SPL · Sermaye Piyasası Araçları 1

SPL Sermaye Piyasası Araçları 1 Borçlanma Araçları Konu Anlatımı

Borçlanma Araçları konusunun özeti ve anlatımı — SPL Sermaye Piyasası Araçları 1 dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Borçlanma araçları, ihraççının vadesi geldiğinde anaparayı ve varsa kuponları ödemeyi taahhüt ettiği sabit getirili kâğıtlardır; yatırımcı şirketin ortağı değil alacaklısıdır, çünkü faiz ve anapara yükümlülüğü ihraççının kârından bağımsızdır. Kupon yapısı sabit ya da değişken olabilir, kuponsuz araçlar ise iskontolu satılır. Kuponsuz senet fiyatlaması nominal tutarın basit faizle iskonto edilmesine dayanır; basit faiz ve bileşik faiz ayrımında ise kupon sıklığı arttıkça bileşik getiri yükselir. Kuponlu tahvilde takasta kirli fiyat, yani temiz fiyat artı işlemiş faiz ödenir.

Cari getiri yıllık kuponu piyasa fiyatına böler, vadeye kadar getiri ise tüm nakit akışlarını fiyata eşitleyen oranı verir. Enflasyon etkisi ve reel getiri Fisher oranıyla çözülür; net getiri ve mevduat eşleniği stopajlı ile stopajsız araçları kıyaslar; baz puan küçük faiz farklarını ifade eder. Tahvillerde risk-getiri ilişkisi kupon ile piyasa faizi arasındaki farktan ve risk primlerinden doğar; faiz oranı riski durasyonla ölçülür, risksiz faiz oranı ise TL cinsi DİBS getirisidir. Derecelendirme ve kredi temerrüt takası kredi riskini fiyatlar; borçlanma araçlarında erken itfa opsiyonları arasında call daha yüksek, put daha düşük kupon getirir.

Eurotahviller (Eurobonds), STRİP ve getiri eğrisi ürün ve piyasa bilgisini tamamlar. Değişken getirili araçlarda referans oranlar TLREF ve TLREFK’dir; TLREF’e endeksli ve TÜFE’ye endeksli tahvillerde kupon endekse göre hesaplanır. DİBS ihraç yöntemleri ihaleyi, TAP’ı, doğrudan satışı ve halka arzı içerir; DİBS’lerde piyasa yapıcılığı sistemi seçilmiş bankalara yükümlülük ve ayrıcalık getirir.

Örneğin 146 gün kalan, yıllık %25 basit faizle işlem gören 100 TL nominalli kuponsuz bononun fiyatı 90,91 TL olur.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

SPL ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Temel kavramlar

Borçlanma aracı, ihraççının yatırımcıdan aldığı parayı vadesinde geri ödeme taahhüdü taşıyan menkul kıymettir; yatırımcı şirketin ortağı değil alacaklısıdır.

Vadesi 365 gün ve daha uzun olanlar tahvil, vadesi 30 günden az olmayan ve 364 günü aşmayanlar finansman bonosu sayılır.

İhraççının borçlanma gücünü sınırlayan ihraç limiti, halka açık ortaklıklarda özkaynağın 5 katını, halka açık olmayanlarda 3 katını geçemez; konsolide finansal tablolar varsa limit onlara göre hesaplanır.

Borçlanma Araçlarının Satış Yöntemleri ve İşlem Süreci

Halka arz edilmeden yapılan satış, nitelikli yatırımcıya satış ve tahsisli satış olarak ikiye ayrılır.

Nitelikli yatırımcıya satışta alıcı sayısı sınırsızdır.

Tahsisli satışta ise araç, kimlikleri önceden belirlenmiş kişilere borsa dışında satılır ve aracı belirli bir anda elinde tutan yatırımcı sayısı yüz elliyi geçemez.

Bu sayıya nitelikli yatırımcılar dahil edilmez; sayı aşılırsa işlem halka arz sayılır.

Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu ve Yeniden Yapılandırma Süreci

Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu, yani BASK, yatırımcıların ortak karar organıdır.

