SPL Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri Teknik Analiz Konu Anlatımı

Teknik analiz, sermaye piyasası araçlarının fiyat ve işlem hacmi verilerini zaman ekseninde inceleyerek piyasa davranışını anlamaya çalışan bir değerleme ve karar destek yaklaşımıdır.

Bu yaklaşımda şirketin sektör yapısı, bilanço kalemleri, büyüme beklentisi veya karlılık oranları ilk bakılan veri değildir.

Varsayım şudur: ekonomik haberler, şirket beklentileri ve yatırımcı psikolojisi alım satım emirleri yoluyla fiyat ve hacimlere yansır.

Bu nedenle teknik analist, fiyat grafiğinde oluşan yönü, bu yönün gücünü ve yön değişimi ihtimalini okur.

Temel analiz hangi varlığın seçileceğine daha fazla odaklanırken, teknik analiz çoğu zaman ne zaman alınıp satılacağı sorusuna yardımcı olur.

Teknik analizde grafik türü önemlidir, çünkü veri aynı olsa bile sunum biçimi yorumun ayrıntısını değiştirir.

Çizgi grafikleri kapanış fiyatlarını sade biçimde gösterir.

Çubuk ve mum grafikleri belirli dönemdeki açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyat bilgilerini bir arada sunduğu için fiyatın dönem içindeki mücadelesini daha görünür hale getirir.

Sıfır çarpı grafikleri ise zaman akışından çok fiyat hareketinin yönüne ve büyüklüğüne dikkat çeker.

Bu grafikler fiyat değişimleri, zaman ufku, işlem miktarı ve genel piyasa koşullarıyla birlikte değerlendirilir.

Hacim artışıyla desteklenen kırılma, hacimsiz bir fiyat hareketinden daha güçlü kabul edilebilir.

Teknik analizin temel kavramlarından biri trenddir.

Fiyatlar beklenti değişene kadar küçük dalgalanmalarla belirli bir yöne ilerleyebilir.

Dip ve tepe noktaları giderek yükseliyorsa yükselen trendden, giderek aşağı iniyorsa düşen trendden söz edilir.

Yükselen trend çizgisi diplerin, düşen trend çizgisi tepelerin birleştirilmesiyle izlenir.

Alıcı ve satıcıların dengelendiği dönemlerde fiyat bir bant içinde kalabilir; bu durum yatay piyasa olarak yorumlanır.

Trend çizgisi ne kadar çok noktayı temas ederek taşıyorsa o kadar anlamlı görülür.

Çizginin ters yönde kırılması, mevcut hareketin zayıfladığına ve yeni bir fiyat bölgesine geçilebileceğine işaret eder.

Destek ve direnç bölgeleri, fiyatın geçmişte duraksadığı veya yön değiştirdiği alanları anlatır.

Düşüşlerde talebin güçlendiği bölge destek, yükselişlerde arzın arttığı bölge dirençtir.

Bir direnç güçlü hacimle aşılırsa sonraki düşüşlerde destek işlevi görebilir; çünkü önce satış yapan yatırımcılar aynı seviyeden yeniden alım yapmak isteyebilir.

Benzer biçimde kırılan bir destek daha sonra direnç haline gelebilir.

Bu dönüşüm, teknik analizin yalnız çizgi çizmekten ibaret olmadığını gösterir; fiyat seviyelerinin arkasında yatırımcıların maliyetleri, beklentileri ve pozisyon alma davranışları vardır.

Hareketli ortalamalar trend göstergelerinin en yaygın örneklerindendir.

Belirli bir dönem boyunca fiyatların ortalaması alınır ve her yeni veriyle bu ortalama güncellenir.

Basit hareketli ortalama her gözleme eşit ağırlık verir.

Ağırlıklı ortalama son verilere daha fazla önem tanır.

Üssel ortalama da yakın dönem fiyatlarını öne çıkarır, ancak eski verileri tamamen dışlamaz.

Fiyatın ortalamanın üzerinde kalması yükseliş eğilimi, altında kalması düşüş eğilimi olarak yorumlanabilir.

Kısa dönem ortalamanın uzun dönem ortalamanın üzerine çıkması olumlu; altına inmesi olumsuz sinyal sayılabilir.

