SPL · Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri

SPL Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri Portföy Teorisi Konu Anlatımı

Portföy Teorisi konusunun özeti ve anlatımı — SPL Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Portföy teorisi, yatırımı tek tek varlık seçimi yerine beklenen getiri, risk ve birlikte hareket üzerinden inceler. Portföyün beklenen getirisi ağırlıklı ortalamadır: E(Rp)=∑i=1nwiE(Ri)E(R_p)=\sum_{i=1}^{n} w_iE(R_i). Risk ise yalnız tekil standart sapmalara değil, ağırlıklara ve kovaryanslara bağlıdır. Korelasyonun −1≤ρij≤1-1 \leq \rho_{ij} \leq 1 aralığındaki değeri çeşitlendirme gücünü belirler; düşük veya negatif birlikte hareket sistematik olmayan riski azaltabilir, fakat piyasa kaynaklı sistematik risk kalır. Markowitz etkin sınırı, belirli riskte en yüksek getiri veya belirli getiride en düşük risk sunan portföyleri gösterir; yatırımcının kayıtsızlık eğrisi bu kümeden kişisel optimumu seçer. Modele risksiz varlık eklendiğinde Tobin ayrımı, ortak beklentiler, ortak risksiz borç verme/borçlanma oranı ve sürtünmesiz piyasa gibi varsayımlar altında herkes için aynı teğet riskli portföy ile yatırımcıya özgü riskli-risksiz dağılımı birbirinden ayırır. Kısa vadeli devlet borçlanma aracı uygulamada risksiz getiriye vekil olabilir; her devlet kâğıdı gerçek dünyada kelimenin tam anlamıyla risksiz değildir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

SPL konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

SPL ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Portföy teorisi, bir yatırımın değerini yalnız kendi beklenen getirisi ve oynaklığıyla açıklamanın yetersiz olduğunu gösterir.

Bir varlığın portföye katkısı, diğer varlıklarla birlikte nasıl hareket ettiğine bağlıdır.

Modern yaklaşım bu nedenle beklenen getiri, varyans veya standart sapma, kovaryans ve korelasyonu aynı karar çerçevesinde kullanır.

Amaç her koşulda en yüksek getiriyi seçmek değil, yatırımcının risk tercihi altında erişilebilir en iyi risk-getiri bileşimini bulmaktır.

Portföydeki varlık ağırlıkları wiw_i ve beklenen getiriler E(Ri)E(R_i) ise, ağırlıkların toplamı ∑i=1nwi=1\sum_{i=1}^{n} w_i=1 olmak üzere portföyün beklenen getirisi

E(Rp)=∑i=1nwiE(Ri)E(R_p)=\sum_{i=1}^{n} w_iE(R_i)

biçimindedir.

Portföy riski aynı şekilde standart sapmaların basit ağırlıklı ortalaması değildir.

Varyans,

σp2=∑i=1n∑j=1nwiwjCov(Ri,Rj)\sigma_p^2=\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n} w_iw_j\mathrm{Cov}(R_i,R_j)

eşitliğiyle hem tekil varyansları hem varlık çiftlerinin kovaryanslarını içerir.

Korelasyon ρij=Cov(Ri,Rj)/(σiσj)\rho_{ij}=\mathrm{Cov}(R_i,R_j)/(\sigma_i\sigma_j) ile standartlaştırılır ve −1≤ρij≤1-1 \leq \rho_{ij} \leq 1 aralığındadır.

Tam pozitif korelasyonda iki varlığın birlikte hareketi çeşitlendirme alanını daraltır; daha düşük veya negatif korelasyon aynı beklenen getiri çevresinde riski azaltabilir.

Tam negatif korelasyon özel iki-varlık koşullarında uygun ağırlıkla sıfır varyansa imkân verebilir; bu sonuç her portföy için otomatik bir garanti değildir.

Çeşitlendirme, sadece varlık sayısını artırmak değil, aynı risk kaynağına aynı biçimde tepki vermeyen varlıkları birleştirmektir.

Şirket veya varlık özelindeki sistematik olmayan risk, iyi çeşitlendirilmiş bir portföyde büyük ölçüde azaltılabilir.

