Mali Müşavirlik Kamu Harcamaları (Kamu Giderleri) Konu Anlatımı

Kamu harcaması, devletin ve diğer kamu idarelerinin görevlerini yerine getirmek için kullandığı kaynakların mali ifadesidir.

Bir kamu hizmetinin varlığı çoğu zaman harcamayla görünür hale gelir; okul, hastane, adliye, güvenlik hizmeti, altyapı yatırımı, sosyal yardım veya borç faizi bütçede gider olarak yer alır.

Bu nedenle kamu harcamaları, kamu ekonomisinin büyüklüğünü ve devletin hangi alanlara ağırlık verdiğini anlamada temel göstergelerden biridir.

Kamu harcamalarını yalnızca para çıkışı olarak görmek eksik olur.

Harcama, aynı zamanda bir kamu tercihidir.

Hangi hizmetin yapılacağı, hizmetin hangi düzeyde sunulacağı ve finansman yükünün kimler üzerinde kalacağı kamu maliyesinin temel sorularındandır.

Bütçenin siyasal işlevi burada ortaya çıkar; toplum adına kaynak kullanma kararı siyasal süreç içinde alınır.

Bütçenin hukuki işlevi ise bu kararı harcama yetkisine dönüştürür ve idarenin belirli sınırlar içinde hareket etmesini sağlar.

Klasik maliye anlayışında kamu harcamalarının önemli ölçütlerinden biri, kamu faaliyetlerinin gereksiz maliyet doğurmadan yürütülmesidir.

Bu yaklaşım kamu hizmetlerinin mali yönünü disipline etmeye çalışır.

Ancak çağdaş maliye anlayışı harcamalara daha geniş bir işlev yükler.

Kamu harcamaları ekonomik durgunlukla mücadelede talebi destekleyebilir, enflasyon dönemlerinde harcama disipliniyle istikrar amacına hizmet edebilir, sosyal transferler yoluyla gelir dağılımını etkileyebilir ve altyapı yatırımlarıyla özel sektörün üretim koşullarını değiştirebilir.

Kamu giderlerinin farklı türleri sınavda ayrım yapmayı gerektirir.

Cari harcamalar kamu hizmetlerinin günlük yürütülmesine yönelir.

Yatırım harcamaları gelecekte de yarar sağlayabilecek altyapı ve sermaye niteliğindeki işler için yapılır.

Transfer harcamalarında devlet mal veya hizmet satın almadan belirli kişi, kurum veya kesimlere gelir aktarır.

Borç faizleri ve borçlanma giderleri ise geçmiş finansman kararlarının bütçeye yansıyan maliyetidir.

Bu ayrımlar, harcamanın ekonomik etkisini anlamayı kolaylaştırır.

Kamu harcaması kavramı bütçe ilkeleriyle de yakından bağlantılıdır.

Harcamanın bütçede öngörülmesi, yetkili organ tarafından izin verilmesi, yılı içinde uygulanması ve sonrasında denetlenmesi gerekir.

Bütçe dışı veya yetkisiz harcama, kamu kaynaklarının hesap verilebilirliğini zayıflatır.

Bu nedenle kamu giderleri konusu bütçe süreci, mali saydamlık ve denetim konularından ayrı düşünülemez.

Sınav açısından dikkat edilmesi gereken nokta, kamu harcamasının her zaman aynı ekonomik sonuca yol açmadığıdır.

Aynı tutardaki iki harcama, biri yatırım diğeri transfer niteliğindeyse farklı etkiler doğurabilir.

Benzer şekilde bir harcama sosyal amaçla yapılabileceği gibi ekonomik istikrar amacıyla da yapılabilir.