Yine de ortalamalar gecikmeli göstergelerdir, bu yüzden tek başına kesin karar aracı değildir.

MACD ve RSI, fiyatın yalnız yönünü değil, hareketin hızını ve gücünü de değerlendirmeye yarar.

MACD, iki üssel hareketli ortalama arasındaki fark üzerinden hesaplanır ve sinyal hattıyla birlikte yorumlanır.

Gösterge sinyal hattının üzerine çıktığında alış, altına indiğinde satış eğilimi güçlenebilir.

Ancak kısa vadeli oynaklıklarda yanlış sinyal üretebileceği için başka göstergelerle birlikte kullanılması daha sağlıklıdır.

RSI ise sıfır ile yüz arasında hareket eden bir momentum göstergesidir.

Genellikle yüksek seviyeler aşırı alım, düşük seviyeler aşırı satım bölgesi olarak görülür.

Fiyat yeni tepe yaparken RSI bunu doğrulamıyorsa yükselişin gücü zayıflamış olabilir; fiyat yeni dip yaparken RSI daha güçlü kalıyorsa satış baskısının azaldığı düşünülebilir.

Elliot dalga yaklaşımı, fiyat hareketlerinin tekrar eden dalga yapılarına göre geliştiği fikrine dayanır.

Ana hareket genellikle beş dalga, düzeltme ise üç dalga şeklinde düşünülür.

Ana yöndeki dalgalar trendi taşırken, aradaki dalgalar düzeltme niteliği taşır.

Düzeltmeler zigzag, yassı, üçgen veya bileşik yapılarda görülebilir.

Bu yaklaşım piyasada her kararın yeni bilgi ve davranış ürettiği, bu davranışların da döngüler oluşturduğu varsayımını kullanır.

Dalga sayımı her zaman kolay değildir; özellikle düzeltme hareketleri karmaşık hale geldiğinde yorum riski artar.

Bu yüzden dalga analizi destek direnç, hacim ve momentum göstergeleriyle birlikte düşünülmelidir.

Formasyonlar, fiyat grafiğinde alıcı ve satıcı gücünün iz bıraktığı şekillerdir.

Omuz baş omuz formasyonu yükselen trendin sonunda talebin zayıfladığını gösterebilir; boyun çizgisinin yüksek hacimle kırılması dönüş teyidi olarak kabul edilir.

Ters omuz baş omuz düşüşün bittiğine dair olumlu sinyal üretebilir.

İkili tepe, fiyatın aynı bölgeyi ikinci kez aşmakta zorlandığını; ikili dip ise satışların aynı bölgede yeniden karşılandığını anlatır.

Kanallar da fiyatın paralel çizgiler arasında hareket ettiği dönemleri gösterir.

Alt band kötümserliğin, üst band iyimserliğin güçlendiği alan gibi yorumlanabilir.

Teknik analizde asıl dikkat edilmesi gereken nokta, hiçbir göstergenin tek başına kesinlik sağlamadığıdır.

Fiyat, hacim, trend, momentum ve formasyon birlikte okunduğunda analiz daha tutarlı hale gelir.

Teknik analiz öğrenilirken işaret ile teyit arasındaki fark özellikle kavranmalıdır.

Bir ortalama kesişimi, RSI uyumsuzluğu veya destek kırılması önce bir uyarı üretir; bu uyarının güvenilirliği hacim, trendin yaşı, kırılan seviyenin geçmişte kaç kez çalıştığı ve genel piyasa durumu ile artar ya da azalır.

Kısa zaman ufkunda gürültü daha fazladır, bu yüzden aynı gösterge daha çok yanlış sinyal verebilir.

Uzun zaman ufkunda sinyal daha geç gelir, fakat ana eğilimi yakalama ihtimali yükselir.

Bu denge nedeniyle teknik analiz kesin fiyat tahmini değil, olasılıkları disiplinli biçimde düzenleme aracıdır.

Analistin görevi grafikte her şekli görmek değil, birbirini destekleyen kanıtları ayırmaktır.

Teknik analizde işlem hacmi, fiyat hareketinin arkasındaki katılımı gösterdiği için ayrı bir doğrulama aracı gibi çalışır.