Özkaynaklar (Sermaye, Sermaye Yedekleri, Kâr Yedekleri, Dönem Net Kârı) Konu Anlatımı

Özkaynaklar, bilançoda işletmenin kendi finansman gücünü gösteren ana gruptur.

Yabancı kaynaklar üçüncü kişilere olan borçları ifade ederken, özkaynaklar sahip ve ortakların işletme üzerindeki haklarını temsil eder.

Bu nedenle özkaynak kalemleri sadece sermaye tutarından ibaret değildir; ortakların taahhüt ettiği sermaye, henüz ödenmemiş sermaye, sermaye hareketlerinden doğan yedekler, kârdan ayrılan yedekler, geçmiş dönem sonuçları ve cari dönemin net sonucu birlikte değerlendirilir.

Sermaye hesabı ticaret siciline tescil edilmiş veya işletmeye tahsis edilmiş sermaye tutarını alacak tarafında gösterir.

Ortaklar sermaye taahhüdünde bulunduğunda ödenmemiş sermaye hesabı borçlandırılır; taahhüt yerine getirildikçe bu düzenleyici hesap alacaklandırılarak kapanır.

Sermaye yedekleri, işletmenin olağan faaliyet kârından değil sermaye hareketlerinden doğan tutarları kapsar.

Hisse senedi ihraç primleri yeni çıkarılan payların nominal değer üzerindeki satışından kaynaklanır; hisse senedi iptal kârları iptal edilen payların yerine çıkarılan paylardan elde edilen fazlalıkları izler.

Maddi duran varlık yeniden değerleme artışları ve iştirakler yeniden değerleme artışları da bu grupta değerlendirilir.

Bu kalemlerin gelir tablosuna kâr gibi aktarılmaması özkaynak ilkelerinin doğal sonucudur.

Kâr yedekleri ise dağıtılmayıp işletmede bırakılan kârları anlatır.

Yasal yedekler kanun gereği ayrılır; statü yedekleri ana sözleşme hükümlerinden, olağanüstü yedekler ise yetkili organ kararlarından doğar.

Geçmiş yıllar kârları, önceki dönemlerde oluşup dağıtılmamış ve yedeklere alınmamış tutarları; geçmiş yıllar zararları ise önceki dönem net zararlarını gösterir.

Dönem net kârı veya zararı, gelir tablosu kapandıktan sonra özkaynaklara taşınan cari dönem sonucudur.