Tertip BASK kararları, daha ağır bir nisap öngörülmedikçe, tertibin tedavüldeki nominal bedelinin üçte ikisini temsil eden yatırımcıların olumlu oyuyla alınır; ihraççının ve ilişkili tarafların elindeki araçlar nisapta sayılmaz.

Finansman Tercihinde Banka Kredileri ve Borçlanma Araçları

İhraççı için borçlanma aracı, banka kredisine alternatif bir finansman yoludur.

Borçlanma araçları çoğunlukla dönemsel kuponlu ödenir ve anapara vade sonunda tek seferde, yani balon ödemeyle geri verilir; banka kredisinde ise anaparanın taksitlerle ödendiği itfa planı yaygındır.

Sabit ve Değişken Kupon Yapıları

Sabit kuponlu araçta oran vade boyunca değişmez.

Değişken kuponlu araçta kupon oranı, bir referans oran ile ihraççının kredi riskine göre belirlenen sabit ek getiriden, yani spreadden oluşur.

İtfa Tarihi (Vade) Kavramı

İtfa tarihi, anaparanın yatırımcıya geri ödendiği vadedir.

Sermaye benzeri borçlanma araçları tasfiyede diğer tüm borçlanma araçlarından sonra, pay sahiplerinden önce ödenir; bu geri sıra yüzünden daha yüksek kupon sunma eğilimindedirler.

TEMİZ FİYAT, KİRLİ FİYAT VE İŞLEMİŞ FAİZ MEKANİZMASI

Kirli fiyat, temiz fiyat ile işlemiş faizin toplamıdır ve takasta alıcının satıcıya ödediği tutardır; performans analizinde ise temiz fiyat kullanılır.

İşlemiş faiz, son kupon tarihinden takas tarihine kadar geçen günler için hesaplanır ve takas günü gün sayısına katılmaz.

Kuponsuz senette işlemiş faiz sıfırdır; bu yüzden temiz fiyat kirli fiyata eşittir.

Nasıl işler / Kurallar

KUPONSUZ SENET FİYATLAMASI

Kuponsuz senedin fiyatı gerçek gün bölü 365 yöntemini kullanan basit faizle bulunur.

Fiyat, nominal tutarın bir ile faiz çarpanının toplamına bölünmesiyle bulunur.

Fiyat=Nominal1+r×g365\text{Fiyat} = \frac{\text{Nominal}}{1 + r \times \frac{g}{365}}

Formülde r yıllık basit faizi, g kalan gün sayısını gösterir.

BASİT FAİZ VE BİLEŞİK FAİZ AYRIMI

Basit faiz dönemsel getiriyi yıldaki dönem sayısıyla çarparak yıllığa çevirir.

Bileşik faiz ise her dönemin getirisini sonraki dönemde anaparayla birlikte işletir; efektif yıllık faiz bir artı dönemsel getirinin dönem sayısı kadar üssünden bir çıkarılarak bulunur.

(1+i)n−1(1 + i)^{n} - 1

Burada i dönemsel getiriyi, n dönem sayısını gösterir.

Basit yıllık faiz sabit kalırken kupon sıklığı arttıkça bileşik getiri yükselir.

Cari getiri, yıllık kuponun güncel piyasa fiyatına bölünmesiyle bulunur; fiyat düştüğünde cari getiri yükselir, nominal getiri ise aynı kalır.

Vadeye kadar getiri (YTM), tüm kupon ve anapara nakit akışlarının bugünkü değerini piyasa fiyatına eşitleyen iskonto oranıdır; başka bir deyişle iç verim oranıdır.

Bu ölçü, aracın vadeye kadar elde tutulacağını ve kuponların aynı oranla yeniden yatırılacağını varsayar.

Kuponsuz tahvilde yeniden yatırım riski yoktur; bu risk yüksek kuponlu ve uzun vadeli tahvillerde belirginleşir.

Fiyat nominalin altındaysa getiri sıralaması vadeye kadar getiri, cari getiri, nominal getiri biçimindedir; fiyat nominalin üzerindeyse sıra tersine döner ve başabaşta üçü birbirine eşit olur.

