Alıştırma sırasında görülen başarı, öğrenmenin kendisi değil o andaki performanstır. Kalıcı öğrenme; alıştırmadan sonra yapılan gecikmeli kalıcılık ve yeni koşullardaki transfer sınamalarıyla değerlendirilir. Blok düzende aynı beceri art arda, seri düzende beceriler sabit bir döngüyle, rastgele düzende ise öngörülmesi güç karışık sırayla çalışılır. Sabit alıştırma bir becerinin aynı koşulunu, değişken alıştırma ise mesafe, hız veya başlangıç konumu gibi boyutlarının planlı değişimini içerir. Bağlamsal girişim araştırmaları, daha karışık düzenlerin alıştırma performansını zorlaştırırken bazı koşullarda kalıcılık veya transfere yarar sağlayabildiğini gösterir; ancak bu bir evrensel üstünlük kuralı değildir. Etkinin yaşa, deneyime, görevin türüne ve ölçülen sonuca göre değişmesi nedeniyle antrenör düzeni güvenlik, hata maliyeti ve sporcu gereksinimine göre ayarlar, öğrenmeyi de gecikmeli sınamalarla izler.
Antrenörlük Sporda Öğrenme ve Öğretme III Öğrenme ve Öğretme Kavramları Konu Anlatımı
Öğrenme ve Öğretme Kavramları konusunun özeti ve anlatımı — Antrenörlük Sporda Öğrenme ve Öğretme III dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Antrenörlük konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Antrenörlük ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Performans öğrenmenin doğrudan ölçüsü değildir
Alıştırma içindeki başarıya performans, deneyim sonucunda beceriyi yapabilme kapasitesindeki görece kalıcı değişime öğrenme denir.
Performans aynı gün içinde ısınma, yorgunluk, motivasyon, geri bildirim, kaygı veya kullanılan sıraya bağlı olarak değişebilir.
Bu nedenle bir sporcunun antrenman sonunda daha az hata yapması değerli bir gözlemdir, fakat tek başına kalıcı öğrenmeyi kanıtlamaz.
Öğrenme doğrudan görülmez; sonraki davranıştan çıkarılır.
Bunun için iki sınama önemlidir:
- Kalıcılık sınaması, belirli bir ara verildikten sonra becerinin ne ölçüde korunduğunu inceler.
- Transfer sınaması, öğrenilen becerinin yeni bir mesafe, hız, rakip, çevre veya görev koşulunda kullanılmasını inceler.
Sınama, alıştırma sırasında verilen yoğun yönlendirme veya anlık geribildirimin etkisini mümkün olduğunca ayırmalıdır.
Böylece geçici kolaylaşma ile daha dayanıklı kazanım karıştırılmaz.
Birden çok becerinin sıra düzeni
Bir antrenmanda A, B ve C gibi birden çok beceri çalışılacaksa tekrarların sırası farklı biçimlerde kurulabilir:
- Blok alıştırma: A-A-A, ardından B-B-B ve sonra C-C-C gibi aynı beceri art arda tekrarlanır.
- Seri alıştırma: A-B-C, A-B-C gibi birden çok beceri sabit ve öngörülebilir döngüyle tekrar edilir.
- Rastgele alıştırma: B-A-C, C-B-A gibi becerilerin sırası karıştırılır ve bir sonraki görev kolayca öngörülemez.
Bu adlar tekrar sayısını değil, tekrarların örgütlenmesini anlatır.
Blok düzen, özellikle yeni bir hareketin güvenli başlangıç koşullarını kurarken ve hatanın maliyeti yüksekken alıştırma performansını kolaylaştırabilir.
Rastgele düzen ise sporcuyu her tekrarda görevi yeniden tanımaya ve uygun çözümü seçmeye zorlar.
Seri düzen bu iki uç arasında ayrı, tanımlı bir örgütlenmedir; zorunlu bir gelişim basamağı değildir.
Bağlamsal girişim: eğilim var, garanti yok
Farklı görevlerin birbirine karıştırılması alıştırma sırasında bilişsel ve motor bir girişim yaratabilir. Bağlamsal girişim etkisi, yüksek girişimin anlık performansı düşürebilmesine rağmen sonraki kalıcılık veya transferi bazı koşullarda destekleyebilmesi yönündeki araştırma bulgusudur.
