Mali Müşavirlik Mahalli İdareler Maliyesi ve Mali Denetim Konu Anlatımı

Mahalli idareler maliyesi, yerel kamu hizmetlerini yürüten idarelerin gelir toplama, harcama yapma, bütçe hazırlama, borçlanma ve denetlenme süreçlerini inceler.

Belediyeler ve diğer yerel yönetimler, merkezi idareden farklı olarak yerel ihtiyaçlara daha yakın karar alır.

Yol, su, temizlik, ulaşım, imar, çevre ve yerel sosyal hizmetler gibi alanlarda yapılan harcamalar mahalli idare maliyesinin uygulama alanını oluşturur.

Ancak yerel nitelik, bu idarelerin kamu mali yönetimi ilkelerinden bağımsız olduğu anlamına gelmez.

Genel yönetim yapısı içinde mahalli idareler, merkezi yönetim ve sosyal güvenlik kurumlarıyla birlikte kamu mali yönetiminin parçasıdır.

Bu nedenle kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması, mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri mahalli idareler bakımından da geçerlidir.

Yerel bütçe, yerel hizmetlere kaynak ayırırken aynı zamanda idareye verilen harcama yetkisinin sınırlarını gösterir.

Bütçede yer almayan veya yetki sınırlarını aşan harcamalar, hesap verme düzenini zayıflatır.

Mahalli idare gelirleri farklı kaynaklardan oluşabilir.

Yerel vergi, resim, harç ve ücret niteliğindeki gelirler, merkezi yönetim gelirlerinden ayrılan paylar, taşınır ve taşınmaz mal gelirleri, hizmet gelirleri, borçlanma ve bağışlar yerel finansman içinde görülebilir.

Bu gelirlerin bir kısmı yerel hizmetten yararlanma veya yerel kamu gücüyle bağlantılıyken bir kısmı genel kamu maliyesi içinde pay aktarımı niteliğindedir.

Aday açısından önemli olan, mahalli idare gelirlerinin de kamu geliri niteliği taşıdığı ve bütçe-denetim döngüsüne bağlı olduğudur.

Mahalli idare giderleri yerel kamu hizmetlerinin mali karşılığıdır.

Cari hizmet giderleri, personel giderleri, altyapı yatırımları, sosyal destekler, borç faizleri ve diğer giderler yerel bütçede yer alabilir.

Bu harcamalar yerel ihtiyaçları karşılamaya yönelse de kamu kaynağı kullanıldığı için ekonomik ve hukuki sınırlar içinde yapılmalıdır.

Harcamanın yerel olması, kamu harcaması niteliğini ortadan kaldırmaz.

Mali denetim, bu sistemin güvence unsurudur.

Denetim yalnızca hata arama faaliyeti değildir; mali tabloların güvenilirliğini, gelir ve gider işlemlerinin mevzuata uygunluğunu, kaynak kullanımının amaca ve kamu yararına uygun olup olmadığını incelemeye yarar.

5018 çerçevesinde dış denetim Sayıştay tarafından hesap verme sorumluluğu içinde yürütülür.

Dış denetimde mali tabloların doğruluğu, işlemlerin kanunlara uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması değerlendirilir.

Kesin hesap, faaliyet raporu ve dış denetim birlikte düşünüldüğünde mahalli idare maliyesinin kapalı bir yönetim döngüsü olduğu görülür.

İdare bütçeyi hazırlar, gelirleri toplar, harcamaları yapar, yıl sonunda faaliyet ve gerçekleşme sonuçlarını açıklar, denetim ise bu sürecin hukuka ve mali yönetim ilkelerine uygunluğunu değerlendirir.