiyatı üzerinden kurulabilir.

Ancak mal yalnız transit olarak yüklenmişse, ihracatçı ülkede üretilmemişse veya karşılaştırılabilir fiyat bulunmuyorsa menşe ülkedeki fiyat esas alınır.

Bu ayrım, menşe, ihracatçı ülke ve transit ülke kavramlarının damping hesabında karıştırılmaması gerektiğini anlatır.

Damping veya sübvansiyon nedeniyle önlem alınması, yalnız matematiksel bir fark bulmaya indirgenemez.

Kaynak cevaplarda önlem alınmasını gerektiren haller, normal değer, ihraç fiyatı, damping marjı, zarar ve üretim dalı bağlantısıyla birlikte değerlendirilir.

Bir soru örneğinde binek otomobil ithalatı üzerinden maliyet, satış, Türkiye'ye ihraç fiyatı ve dönemsel verilerle ağırlıklı ortalama karşılaştırma yapılması istenir.

Bu tür sorularda adayın önce normal değeri güvenilir biçimde kurması, sonra ihraç fiyatıyla karşılaştırması, damping marjını hesaplaması ve nihayet uygulanabilecek önlemin üst sınırını belirlemesi gerekir.