3568 Sayılı Kanun: Mesleğin Konusu, Amacı ve Kapsamı Konu Anlatımı

3568 sayılı Kanun'un sınavlarda en çok sorulan yönü, mesleği özel bir hizmet sözleşmesi alanı gibi değil, kamu güveniyle bağlantılı bir meslek düzeni olarak tanımlamasıdır.

Kanunun amacı işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı, güvenilir ve mevzuata uygun biçimde işlemesini sağlamaktır.

Bu amaç, muhasebe kayıtlarının tutulmasından daha geniştir; işletme sonuçlarının denetlenmesi, değerlendirilmesi, gerçek ilgililerin ve resmi mercilerin yararlanabileceği biçimde tarafsız olarak sunulması da aynı sistemin parçasıdır.

Bu nedenle meslek hukuku sorularında muhasebecilik faaliyeti ile denetim, raporlama ve örgütlenme hükümleri birlikte düşünülmelidir.

Kanun, meslek alanını iki temel unvan üzerinden kurar.

Serbest muhasebeci mali müşavirlik, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine ve ilgili mevzuata göre defterlerini tutmayı, bilanço, kar zarar tablosu, beyanname ve benzeri belgelerini düzenlemeyi kapsar.

Bunun yanında muhasebe sistemlerinin kurulması, geliştirilmesi, işletmecilik, muhasebe, finans ve mali mevzuat konularında müşavirlik yapılması, belgeler üzerinden inceleme, analiz, denetim, yazılı görüş, rapor, bilirkişilik ve tahkim işleri de SMMM faaliyet alanında yer alır.

Yeminli mali müşavirlik alanı SMMM'den farklıdır.

YMM'ler muhasebe sistemi kurma, müşavirlik, inceleme, analiz, denetim, raporlama ve benzeri işleri yapabilir; ayrıca kanunun verdiği tasdik yetkisini kullanır.

Buna karşılık YMM'lerin muhasebeyle ilgili defter tutması, muhasebe bürosu açması veya muhasebe bürosuna ortak olması yasaktır.

Bu fark, sınavlarda SMMM ile YMM arasındaki görev ayrımının en kritik noktalarından biridir.

SMMM uygulamaya ve kayıt düzenine daha yakınken, YMM tasdik ve güvence fonksiyonuyla öne çıkar.

Kanun meslek unvanlarını da koruma altına alır.

Serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavir unvanları, kanunda öngörülen şartlar yerine getirilmeden kullanılamaz.

Meslek mensubu olmayan kişilerin bu unvanları çağrıştıracak biçimde faaliyette bulunması veya bu yetkileri kullanıyormuş gibi görünmesi mesleğin kamu güveni niteliğiyle bağdaşmaz.