Mali Müşavirlik Talep, Arz ve Piyasa Dengesi Konu Anlatımı

Talep ve arz analizi, piyasa ekonomisinin en temel açıklama aracıdır.

Talep tarafında fiyat ile talep edilen miktar arasındaki ilişki okunur.

Bir malın fiyatı yükseldiğinde tüketicinin aynı gelirle o maldan daha az alması ya da ikame mallara yönelmesi beklenir; bu yüzden talep eğrisi normal durumda aşağı doğru eğimlidir.

Fiyat düştüğünde ise mal nispeten ucuzlar ve talep edilen miktar artar.

Burada dikkat edilmesi gereken ayrım, fiyat değişiminin talep eğrisi üzerinde hareket yaratması, gelir, zevkler, beklentiler, nüfus ya da ilişkili malların fiyatları gibi unsurların ise talep eğrisini sağa ya da sola kaydırmasıdır.

Arz tarafında üreticinin fiyatlara verdiği tepki incelenir.

Fiyat yükseldikçe üretici için satış daha cazip hale gelir ve genellikle arz edilen miktar artar.

Bu nedenle arz eğrisi çoğunlukla pozitif eğimlidir.

Üretim maliyetleri, teknoloji, vergi ve sübvansiyonlar, üretici beklentileri veya üretici sayısı değiştiğinde ise arz eğrisinin kendisi değişir.

Örneğin maliyet artışı aynı fiyat düzeyinde daha az üretim isteği doğurur ve arzı sola kaydırır; verimliliği artıran teknolojik gelişme ise aynı fiyat düzeyinde daha çok üretimi mümkün kılar ve arzı sağa kaydırır.

Piyasa dengesi, talep ve arz eğrilerinin kesiştiği noktadır.

Bu noktada piyasaya sunulan miktar ile satın alınmak istenen miktar eşittir.

Fiyat denge fiyatının üzerine çıkarsa üreticilerin arz etmek istediği miktar, tüketicilerin almak istediği miktarı aşar; bu arz fazlası fiyat üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturur.

Fiyat denge fiyatının altında kalırsa bu kez talep edilen miktar arz edilen miktarı aşar; talep fazlası fiyatı yukarı iter.

Böylece fiyat, alıcı ve satıcı kararlarını koordine eden sinyal işlevi görür.