Mali Müşavirlik Esneklik (Talep ve Arz Esneklikleri) Konu Anlatımı

Esneklik kavramı, iktisatta sadece değişimin yönünü değil, değişimin şiddetini de ölçmeye yarar.

Talep kanunu fiyat arttığında talep edilen miktarın azalacağını söyler; fakat bu azalmanın küçük mü büyük mü olacağı esneklikle anlaşılır.

Talebin fiyat esnekliği, talep edilen miktardaki yüzde değişmenin fiyattaki yüzde değişmeye oranıdır.

Sonuç negatif işaret taşıyabilir, çünkü fiyat ve miktar çoğu zaman ters yönde hareket eder; fakat yorumda genellikle mutlak değer kullanılır.

Mutlak değer birden büyükse tüketici fiyat değişimine güçlü tepki veriyor demektir.

Birden küçükse fiyat değişse bile miktar daha sınırlı oynar.

Birim esneklikte ise yüzde değişimler birbirine eşittir.

Esnekliğin grafiksel dili önemlidir.

Yatay talep eğrisi, küçük bir fiyat değişiminde talep edilen miktarın çok büyük ölçüde değişebileceği uç durumu anlatır ve tam esnek talep olarak yorumlanır.

Dik talep eğrisi ise fiyat değişse de miktarın değişmediği, yani sıfır esneklik durumudur.

Aynı mantık arz için de geçerlidir: arz esnekliği üreticinin fiyat değişimine miktar üzerinden ne kadar hızlı ve güçlü karşılık verebildiğini gösterir.

Üretimin kısa dönemde kapasiteye bağlı olması arzı katılaştırabilir; girdilerin kolay bulunması ve üretimin hızla ayarlanabilmesi arzı daha esnek yapabilir.

Esneklik, vergi yansıması ve toplam hasılat sorularında özellikle belirleyicidir.

Talep çok esnekse tüketici fiyat artışına güçlü tepki verir; bu durumda satıcı vergiyi ya da maliyet artışını tüketiciye aktarmakta zorlanır.

Talep inelastikse tüketici miktarı fazla kısmadığı için yükün daha büyük bölümü alıcıya yansıyabilir.

Arz tarafında da benzer biçimde daha az esnek taraf vergi yükünü daha fazla taşır.

Bu nedenle bir soruda yalnızca fiyatın arttığını görmek yetmez; ilgili eğrinin yatay mı dik mi, duyarlı mı katı mı olduğu da okunmalıdır.

Çapraz esneklik ikame ve tamamlayıcı malları, gelir esnekliği ise malın normal ya da düşük mal niteliğini anlamada kullanılır.