Enflasyon etkisi ve reel getiri Fisher denklemiyle bulunur: bir artı nominal getiri, bir artı enflasyona bölünür ve sonuçtan bir çıkarılır.

Reel getiri=1+nominal getiri1+enflasyon−1\text{Reel getiri} = \frac{1 + \text{nominal getiri}}{1 + \text{enflasyon}} - 1

Sabit kuponlu tahvilde gerçekleşen enflasyon beklenenden yüksekse reel getiri beklenenin altında kalır; bu enflasyon riskidir.

Net getiri ve mevduat eşleniği karşılaştırması, stopajlı ile stopajsız araçları aynı zemine getirir: mevduat eşleniği, net getirinin bir eksi mevduat stopajına bölünmesiyle bulunur.

Notun on beş Ekim iki bin yirmi altı tarihli sürümüne göre örnekteki stopaj oranları varsayımdır.

Mevduat es¸lenig˘i=Net getiri1−Mevduat stopajı\text{Mevduat eşleniği} = \frac{\text{Net getiri}}{1 - \text{Mevduat stopajı}}

Baz puan, faiz farklarını ifade etmek için kullanılan küçük bir ölçüdür: 1 baz puan %0,01 değerine eşittir, 100 baz puan %1 eder.

TAHVİLLERDE RİSK-GETİRİ İLİŞKİSİ

Kupon oranı piyasa faizinin altındaysa tahvil nominalin altında, yani iskontolu; üzerindeyse nominalin üstünde, yani primli; eşitse nominal civarında işlem görür.

Bir tahvilden beklenen getiri, piyasa faizine kredi risk primi ve likidite risk priminin eklenmesiyle oluşur.

Gösterge tahviller Hazinenin en son ihraç ettiği, referans vadeli ve en likit tahvillerdir.

Faiz Oranı Riski ve Duyarlılığın Ölçülmesi: Durasyon Yaklaşımı

Durasyon, nakit akışlarının bugünkü değerleriyle ağırlıklandırılmış ortalama vadedir ve faiz oranı duyarlılığını ölçer; durasyon yüksekse aynı faiz değişimi fiyatı daha fazla oynatır.

Vade uzadıkça durasyon artar; kupon oranı ve vadeye kadar getiri yükseldikçe azalır; kuponsuz tahvilde durasyon en yüksektir.

Düzeltilmiş durasyon, faizlerin %1 yani 100 baz puan değişmesinde fiyatın yaklaşık yüzde kaç değişeceğini gösterir; büyük faiz hareketlerinde konveksite gerekir.

Risksiz faiz oranı (risk-free rate) için Türkiye’de TL cinsi DİBS getirisi yerel para cinsinden risksiz faiz oranının pratik karşılığıdır; reel risksiz getirinin göstergesi ise TÜFE’ye endeksli DİBS’lerin reel getirileridir.

Derecelendirme, ihraççının borcunu ödeme gücünü notlarla kademelendirir.

Yatırım yapılabilir seviyenin en altındaki BBB notu için tarihsel temerrüt olasılığı %0,45, bir kademe altta spekülatif BB için %1,96 düzeyindedir.

Kredi temerrüt takası (CDS) ihraç edilmiş bir menkul kıymet değil, borsa dışında işlem gören iki taraflı bir türev sözleşmedir ve hukuken sigorta sayılmaz.

Fiyatı baz puanla söylenir: beş yıllık CDS için 200 baz puan, nominal tutar üzerinden yıllık yaklaşık %2 koruma maliyeti demektir; kredi olayı gerçekleşmedikçe koruma alıcısı prim öder.

Borçlanma araçlarında erken itfa opsiyonları iki yöne işler.

İhraççı aracı geri çağırabiliyorsa (call) tahvil, opsiyonsuza göre daha yüksek kupon sunar; yatırımcı aracı geri satabiliyorsa (put) daha düşük kupon sunar.

Call opsiyonu yatırımcıda yeniden yatırım riski, put opsiyonu ihraççıda yeniden finansman riski doğurur.

Eurotahviller (Eurobonds) için işlemlerde ICMA kuralları esas alınır ve takas çoğunlukla T+2 işlem günüdür.

