TCMB'nin temel amacı fiyat istikrarıdır. Banka kısa vadeli faizleri politika duruşuyla uyumlu düzeyde oluşturmak ve sistem likiditesini yönetmek için açık piyasa işlemleri, TL depo işlemleri, repo-ters repo, doğrudan alım-satım, zorunlu karşılıklar ve hazır imkânlar gibi araçları kullanabilir; araç bileşimi döneme göre değişir. Dalgalı kur rejiminde belirli bir kur düzeyi taahhüt edilmez, ancak piyasa işleyişi ve döviz likiditesi için ihale, depo, swap veya doğrudan işlem araçları kullanılabilir. TCMB bünyesindeki piyasalar ile bankaların kendi aralarındaki tezgâhüstü işlemler aynı değildir. Bankalararası piyasada karşı taraf riski, limit, teminat, fiyat, vade ve mutabakat koşulları işlemin düzenlendiği platforma göre belirlenir; bütün işlemlerin teminatsız veya merkezi düzenleme dışı olduğu söylenemez.
SPL Finansal Piyasalar T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar Konu Anlatımı
T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar konusunun özeti ve anlatımı — SPL Finansal Piyasalar dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
SPL ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
TCMB piyasalarını anlamak için amaç, operasyonel araç ve işlem platformunu ayırmak gerekir.
Bankanın kanuni temel amacı fiyat istikrarıdır; finansal sistemde istikrarı destekleyici rolü de vardır.
Para politikası duruşu faiz kararlarıyla, bu duruşun piyasaya aktarılması ise likidite yönetimi ve iletişimle birlikte çalışır.
Türk lirası likiditesi
Açık piyasa işlemleri, kısa vadeli faizlerin politika duruşuyla uyumlu oluşmasını ve sistemdeki TL likiditesinin düzenlenmesini amaçlar.
Geçici likidite ihtiyacında repo veya fon verme, fazlada ters repo, TL depo ya da likidite çekme işlemleri; daha kalıcı koşullarda doğrudan menkul kıymet alım-satımı kullanılabilir.
Hazır imkânlar ve gün içi likidite ödeme sistemlerinin gün sonunda düzenli işlemesini destekler.
Araçların vadesi, ihale-kotasyon yöntemi, teminatı ve karşı tarafları TCMB'nin yürürlükteki operasyonel çerçevesine göre değişebilir.
Geçmiş bir dönemin tek fonlama kompozisyonu veya faiz koridoru düzeni kalıcı kural gibi ezberlenmemelidir.
Zorunlu karşılıklar ve kredi kanalları
Zorunlu karşılıklar bankaların belirli yükümlülükleri için TCMB nezdinde tutacağı varlıkları düzenler; likiditeyi, kredi koşullarını ve para aktarımını etkileyebilir.
Oranlar, tesis biçimi ve ek makroihtiyati kurallar zamanla değişir.
Rezerv Opsiyonu Mekanizması gibi geçmişte kullanılan bir düzenleme, güncel uygulaması kontrol edilmeden bugün zorunlu karşılık sisteminin değişmez unsuru olarak sunulamaz.
Reeskont kredileri de genel gün sonu fonlamasından farklı amaç ve koşullara sahiptir.
Döviz piyasası ve kur rejimi
Dalgalı kur rejiminde kur piyasa arz ve talebiyle oluşur; TCMB belirli bir kur düzeyini garanti etmez.
Banka piyasa işleyişi, aşırı oynaklık veya döviz likiditesi koşulları çerçevesinde döviz alım-satımı, depo, swap, vadeli işlem veya müdahale araçlarını yürürlükteki politika metnine göre kullanabilir.
Kur politikası ile rezerv yönetimi aynı karar değildir; rezerv yönetiminde güvenlik, likidite ve getiri ilkeleri gözetilir.
Bankalararası işlemler
Bankalar kendi aralarında TL depo, repo, tahvil, döviz ve türev işlemler yapabilir.
Bazıları tezgâhüstü ve karşılıklı kredi limitleriyle, bazıları Borsa İstanbul veya başka organize platformlarda merkezi takas ve teminat kurallarıyla yürür.
Bu nedenle “bankalararası işlem teminatsızdır” genellemesi doğru değildir.
Her işlemde platform, karşı taraf, teminat, limit, fiyatlama, takas ve mutabakat yapısı ayrı belirlenir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Finansal Piyasalar dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar konusu SPL Türev Araçlar düzeyindeki Finansal Piyasalar dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- TahvilTahvil, devlet veya özel sektör kuruluşlarının uzun vadeli (genellikle vadesi bir yıldan uzun) finansman sağlamak için ihraç ettiği borçlanma aracıdır. Sahibine, ihraççıya ortaklık değil alacaklılık hakkı verir; belirli dönemlerde kupon (faiz) ödemesi ve vade sonunda nominal değer üzerinden anapara geri ödemesi sağlar. Tahvilin piyasa fiyatı, gelecekteki kupon ve anapara ödemelerinin bugünkü değerine eşittir ve piyasa faiziyle ters yönde hareket eder.
- Swapİki tarafın belirli bir süre boyunca farklı nitelikteki nakit akışlarını değiştirmesine dayanan tezgahüstü türev araçtır. Faiz swabı, döviz swabı ve çapraz döviz swabı en yaygın türleridir.
- RepoBir menkul kıymetin belirli bir tarihte geri almak taahhüdüyle satılmasıdır. Kısa vadeli finansman sağlamak için kullanılır. Genellikle devlet tahvili ve hazine bonosu üzerinden yapılır.
- Ters RepoBir menkul kıymetin belirli bir tarihte geri satmak taahhüdüyle satın alınmasıdır. Repo işleminin karşı tarafı konumundadır. Kısa vadeli yatırım aracı olarak kullanılır.
- KotasyonBir menkul kıymetin borsada işlem görmeye başlaması için resmi olarak borsa listesine (kota) alınmasıdır. "Borsaya kote olmak" bu sürecin tamamlanması anlamına gelir; kotasyon için şirketlerin belirli finansal ve idari koşulları sağlaması gerekir.
- LikiditeBir varlığın fiyatında önemli bir değişiklik olmadan hızlıca nakde dönüştürülebilme kolaylığıdır. İşlem hacmi yüksek menkul kıymetler daha likit kabul edilir.
- TakasBorsada gerçekleşen alım satım işlemleri sonucunda menkul kıymetlerin ve nakit tutarların karşılıklı olarak el değiştirmesi sürecidir. Borsa İstanbul'da takas süresi T+2'dir.
- TeminatTeminat, özellikle türev işlemlerde ve kredili işlemlerde tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak için yatırılan nakit veya menkul kıymet değeridir. Pozisyon açılırken yatırılan başlangıç teminatı ile pozisyon süresince korunması gereken sürdürme teminatı olarak ölçülür ve Takasbank'ın teminat yönetim sistemi aracılığıyla takip edilir.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
Sık Sorulan Sorular
Finansal Piyasalar dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 9 konu içerir.
- Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği ve İlgili Diğer Düzenlemeler
- Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Borçlanma Araçları Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Tezgahüstü Piyasalar
- Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası
- Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
SPL soru çözme rehberi