Borsa İstanbul Para Piyasası, Swap Piyasası ve Takasbank Ödünç Pay Piyasası farklı varlıkları konu edinir. Para Piyasasında TL fon işlemleri; Swap Piyasasında iki valörlü para veya kıymetli maden değişimi; Ödünç Pay Piyasasında uygun pay ve fon katılma paylarının teminat karşılığı ödüncü yapılır. Takasbank'ın rolü her piyasada ilgili güncel prosedür ve merkezi karşı taraf düzenlemesine göre belirlenir. Üyelik, emir, limit, teminat, valör, vade ve temerrüt kuralları birlikte okunmalı; işlem saatleri, uygun kıymet listeleri ve sayısal sınırlar değişebildiği için sınav tarihinde yürürlükteki Borsa İstanbul ve Takasbank kaynakları kontrol edilmelidir.
SPL Finansal Piyasalar Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası Konu Anlatımı
Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası konusunun özeti ve anlatımı — SPL Finansal Piyasalar dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
SPL ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Üç piyasanın ortak ve farklı yönleri
Bu piyasaların ortak dili organize işlem, üyelik, limit, teminat, takas ve temerrüttür.
Fakat ekonomik amaçları aynı değildir.
Para Piyasası kısa veya belirli vadeli TL fon arz ve talebini; Swap Piyasası başlangıç ve bitiş valörlü para ya da kıymetli maden değişimini; Ödünç Pay Piyasası ise uygun sermaye piyasası araçlarının geçici devrini konu alır.
Borsa İstanbul Para Piyasası
Yetkili üyeler TL borç alma ve verme emirlerini piyasa kuralları içinde iletir.
Faiz oranı işlemin fiyat unsurudur; fiyat ve zaman önceliği eşleşmede temel rol oynar.
Takasbank, yürürlükteki düzenleme kapsamındaki işlemlerde merkezi karşı taraf hizmeti vererek tarafların arasına girer.
Bu hizmet üyenin teminat ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz; risk, limit ve temerrüt yönetimini standartlaştırır.
Swap Piyasası
Swap iki aşamalı bir değişimdir.
Başlangıç valöründe taraflar belirlenen para birimlerini veya kıymetli maden ile para birimini değiştirir; bitiş valöründe ters yöndeki yükümlülükler kararlaştırılan esaslarla yerine getirilir.
Döviz kuru veya kıymetli maden fiyatı ile swap puanı birlikte ekonomik sonucu belirler.
Açık pozisyonun değeri değiştikçe değişim teminatı ve diğer risk kontrolleri uygulanabilir.
Para Swap Pazarı ile Kıymetli Madenler Swap Pazarı; işlem görebilecek varlık, üye, emir alanı ve takas yükümlülüğü bakımından ayrılır. “Swap yalnız döviz alım satımıdır” ifadesi eksiktir; iki valör ve ters yönlü yükümlülük temel ayırıcıdır.
Ödünç Pay Piyasası
Ödünç veren, uygun kıymeti belirli koşullarla geçici olarak devreder; ödünç alan aynı tür ve miktardaki kıymeti vade veya iade koşulunda geri vermekle yükümlüdür.
Üye, kendi portföyü veya müşterisi hesabına işlem yapabilir; Takasbank'ın muhatabı üyedir.
Açık teklif ve merkezi karşı taraf yapısı, doğrudan karşı taraf riskini merkezi risk yönetimi çerçevesine taşır.
İşleme uygun kıymetler, teminat türleri, değerleme katsayıları, yoğunlaşma sınırları, vadeler ve komisyon/emir kuralları güncel prosedürden öğrenilir.
Bir kıymetin borsada işlem görmesi tek başına ödünce uygun olduğunu göstermez.
MKT'nin sınırı
Merkezi karşı taraf, gerçekleşen uygun işlemlerde alıcıya karşı satıcı veya ödünç verene karşı ödünç alan konumuna geçebilir.
Bu, zararın imkânsız olduğu anlamına gelmez.
Üyelik koşulları, işlem limiti, başlangıç ve değişim teminatı, teminat tamamlama, temerrüt yönetimi ve garanti kaynakları birlikte çalışır.
Güncel kuralı ayırma
Kavramlar görece kalıcıdır; seans saatleri, valör seçenekleri, azami vadeler, uygun varlık listeleri ve teminat oranları değişebilir.
Bu nedenle sayısal veya operasyonel bir soruda çalışma notunun yayım tarihi ile güncel Borsa İstanbul ve Takasbank prosedürü karşılaştırılmalıdır.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Finansal Piyasalar dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası konusu SPL Düzey 3 düzeyindeki Finansal Piyasalar dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Takasbankİstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. olarak bilinen kuruluş, Borsa İstanbul'da gerçekleşen işlemlerin takasını ve merkezi karşı taraf hizmetini sağlar. Ayrıca teminat yönetimi, para piyasası ve nakit kredi hizmetleri sunar.
- Swapİki tarafın belirli bir süre boyunca farklı nitelikteki nakit akışlarını değiştirmesine dayanan tezgahüstü türev araçtır. Faiz swabı, döviz swabı ve çapraz döviz swabı en yaygın türleridir.
- EmirYatırımcının bir sermaye piyasası aracını almak veya satmak için aracı kuruma verdiği talimattır. Fiyat, miktar, geçerlilik süresi ve emir türü bilgilerini içerir.
- Pay PiyasasıBorsa İstanbul bünyesinde şirket paylarının alınıp satıldığı piyasadır. Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar ve Yakın İzleme Pazarı olmak üzere farklı pazarlardan oluşur.
- TakasBorsada gerçekleşen alım satım işlemleri sonucunda menkul kıymetlerin ve nakit tutarların karşılıklı olarak el değiştirmesi sürecidir. Borsa İstanbul'da takas süresi T+2'dir.
- TemerrütTakas yükümlülüklerinin süresi içinde yerine getirilmemesidir. Menkul kıymet temerrüdü veya nakit temerrüdü olabilir. Temerrüde düşen taraf için cezai faiz ve yaptırımlar uygulanır.
- TeminatTeminat, özellikle türev işlemlerde ve kredili işlemlerde tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak için yatırılan nakit veya menkul kıymet değeridir. Pozisyon açılırken yatırılan başlangıç teminatı ile pozisyon süresince korunması gereken sürdürme teminatı olarak ölçülür ve Takasbank'ın teminat yönetim sistemi aracılığıyla takip edilir.
- Döviz KuruBir ülke parasının başka bir ülke parası cinsinden değeridir. Sabit, dalgalı ve yönetimli dalgalanma kur rejimleri uygulanabilir. Türkiye serbest dalgalı kur rejimi uygulamaktadır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
Sık Sorulan Sorular
Finansal Piyasalar dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 9 konu içerir.
- Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği ve İlgili Diğer Düzenlemeler
- Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Borçlanma Araçları Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Tezgahüstü Piyasalar
- T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar
- Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
SPL soru çözme rehberi