Hazinenin ABD doları cinsi eurotahvillerinde gün sayımı genellikle 30 bölü 360 yöntemiyle yapılır ve getiri, G-spread ile ifade edilir.

STRİP, devlet tahvilinin anapara ve kupon ödemelerinin birbirinden ayrıştırılmasıdır.

Borsa İstanbul kodlarında T tahvilin tamamını, A anaparayı, K kuponu gösterir; A ve K parçaları kuponsuz gibi fiyatlanır, yeniden yatırım riski taşımaz.

Getiri eğrisi, vadeye göre getirileri gösterir.

Normal eğri pozitif eğimlidir; negatif eğimli ters eğride kısa vadeli faizler uzun vadelilerden yüksektir.

Ters eğri sıkı para politikası dönemlerinde görülür ve resesyonun öncü göstergesi sayılır.

DEĞİŞKEN GETİRİLİ ARAÇLARDA REFERANS ORANLAR

TLREF, BİST Repo-Ters Repo Pazarında aynı gün valörlü, DİBS teminatlı gecelik işlemlerin hacim ağırlıklı ortalamasıdır; hacmin en düşük %15 ve en yüksek %15 dilimi atılır, kalan %70 üzerinden hesaplanır.

TLREFK ise katılım bankalarının taahhütlü işlemler verisine dayanır; en düşük ve en yüksek %10 dilimler atılır, kalan %80 üzerinden hesaplanır.

BIST TLREF endeksi, bir önceki günün endeksinin günlük orandan türetilen büyüme çarpanıyla çarpılmasıyla bulunur; gün sayısı iş günlerinde 1, hafta sonlarında 3 alınır.

Endekst=Endekst−1×[1+Rt×g365]\text{Endeks}_{t} = \text{Endeks}_{t-1} \times \left[1 + R_{t} \times \frac{g}{365}\right]

Formülde R günlük TLREF oranını, g gün sayısını gösterir.

TLREF’E ENDEKSLİ BORÇLANMA ARACI İHRAÇ ÖRNEĞİ

TLREF’e endeksli tahvilde kupon T-1 kuralıyla, kupon tarihlerinden bir iş günü önceki endeks değerleri ve gerçek gün sayısıyla hesaplanır.

Dönemin kupon oranı, endeks getirisi ile yıllık spreadin döneme çevrilmiş halinin toplamıdır; kupon ödemesi nominal tutarın bu oranla çarpımıdır.

TÜFE’YE ENDEKSLİ DEVLET TAHVİLİ

TÜFE’ye endeksli devlet tahvilinde kupon, nominal tutar, endeks katsayısı ve dönemsel reel faizin çarpımıdır.

Kupon=Nominal×Endeks katsayısı×Do¨nemsel reel faiz\text{Kupon} = \text{Nominal} \times \text{Endeks katsayısı} \times \text{Dönemsel reel faiz}

Bu hesapta 2 ay gecikmeli TÜFE kullanılır.

Anapara da endekslenir; anapara ödemesi nominal tutarın endeks katsayısıyla çarpımına eşittir.

Notun on beş Ekim iki bin yirmi altı tarihli sürümüne göre deflasyon koruması vardır: TÜFE gerilese bile anapara nominal değerin altında ödenmez ve reel getiri ihraçta sabitlenir.

DİBS İHRAÇ YÖNTEMLERİ

Tek fiyat ihalesinde kazananların hepsi Hazinenin belirlediği tek fiyattan alır, bu yüzden getirileri aynıdır; çoklu fiyat ihalesinde herkes kendi teklif ettiği fiyattan alır.

Rekabetçi olmayan teklif yalnızca kamu kurumları ve piyasa yapıcılarca verilebilir.

TAP yönteminde TCMB yalnızca aracı ve depolayıcıdır.

Doğrudan satışta alıcı ve tutar başlangıçta bellidir.

Halka arz yönteminde satışa aracılık yalnızca piyasa yapıcı bankalarca yapılır ve komisyonu Hazine belirler.

DİBS’lerde piyasa yapıcılığı sistemi, Hazinenin belirli bankalarla yürüttüğü bir düzendir.

