Borsa İstanbul Pay Piyasasında paylar ile Borsanın kabul ettiği yeni pay alma hakları, borsa yatırım fonları, varantlar, sertifikalar ve bazı fon/sertifika türleri kendi işlem esaslarıyla BISTECH üzerinde işlem görür. Yıldız, Ana, Alt, Yakın İzleme, Piyasa Öncesi İşlem Platformu, Yapılandırılmış Ürünler ve Fon Pazarı, Girişim Sermayesi Pazarı ve Emtia Pazarı farklı kabul ve işlem kurallarına sahiptir. Emirler öncelikle fiyat, aynı fiyatta zaman önceliğiyle eşleşir; sürekli işlem ve tek fiyat yöntemleri kullanılır. Pay bazlı devre kesici ilgili sırayı geçici emir toplamaya alırken endekse bağlı sistem piyasa genelindeki sert düşüşte devreye girer. Pazar ölçütleri, fiyat limitleri, açığa satış kapsamı ve takas döngüsü değişebilen parametrelerdir; Ağustos 2026 itibarıyla genel pay takası T+2'dir ve T+1 test çalışması yürürlük değişikliği değildir.
SPL Finansal Piyasalar Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler) Konu Anlatımı
Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler) konusunun özeti ve anlatımı — SPL Finansal Piyasalar dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
SPL ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Pay Piyasası, payların ve Borsaca kabul edilen diğer sermaye piyasası araçlarının elektronik emir defterlerinde işlem gördüğü organize piyasadır.
Pay anonim ortaklıktaki sermaye payını, yeni pay alma hakkı bedelli artırımda mevcut ortağın öncelikli katılım hakkını temsil eder.
Borsa yatırım fonu katılma payları, varant ve sertifikalar ile belirli kira, gayrimenkul, girişim sermayesi ve emtia araçları kendi ürün ve pazar kurallarına göre işlem görebilir; hepsine payla aynı kural uygulanmaz.
Yıldız, Ana ve Alt Pazar payların büyüklük, fiilî dolaşım, likidite ve Borsaca belirlenen diğer ölçütlerle sınıflandırıldığı ana alanlardır.
Yakın İzleme Pazarı özel izlem koşullarındaki ortaklıklara, Piyasa Öncesi İşlem Platformu belirli halka açık ortaklıklara, Yapılandırılmış Ürünler ve Fon Pazarı ilgili ürünlere, Girişim Sermayesi Pazarı nitelikli yatırımcı işlemlerine ve Emtia Pazarı uygun emtia sertifikalarına hizmet eder.
Kabul eşikleri ve dönemsel değerlendirme ölçütleri güncel Borsa düzenlemelerinden kontrol edilmelidir.
Sürekli işlem yönteminde emirler işlem süresi boyunca karşılaşır; tek fiyat yönteminde belirli süre toplanan emirlerden tek eşleşme fiyatı belirlenir.
Daha iyi fiyatlı emir önce, aynı fiyattaki emirlerden sisteme önce giren emir daha önce karşılanır.
Baz fiyat, fiyat adımı ve günlük limit aynı kavram değildir: baz fiyat sınır hesabının referansı, fiyat adımı girilebilecek en küçük kademe, limit ise izin verilen fiyat aralığıdır.
Açığa satış, sahip olunmayan aracın satılması veya satış emrinin verilmesidir; ödünç alınan kıymetle takas yükümlülüğünün kapatılması da bu kapsamda olabilir.
Hangi araçların açığa satışa veya kredili işleme konu olabileceği, yukarı adım kuralı ve geçici yasaklar SPK ve Borsa kararlarıyla değişebilir.
Pazar adı tek başına her gün için kesin izin sonucu vermediğinden güncel liste ve duyuru aranır.
Pay bazlı devre kesici, sürekli işlemde fiyat hareketi belirlenen eşiğe ulaştığında ilgili sırayı geçici emir toplama ve tek fiyat aşamasına alır.
Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi ise BIST 100'deki piyasa geneline yayılan sert düşüş için işlemleri geçici durdurabilir.
Biri tek araç, diğeri piyasa geneli riskini yönetir; ayrıntılı eşik ve süreler güncel prosedür parametresidir.
Ağustos 2026 itibarıyla Pay Piyasasında genel takas döngüsü T+2 olarak uygulanmaktadır.
Borsa İstanbul Grubunun T+1'e geçiş için test ortamı ve değerlendirme çalışması yürütmesi, T+1'in yürürlüğe girdiği anlamına gelmez.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler) anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Finansal Piyasalar dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler) konusu SPL Düzey 3 düzeyindeki Finansal Piyasalar dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Yatırım FonuTasarruf sahiplerinden katılma payı karşılığı toplanan paraların portföy yönetim şirketleri tarafından çeşitli sermaye piyasası araçlarına yatırılarak yönetildiği kolektif yatırım kuruluşudur. A ve B tipi ayrımı kaldırılmış, şemsiye fon yapısına geçilmiştir.
- VarantSahibine belirli bir dayanak varlığı önceden belirlenen fiyattan alma veya satma hakkı veren ancak yükümlülük doğurmayan menkul kıymetleştirilmiş opsiyon türüdür. Aracı kurumlar tarafından ihraç edilir.
- SertifikaAracı kurumlar tarafından ihraç edilen, dayanak varlığın performansına katılım sağlayan menkul kıymetleştirilmiş türev araçtır. Yatırım kuruluşu sertifikaları ve turbo sertifikalar gibi çeşitleri bulunur.
- EmirYatırımcının bir sermaye piyasası aracını almak veya satmak için aracı kuruma verdiği talimattır. Fiyat, miktar, geçerlilik süresi ve emir türü bilgilerini içerir.
- Açığa SatışYatırımcının sahip olmadığı menkul kıymetleri ödünç alarak satması ve fiyat düştüğünde geri alarak iade etmesi işlemidir. Düşen piyasalarda kar elde etmeyi amaçlar. SPK düzenlemelerine tabidir.
- Baz FiyatBaz fiyat, bir pay senedinin işlem gününde uygulanacak fiyat marjlarının (tavan ve taban fiyatların) hesaplanmasında esas alınan referans fiyattır. Borsa İstanbul pay piyasasında genellikle bir önceki seansın ağırlıklı ortalama fiyatından hesaplanır ve gün boyunca sabit kalır.
- Devre KesiciBorsa endekslerinde veya bireysel menkul kıymetlerde aşırı fiyat hareketleri olduğunda işlemlerin geçici olarak durdurulması mekanizmasıdır. Piyasa paniklerini önlemek amacıyla uygulanır.
- BIST 100Borsa İstanbul'un ana gösterge endeksidir. Piyasa değeri ve işlem hacmi en yüksek 100 şirketin paylarından oluşur. Türk sermaye piyasasının genel performansını yansıtır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
Sık Sorulan Sorular
Finansal Piyasalar dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 9 konu içerir.
- Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği ve İlgili Diğer Düzenlemeler
- Borsa İstanbul A.Ş. Borçlanma Araçları Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Tezgahüstü Piyasalar
- T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar
- Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası
- Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
SPL soru çözme rehberi