Katma Değer Vergisi İstisnaları (Tam ve Kısmi İstisnalar) Konu Anlatımı

KDV istisnaları, yüzeyde aynı sonucu doğurur gibi görünür: istisna kapsamındaki teslim veya hizmette hesaplanan KDV yoktur.

Fakat YMM düzeyinde belirleyici ayrım, bu işlemin bünyesine giren yüklenilmiş vergilerin ne olacağıdır.

Tam istisna, vergi dışı bırakılan işlemin zincirde vergi yükü taşımamasını sağlar.

İhracat teslimlerinde, yurt dışındaki müşteriler için yapılan ve yurt dışında faydalanılan hizmetlerde, belirli deniz, hava ve demiryolu araçlarına ilişkin teslim ve hizmetlerde, petrol arama, kıymetli maden faaliyetleri, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri, liman ve hava meydanı yatırımları, ulusal güvenlik teslimleri, uluslararası taşımacılık ve diplomatik işlemler gibi alanlarda kaynak notu bu mantığı açıklar.

Bu işlemler için yüklenilen KDV önce indirime konu olur; indirilemeyen kısım, kanunun iade mekanizması içinde geri alınabilir.

Kısmi istisna ise farklıdır.

Kültür ve eğitim amacı taşıyan bazı kamu ve yarar kuruluşu işlemleri, sosyal amaçlı teslim ve hizmetler, askeri fabrika ve atölyelerin kuruluş amaçlarına uygun işlemleri ve kanunda sayılan diğer bazı işlemler KDV'den istisna edilse de, bu işlemlere ait yüklenilen vergiler indirim yoluyla giderilemez ve iade konusu yapılamaz.

Bu vergiler işin niteliğine göre gider veya maliyet olarak dikkate alınır.

Böylece istisna analizinde doğru soru iki aşamalıdır: işlem üzerinden KDV hesaplanıp hesaplanmayacağı ve işlem için yüklenilen verginin mükellefte kalıp kalmayacağı.