Vergi revizyonunda hisse senetleri Vergi Usul Kanunu 279 uyarınca alış bedeliyle değerlenir. Sermaye yedeklerinin sermayeye eklenmesi sonucu alınan bedelsiz paylar, iştirak eden kurumun aktif ve pasif toplamını artırmaz; eldeki pay adedi artarken mevcut toplam maliyet yeni toplam pay sayısına yayılır. Bu nedenle borsa fiyatının alış bedelinin altına düşmesi, vergi matrahından indirilebilecek menkul kıymet değer düşüklüğü karşılığını kendiliğinden doğurmaz. Muhasebede kaydedilmiş karşılık gideri vergi bakımından kabul edilmiyorsa kurum kazancına kanunen kabul edilmeyen gider olarak eklenir. Çözümde kıymetin türü, VUK değerleme ölçüsü, bedelsiz payın kaynağı, kayıt ve beyanname etkisi sırasıyla incelenir.
Hazır Değerler ve Menkul Kıymetlerin Revizyonu Konu Anlatımı
Hazır Değerler ve Menkul Kıymetlerin Revizyonu konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Revizyon dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Hisse senedi revizyonunda bilanço hesabının adı değil, vergi hukukunda uygulanacak değerleme ölçüsü belirleyicidir.
Sorudaki kıymetin gerçekten hisse senedi olduğu saptandıktan sonra Vergi Usul Kanunu 279, bedelsiz payın kaynağı ve muhasebe kaydının vergi matrahına etkisi ayrı aşamalarda değerlendirilir.
Alış bedeliyle değerleme
VUK 279'a göre hisse senetleri alış bedeliyle değerlenir.
Fon portföyünün en az yüzde 51'i Türkiye'de kurulmuş şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri de bu gruptadır.
Bunların dışındaki menkul kıymetlerde borsa rayici ve maddede öngörülen diğer ölçüler gündeme gelebilir.
Dolayısıyla bütün menkul kıymetlere tek bir değerleme ölçüsü uygulanmaz.
Hisse senedinin borsa fiyatının dönem sonunda düşmesi, alış bedelini vergi değerleme ölçüsü olmaktan çıkarmaz.
Ticari bilanço bakımından kaydedilen değer düşüklüğü karşılığının vergi kanununda açık indirim dayanağı yoksa bu gider vergi matrahını azaltmaz.
Revizyonda gider hesabı düzeltilir ve tutar kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurum kazancına eklenir.
Bedelsiz payın kaynağı
Sermaye yedeklerinin sermayeye eklenmesiyle verilen bedelsiz pay, iştirak eden kurum bakımından yeni bir servet girişi oluşturmaz.
Kurumun şirketteki toplam pay adedi artar, fakat aktifte izlenen toplam iştirak bedeli ve buna karşılık pasif toplam değişmez.
Mevcut toplam alış bedeli daha fazla paya yayıldığı için pay başına ortalama maliyet azalır.
Bedelsiz payın kâr yedeği veya başka bir özkaynak unsurundan gelmesi vergi sonucunu etkileyebileceğinden, “bedelsiz” sözcüğü görüldüğünde kaynak araştırılmadan otomatik kayıt kurulmaz.
Bu açıklamadaki sonuç, kaynak soruda açıkça verilen sermaye yedeklerinin sermayeye eklenmesine ilişkindir.
Revizyon adımları
Örneğin 100.000 pay toplam 1.200.000 alış bedeliyle edinilmiş ve sermaye yedeğinden yüzde 50 bedelsiz pay alınmışsa toplam pay 150.000'e çıkar, fakat toplam vergi değeri 1.200.000 olarak kalır.
Borsa fiyatı 7'ye düştüğü için 500.000 karşılık ayrılmış olması, VUK bakımından indirilebilir gider yaratmaz.
Muhasebe kaydı işletmenin kullandığı finansal raporlama düzeninde ayrıca değerlendirilebilir; kurumlar vergisi hesabında karşılık tutarı KKEG düzeltmesine konu olur.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Hazır Değerler ve Menkul Kıymetlerin Revizyonu anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Revizyon dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Hazır Değerler ve Menkul Kıymetlerin Revizyonu konusu Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Revizyon dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Yatırım FonuTasarruf sahiplerinden katılma payı karşılığı toplanan paraların portföy yönetim şirketleri tarafından çeşitli sermaye piyasası araçlarına yatırılarak yönetildiği kolektif yatırım kuruluşudur. A ve B tipi ayrımı kaldırılmış, şemsiye fon yapısına geçilmiştir.
- BilançoBir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını gösteren temel finansal tablodur. Aktif (varlıklar) = Pasif (borçlar + özkaynaklar) eşitliğine dayanır.
- Özkaynakİşletmenin toplam varlıklarından toplam borçlarının düşülmesiyle bulunan net varlık değeridir. Ödenmiş sermaye, kar yedekleri ve geçmiş yıl karları/zararlarından oluşur.
- Kurumlar VergisiSermaye şirketleri, kooperatifler ve diğer kurumların elde ettiği kazançlar üzerinden alınan vergidir. 2024 itibarıyla genel oran %25'tir. Halka açık şirketler için indirimli oran uygulanabilir.
- AktifBilançoda işletmenin sahip olduğu varlıkların toplamını ifade eder. Nakit, alacaklar, stoklar, finansal yatırımlar ve duran varlıklar aktif tarafında yer alır.
- PasifBilançoda işletmenin varlıklarının hangi kaynaklarla finanse edildiğini gösteren tarafıdır. Kısa ve uzun vadeli yükümlülükler ile özkaynak pasif içinde yer alır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Revizyon dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 15 konu içerir.
- Revizyon Kavramı, Amaçları ve Türleri
- Revizyon Teknikleri ve Çalışma Kâğıtları
- Muhasebe Hataları ve Hileleri
- Kaydi ve Fiili Envanter Çalışmaları
- Randıman İncelemesi ve Fire
- Ticari Alacaklar ve Şüpheli Alacakların Revizyonu
- Stokların Revizyonu
- Maddi Duran Varlıklar ve Amortismanların Revizyonu
- Mali ve Ticari Borçların Revizyonu
- Öz Kaynakların Revizyonu
- Gelir Tablosu Hesaplarının Revizyonu
- Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler ve Vergi Matrahının Tespiti
- Özellikli Konuların Revizyonu (Finansal Kiralama, Kıdem Tazminatı, Geçici Vergi, Dönem Sonu İşlemleri)
- Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları ve Uluslararası İşlemlerin Revizyonu
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi