Katma Değer Vergisinde Konu, Mükellefiyet ve Vergiyi Doğuran Olay Konu Anlatımı

KDV analizinde ilk halka, işlemin gerçekten verginin konusuna girip girmediğini ayırmaktır.

Kaynak notu bu konuda üç koşulu birlikte kurar: ortada mal teslimi veya hizmet ifası biçiminde bir muamele bulunmalı, bu muamele Türkiye'de yapılmış sayılmalı ve ticari, sınai, zirai faaliyet ya da serbest meslek faaliyeti kapsamında ortaya çıkmalıdır.

Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının alıcıya veya onun adına hareket edenlere devridir; malın nakliyeciye verilmesi ya da alıcının gösterdiği yere tevdi edilmesi de teslim sonucunu doğurabilir.

Hizmetlerde yer ölçütü, hizmetin Türkiye'de yapılması veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasıdır.

Bu yüzden yurt dışında yapılıp yurt dışında faydalanılan hizmet KDV alanına girmezken, yurt dışında çizilen bir projenin Türkiye'deki inşaatta kullanılması Türkiye'de faydalanma nedeniyle kapsama girebilir.

Mükellefiyet tarafında kanuni mükellef çoğu zaman teslim veya hizmeti yapan kişidir; fakat KDV'nin ekonomik yükü indirim ve yansıtma mekanizması nedeniyle nihai tüketici üzerinde kalır.

Vergiyi doğuran olayda ana kural, malın teslimi veya hizmetin ifası anıdır.

Sözleşme yapılması ya da avans alınması tek başına KDV doğurmaz; buna karşılık teslimden veya hizmetten önce fatura düzenlenirse belgede gösterilen miktarla sınırlı olarak vergi doğar.

Kısım kısım teslimlerde her kısmın teslimi, konsinyasyonda malın alıcıya teslimi, enerji dağıtımında bedelin tahakkuku, ithalatta ise gümrük yükümlülüğü veya beyanname tescili olayın zamanını belirler.