Piyasa yapıcı, 4749 sayılı Kanunda önceden belirlenen kriterlere göre seçilmiş bankadır ve faaliyetini her yıl Hazineyle yapılan sözleşmelerle sürdürür.

Yükümlülükleri ihalelere katılıp belli miktarda alım yapmak, belirli senetlerde alım satım kotasyonu vermek ve Bakanlığa rapor ile veri sunmaktır.

Ayrıcalıkları ihalelere teminatsız katılım, rekabetçi olmayan teklif, ihale sonrası teklif, TAP ve halka arz aracılığı ile geri alım ve değişim ihalelerine katılımdır; bu son iki ihaleye yalnızca piyasa yapıcılar katılır.

Çözümlü örnek(ler)

Kuponlu tahvilde işlemiş faiz ve takasta ödenen kirli fiyat

Nominal değeri 100 TL olan, yıllık %8 kuponlu ve kuponu altı ayda bir ödenen bir tahvilin son kupon tarihi 15 Mart, takas tarihi 2 Haziran olarak verilmiştir.

Son kupon günü dahil, takas günü dahil değildir.

Temiz fiyat 98,40 TL, bir sonraki kupon 15 Eylülde 4 TL ödenecektir.

Kirli fiyat nedir ve alıcıya 15 Eylül kuponundan kalan faiz geliri kaç liradır?

Birinci adım: İşlemiş faiz geçen günlerle hesaplandığı için önce gün sayısı bulunur.

Mart ayından 17 gün (15 Mart dahil), Nisan ayından 30, Mayıs ayından 31 ve Haziran ayından 1 gün kalır:

17+30+31+1=79 gu¨n17 + 30 + 31 + 1 = 79\ \text{gün}

Toplam gün sayısı 79 gündür.

İkinci adım: Kupon yıllık orandır ve yalnızca geçen süre için tahakkuk eder; bu yüzden yıllık oran, gün sayısı bölü 365 oranıyla çarpılır:

100×0,08×79365=1,73 TL100 \times 0{,}08 \times \frac{79}{365} = 1{,}73\ \text{TL}

İşlemiş faiz 1,73 TL olur.

Üçüncü adım: Takasta alıcı temiz fiyatı değil, işlemiş faizin eklendiği kirli fiyatı öder; bu yüzden iki tutar toplanır:

98,40+1,73=100,13 TL98{,}40 + 1{,}73 = 100{,}13\ \text{TL}

Takasta ödenecek kirli fiyat 100,13 TL olur.

Dördüncü adım: Alıcı 4 TL kuponun tamamını alır, ancak 1,73 TL kadarını satıcıya baştan ödemiştir; kalan gelir farktır:

4−1,73=2,27 TL4 - 1{,}73 = 2{,}27\ \text{TL}

Alıcıya kalan faiz geliri 2,27 TL olur.

Takas günü de sayılsaydı gün sayısı 80, işlemiş faiz 1,75 TL çıkardı ve bu sonuç yanlış olurdu.

Kuponsuz bononun fiyatı ve aylık getirinin bileşik karşılığı

Nominal değeri 100 TL olan kuponsuz bir Hazine bonosunun vadesine 146 gün kalmıştır ve yıllık %25 basit faizle işlem görmektedir.

Aylık %2 dönemsel getiri sağlayan başka bir araç da vardır.

Bononun fiyatı nedir; bu aylık getirinin basit ve bileşik yıllık karşılığı nedir?

Birinci adım: Kuponsuz senet basit faizle ve 365 günlük yılla fiyatlandığı için önce kalan sürenin yıla oranı bulunur:

146365=0,40\frac{146}{365} = 0{,}40

Kalan süre yılın 0,40 katıdır.

İkinci adım: Faiz vade sonundaki tutara eklendiği için fiyat, nominal tutarın bir ile faizin süreyle çarpımının toplamına bölünmesiyle bulunur:

1001+0,25×0,40=1001,10=90,91 TL\frac{100}{1 + 0{,}25 \times 0{,}40} = \frac{100}{1{,}10} = 90{,}91\ \text{TL}

Bononun fiyatı 90,91 TL, getirisi 9,09 TL olur.

