Harçlar Konu Anlatımı

Harçlar Kanunu'nda mantık, verginin genel servet veya kazanç üzerinden değil, belirli bir işlem ve kamu hizmeti bağlantısıyla doğmasıdır.

Bu yüzden harç analizinde önce işlemin hangi tarifeye girdiği, sonra harç alma ölçüsünün maktu mu nispi mi olduğu, en sonunda da ödeme zamanı ve istisna bulunup bulunmadığı incelenir.

Yerel YMM cevap dosyaları, kanunda harçların dokuz tür halinde tarifelere bağlandığını açıklar: yargı harçları, noter harçları, vergi yargısı harçları, tapu ve kadastro işlemlerinden alınacak harçlar, konsolosluk harçları, pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve dışişleri tasdik harçları, gemi ve liman harçları, imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları ile trafik harçları.

Vergi yargısı harçlarında başvurma, nispi ve maktu karar harçları gibi alt ayrımlar; trafik harçlarında sürücü belgesi, ruhsat, geçici trafik belgesi gibi başlıklar; ruhsatname ve diploma harçlarında ise belge türü ve mahiyeti önem kazanır.

Tapu ve kadastro harcında özel bir matrah hassasiyeti vardır: gayrimenkul devir ve iktisaplarında harç, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere gerçek devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır.

Eksik beyan tespit edilirse aradaki farka isabet eden harç cezalı olarak aranabilir.

Harçlarda istisnalar da uygulamanın ayrılmaz parçasıdır.

Finansal kiralama sözleşmesini işler hale getiren noter ve tapu işlemleriyle bazı döviz kazandırıcı faaliyet işlemleri, kaynaklarda damga vergisiyle birlikte harçtan istisna edilen alanlar olarak ele alınır.