Maliyet Muhasebesine Giriş ve Temel Kavramlar Konu Anlatımı

Maliyet muhasebesinin başlangıç noktası üretim faaliyetini parasal olarak izlenebilir hâle getirmektir.

Bir işletme bir mamul üretirken ham madde kullanır, işçilikten yararlanır ve üretim ortamını ayakta tutan pek çok yardımcı maliyete katlanır.

Bu unsurların hepsi aynı biçimde izlenemez; bazıları doğrudan mamule bağlanabilir, bazıları ise gider yerlerinde toplanıp uygun anahtarlarla dağıtılır.

Bu nedenle maliyet muhasebesi hem hesap planı bilgisi hem de üretim sürecini okuma becerisi ister.

Genel muhasebe ile maliyet muhasebesi birbirinden kopuk iki alan değildir.

Gelir tablosunda satılan mamul maliyetinin doğru görünmesi ve bilançoda yarı mamul ile mamul stoklarının doğru değerlenmesi için maliyet bilgisine ihtiyaç vardır.

Aynı şekilde maliyet muhasebesi de fiili malzeme, işçilik ve genel üretim giderlerini çoğu zaman genel muhasebenin kayıt düzeninden alır.

Bu ilişki özellikle fiili maliyet sisteminde doğrudan, standart maliyet sisteminde ise dönem sonunda standartlarla fiili sonuçların karşılaştırılması yoluyla belirginleşir.

Maliyet muhasebesinin amacı bu yüzden yalnızca birim maliyeti bulmak değildir.

Üretim maliyetini saptamak, maliyet kontrolüne yardım etmek, bütçeleme ve planlama süreçlerini beslemek, özel yönetim kararları için zamanında ve sağlıklı bilgi sağlamak aynı bütünün parçalarıdır.

SGS düzeyinde bu başlık okunurken, maliyet muhasebesinin dış raporlama için değil, işletme içi karar ve kontrol için ürettiği bilgiyi merkeze aldığı unutulmamalıdır.

Bir soruda maliyet muhasebesinin hangi amaca hizmet ettiği soruluyorsa cevap çoğu zaman üretim maliyetini hesaplama ile yönetim kararlarını destekleme arasındaki bağda aranır.

Mamul maliyeti bulunmadan stok değerlenemez, satılan mamul maliyeti hesaplanamaz ve satış fiyatı hakkında sağlıklı karar verilemez.

Fiili sonuçlar planlanan tutarlarla karşılaştırılmadan maliyet kontrolü yapılamaz.

Özel sipariş kabulü, üretim karması, kapasite kullanımı veya fiyatlama gibi kararlar da aynı maliyet bilgisinden beslenir.