Kuponsuz olduğu için bu fiyat hem temiz hem kirli fiyattır; iskontoyu 1 eksi 0,25 çarpı 0,40 ile yapmak 90,00 TL verirdi ve yanlış olurdu.

Üçüncü adım: Basit faiz dönemsel getiriyi yıldaki dönem sayısıyla çarpar; aylık getiride yılda 12 dönem vardır:

0,02×12=0,240{,}02 \times 12 = 0{,}24

Basit yıllık faiz %24 olur.

Dördüncü adım: Bileşik faizde her ayın getirisi sonraki ay da işletilir; bu yüzden üs alınır ve bir çıkarılır:

1,0212−1≈0,26821{,}02^{12} - 1 \approx 0{,}2682

Bileşik yıllık faiz yaklaşık %26,82 olur ve basit faiz olan %24 değerinin üzerindedir.

Reel getiri, mevduat eşleniği ve baz puan

Bir tahvil yıllık %38 nominal getiri sağlıyor ve yıllık enflasyon %30. Stopajsız bir bono yıllık %36 net getirilidir; mevduat stopajı %10 alınacaktır, ancak bu oran on beş Ekim iki bin yirmi altı tarihli notta olduğu gibi bir varsayımdır.

Gösterge faiz %36,00 düzeyinden %37,25 düzeyine çıkmıştır.

Reel getiri, bononun mevduat eşleniği ve faiz artışının baz puan karşılığı nedir?

Birinci adım: Nominal getiri ve enflasyon çarpan olarak etki ettiği için Fisher denklemi kullanılır:

1,381,30−1=0,0615\frac{1{,}38}{1{,}30} - 1 = 0{,}0615

Reel getiri yaklaşık %6,15 olur.

Doğrusal fark 8 puan olurdu ve reel getiriyi olduğundan yüksek gösterirdi.

İkinci adım: Mevduatın net getirisi brüt faizin stopaj sonrası kalan payıdır; bu yüzden brüt faiz, net getirinin bu paya bölünmesiyle bulunur:

Mevduat es¸lenig˘i=Net getiri1−Mevduat stopajı\text{Mevduat eşleniği} = \frac{\text{Net getiri}}{1 - \text{Mevduat stopajı}}

Eşlenik, net getirinin bir eksi stopaja bölümüdür.

Üçüncü adım: Bono stopajsız olduğu için net getirisi 36 olarak alınır ve stopaj %10 yerleştirilir:

361−0,10=360,90=40\frac{36}{1 - 0{,}10} = \frac{36}{0{,}90} = 40

Mevduat eşleniği %40 olur; yani %36 net getirili stopajsız bono, %10 stopajlı %40 brüt mevduata denktir.

Net getiriyi stopajla çarpmak 32,4 verirdi; bu hesap stopajı ters yönde uyguladığı için yanlış olurdu.

Dördüncü adım: 1 baz puan yüzde 0,01 olduğu için yüzde puan farkı 100 ile çarpılarak baz puana çevrilir:

(37,25−36,00)×100=125(37{,}25 - 36{,}00) \times 100 = 125

Faizdeki artış 125 baz puan olur.

TLREF endeksli tahvilde 91 günlük kupon ödemesi

Nominal değeri 100 TL olan TLREF endeksli bir tahvil yıllık %3 spread ile ihraç edilmiştir ve kupon dönemi 91 gündür.

T-1 kuralı gereği kupon başlangıcından bir iş günü önceki endeks değeri 4.000, ödeme tarihinden bir iş günü önceki endeks değeri 4.150 olarak verilmiştir.

Bu dönemin kupon ödemesi kaç liradır?

Birinci adım: Kupon endeksin büyümesini yansıttığı için bitiş endeksi başlangıca bölünür ve bir çıkarılır:

4.1504.000−1=0,0375\frac{4.150}{4.000} - 1 = 0{,}0375

Endeks getirisi %3,75 olur.

