Tasdik ve Tasdik Sözleşmeleri (YMM ile İlişki) Konu Anlatımı

Tasdik, meslek hukukunda YMM'yi SMMM'den ayıran en belirgin yetkidir.

Yeminli mali müşavir, kendisine verilen tasdik yetkisi kapsamında mükellefin belge, kayıt, beyanname ve mali tablolarını inceler; bunların ilgili mevzuata, muhasebe ilkelerine ve gerçek duruma uygunluğu hakkında rapor düzenler.

Bu yetki, idare ve üçüncü kişiler açısından güvence etkisi doğurduğu için yüksek özen ve bağımsızlık gerektirir.

Tasdik işi, basit bir belge kontrolü değil, mevzuata uygunluk ve doğruluk kanaatinin mesleki sorumlulukla açıklanmasıdır.

YMM'nin SMMM ile ilişkisini doğru kurmak sınav açısından önemlidir.

SMMM defter tutma, beyanname ve mali tablo düzenleme gibi işleri yapabilir.

YMM ise bu kayıt düzenini ikame etmez; defter tutamaz, muhasebe bürosu açamaz ve muhasebe bürosuna ortak olamaz.

YMM'nin rolü, kayıt ve belgeler üzerinden inceleme yapmak, gerekli denetim tekniklerini uygulamak ve tasdik raporuyla sonuç bildirmektir.

Bu nedenle bir olayda YMM'nin fiilen muhasebe kayıtlarını tuttuğu veya müşteri adına defter düzenlediği belirtiliyorsa, tasdik yetkisi sınırını aşan bir yasak gündeme gelir.

Tasdik sözleşmesi, YMM'nin hangi konuda, hangi dönem için, hangi kapsamda sorumluluk üstlendiğini belirler.

Taraflar, işin konusu, dönemi, rapor türü, ücret ve belge sağlama yükümlülükleri açık olmalıdır.

Tasdik sözleşmesinin varlığı YMM'ye sınırsız güvence sorumluluğu yüklemez; sorumluluk, üstlenilen işin kapsamı ve mesleki özen standardı içinde değerlendirilir.

Buna karşılık YMM, kendisine sunulan bilgilerle yetinip makul incelemeyi yapmadan tasdik veremez.

Belgelerin güvenilirliği, defter kayıtlarıyla bağlantısı ve mevzuata uygunluğu denetlenmelidir.

Tasdikte bağımsızlık ve çıkar çatışması ayrıca önem taşır.

YMM yakın akrabalık, ortaklık, ücret bağımlılığı, kendi hazırladığı işin denetlenmesi veya müşteri baskısı gibi nedenlerle tarafsızlığını yitirecekse işi kabul etmemeli ya da gerekli önlemleri almalıdır.

Kasıtlı gerçeğe aykırı tasdik, vergi kaybına sebebiyet verme veya tasdik yetkisinin güven sarsıcı biçimde kullanılması disiplin cezası, unvanın kaldırılması ve hukuki sorumluluk sonuçları doğurabilir.