Açıklamalardan biri, sporcunun her tekrarda hareket planını yeniden kurması; diğeri ise farklı görevleri karşılaştırarak daha ayırt edici bir temsil geliştirmesidir.
Bu etki evrensel bir yasa gibi uygulanamaz.
2024 tarihli geniş meta-analiz, rastgele alıştırmanın kalıcılık ve transferde genel olarak yarar gösterebildiğini, fakat etkinin bağlama göre ciddi biçimde değiştiğini bildirmiştir.
Uygulamalı saha çalışmalarındaki yarar küçük veya istatistiksel olarak belirsiz olabilir; çocuk ve genç örneklemlerinde de genellenebilir üstünlük sınırlıdır.
Dolayısıyla “blok çalışma çabuk unutulur” ya da “rastgele çalışma her zaman kalıcıdır” biçimindeki kesin cümleler kanıtın taşıdığından daha güçlüdür.
Tek beceride sabitlik ve değişkenlik
Tek bir becerinin koşulları da düzenlenebilir:
- Sabit alıştırma, aynı becerinin aynı temel koşullarda tekrarlanmasıdır.
- Değişken alıştırma, aynı becerinin mesafe, hız, kuvvet, yön, başlangıç konumu veya çevre gibi ilgili boyutlarının planlı biçimde değiştirilmesidir.
Değişkenlik rastgelelik ile aynı şey değildir.
Bir antrenör atış mesafelerini bloklar içinde değiştirerek değişken fakat öngörülebilir bir çalışma kurabilir.
Tersine birden çok beceriyi karışık sıraya koymak rastgele düzen yaratır.
Hangi değişkenliğin yararlı olduğu, sporcunun yarışmada karşılaşacağı koşullara ve becerinin değişmeyen temel öğelerine bağlıdır.
Düzeni sporcuya ve göreve uyarlama
Alıştırma seçimi için tek bir yaş veya deneyim kuralı yoktur.
Karar şu sorularla verilebilir:
- Sporcunun hareketi güvenle yapabilmesi için önce hangi sabit koşullar gerekir?
- Hata, yalnız puan kaybı mı doğurur; yoksa düşme, çarpışma veya aşırı yüklenme riski de taşır mı?
- Yarışma ortamı hangi görev seçimini ve hangi çeşitliliği gerektirir?
- Sporcu verilen geribildirim olmadan hatasını fark edip yeni plan kurabiliyor mu?
- Alıştırma sonrası kalıcılık ve transfer hangi tarihte, hangi ölçütle sınanacaktır?
Başlangıçta daha öngörülebilir bir düzen seçmek bazı görevlerde uygundur; bu, bütün acemilerin daima blok çalışması gerektiği anlamına gelmez.
Sporcu kararlı ve güvenli çözümler ürettikçe görevler karıştırılabilir, çevresel değişkenlik artırılabilir veya karar verme yükü yükseltilebilir.
Performans belirgin biçimde bozulduğunda da doğrudan eski düzene dönmek yerine hata türü, yorgunluk, talimat ve görev güçlüğü ayrı ayrı incelenir.
Öğrenmeyi izleyen kısa plan
Antrenör alıştırma performansını, kalıcılığı ve transferi ayrı sütunlarda kaydedebilir.
Örneğin servis çalışmasında aynı gün isabet oranı performansı; iki gün sonra geribildirimsiz aynı hedefe servis kalıcılığı; farklı hedef ve baskı koşulundaki servis ise transferi gösterir.
Düzen bu üç sonuç birlikte görülerek değiştirilir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Öğrenme ve Öğretme Kavramları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Sporda Öğrenme ve Öğretme III dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Öğrenme ve Öğretme Kavramları konusu Antrenörlük 3. Kademe düzeyindeki Sporda Öğrenme ve Öğretme III dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %20. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- Gençlik ve Spor Bakanlığı (GSB) — teorik eğitim Anadolu Üniversitesi SUREMAntrenörlük Temel Eğitim Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- GSB Spor Bilgi SistemiAntrenör eğitimi başvuruları, kurs ve sınav duyuruları için Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Bilgi Sistemi.
- GSB Spor EğitimAntrenörlük temel eğitim programı, ders ve sınav bilgileri (Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü).
- e-DevletAntrenörlük başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Sporda Öğrenme ve Öğretme III dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 9 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Antrenörlük soru çözme rehberi