İkinci adım: Spread yıllık verildiği için 91 günlük döneme çevrilir:

0,03×91365=0,00747950{,}03 \times \frac{91}{365} = 0{,}0074795

Döneme çevrilmiş spread yaklaşık %0,7479 olur.

Üçüncü adım: Dönemin kupon oranı, endeks getirisi ile döneme çevrilmiş spreadin toplamıdır:

0,0375+0,0074795=0,04497950{,}0375 + 0{,}0074795 = 0{,}0449795

Dönem kupon oranı yaklaşık %4,4979 olur.

Dördüncü adım: Kupon ödemesi nominal tutarın dönem kupon oranıyla çarpımıdır:

100×0,044979=4,50 TL100 \times 0{,}044979 = 4{,}50\ \text{TL}

Kupon ödemesi yaklaşık 4,50 TL olur.

Yıllık spread olduğu gibi eklenseydi 6,75 TL bulunurdu ve bu yanlış olurdu.

İhraç düzenlemeleri ve DİBS ihale yöntemlerinde öncüllerin sınanması

Aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

I. Tahsisli satışta aracı aynı anda elinde tutan, nitelikli olmayan yatırımcı sayısı 150 kişiyi aşarsa işlem halka arz sayılır.

II.

Halka açık olmayan bir ortaklık, özkaynağının 5 katına kadar borçlanma aracı ihraç edebilir.

III.

Çoklu fiyat ihalesinde kazanan her teklif sahibi, kendi teklif ettiği fiyattan alır.

Birinci adım: I numaralı öncül tahsisli satışın eşiğiyle sınanır.

Yatırımcı sayısı 150 kişiyi geçemez, nitelikli yatırımcılar sayıya katılmaz ve sınır aşılırsa işlem halka arz sayılır; bu nedenle I doğrudur.

İkinci adım: II numaralı öncül ihraç limitiyle sınanır; çünkü limit ortaklığın halka açık olup olmamasına göre değişir.

Halka açık ortaklıkta limit özkaynağın 5 katı, halka açık olmayanda 3 katıdır; öncül halka açık olmayan için 5 kat dediğinden II yanlıştır.

Üçüncü adım: III numaralı öncül ihale yöntemleriyle sınanır; çünkü tek ve çoklu fiyat ihaleleri fiyat belirleme biçimiyle ayrılır.

Tek fiyat ihalesinde kazananların hepsi Hazinenin belirlediği tek fiyattan, çoklu fiyat ihalesinde herkes kendi teklif ettiği fiyattan alır; bu nedenle III doğrudur.

Dördüncü adım: Sınama sonuçları birleştirilir: I doğru, II yanlış, III doğru çıktığı için doğru öncüller I ve III olur.

Sık yapılan hatalar

Takasta ödenen tutarın temiz fiyat olduğu sanılır.

Oysa alıcı kirli fiyatı öder; temiz fiyat işlemiş faiz eklenmeden önceki fiyattır.

İşlemiş faiz hesabında takas gününü de saymak gün sayısını bir fazla gösterir.

Oysa takas günü sayılmaz; saymak işlemiş faizi ve kirli fiyatı olduğundan yüksek gösterir.

Reel getirinin nominal faizden enflasyonu çıkararak bulunduğu sanılır.

Oysa doğru yol Fisher oranıdır; doğrusal fark reel getiriyi olduğundan yüksek gösterir.

Mevduat eşleniğinin net getiri ile bir eksi stopajın çarpımı olduğu sanılır.

Oysa eşlenik net getirinin bir eksi stopaja bölünmesiyle bulunur; çarpmak stopajı ters yönde uygular.

Endeksli kuponda yıllık spreadin olduğu gibi eklenebileceği sanılır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Borçlanma Araçları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Sermaye Piyasası Araçları 1 dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Borçlanma Araçları konusu SPL Düzey 3 düzeyindeki Sermaye Piyasası Araçları 1 dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

İlgili Kavramlar

Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.

Kaynaklar

Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Borçlanma Araçları, SPL Düzey 3 düzeyindeki Sermaye Piyasası Araçları 1 dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Sermaye Piyasası Araçları 1 dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Sermaye Piyasası Araçları 1 dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 4 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
SPL soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by