Ekonominin ve piyasanın ortak hareketlerinden kaynaklanan sistematik risk ise varlıklar arasındaki ortak kovaryans nedeniyle kalır.

Çok sayıda birbirine çok benzer varlık eklemek bu ortak riski ortadan kaldırmaz.

Bu ayrım, daha sonraki varlık fiyatlama modellerinin neden yalnız çeşitlendirmeyle giderilemeyen risk için getiri talep ettiğini anlamaya yardım eder.

Markowitz ortalama-varyans modelinde yatırımcı portföyleri beklenen getiri ve varyansla değerlendirir.

Belirli bir risk düzeyinde başka hiçbir portföy daha yüksek beklenen getiri sağlamıyorsa veya belirli bir beklenen getiride başka hiçbir portföy daha düşük risk taşımıyorsa portföy etkindir.

Etkin portföylerin risk-getiri düzlemindeki üst sınırı etkin sınırdır.

Sınırın altındaki portföyler baskındır; aynı riskte daha yüksek getiri ya da aynı getiride daha düşük risk sunan bir alternatif vardır.

Bununla birlikte etkin sınır üzerinde herkes için tek bir en iyi nokta yoktur.

Riskten kaçınma derecesi farklı yatırımcılar farklı etkin portföyleri seçebilir.

Fayda ve kayıtsızlık eğrileri kişisel seçimi açıklar.

Riskten kaçınan yatırımcı, ek riski ancak yeterli beklenen getiri telafi ediyorsa kabul eder.

Aynı faydayı veren risk-getiri bileşimleri bir kayıtsızlık eğrisi üzerindedir; daha yüksek erişilebilir eğri daha yüksek faydayı temsil eder.

Yalnız riskli varlıkların bulunduğu temel modelde optimal portföy, yatırımcının erişebildiği en yüksek kayıtsızlık eğrisi ile etkin sınırın teğet olduğu noktadır.

Daha dik eğriler genellikle daha yüksek riskten kaçınmayı ve daha düşük riskli bir etkin portföy seçimini gösterir.

Ortalama-varyans yaklaşımı güçlü bir karar dili sağlasa da girdilere duyarlıdır.

Beklenen getiriler, varyanslar ve her varlık çifti için kovaryanslar tahmin edilmelidir; varlık sayısı arttıkça kovaryans sayısı hızla büyür.

Tek dönem, getiri dağılımı ve yatırımcının yalnız ortalama-varyansla karar verdiği varsayımları gerçek dünyanın vergi, işlem maliyeti, likidite, tahmin hatası ve uç getiri sorunlarını tam olarak kapsamaz.

Bu sınırlamalar modelin temel içgörüsünü ortadan kaldırmaz; tahminlerin kesin sonuçlar değil, varsayıma bağlı karar girdileri olduğunu gösterir.

Risksiz varlık, model içinde elde tutma dönemi getirisi kesin ve varyansı sıfır kabul edilen araçtır.

Riskli bir portföy TT ile risksiz varlık birlikte tutulduğunda, riskli portföy ağırlığı yy ise beklenen getiri E(Rc)=(1−y)Rf+yE(RT)E(R_c)=(1-y)R_f+yE(R_T), standart sapma ise standart varsayımlar altında σc=∣y∣σT\sigma_c=|y|\sigma_T olur. 0<y<10<y<1 risksiz varlıkla borç verme konumunu, y>1y>1 ise risksiz orandan borçlanıp riskli portföyü kaldıraçlamayı temsil eder.

Gerçek dünyada borçlanma ve borç verme oranları farklı olabilir ve kaldıraç kısıtları bulunabilir.

Kısa vadeli, elde tutma dönemiyle uyumlu ve temerrüt olasılığı çok düşük devlet borçlanma araçları uygulamada RfR_f için vekil seçilebilir.

Bu, bütün devlet tahvillerinin her yatırımcı ve her vadede kelimenin tam anlamıyla risksiz olduğu anlamına gelmez.

Vade ve yeniden yatırım riski, enflasyon, para birimi ve kredi riski somut araca göre devam edebilir.

Modeldeki risksizlik ile uygulamadaki yaklaşık risksiz gösterge ayrılmalıdır.

Tobin'in portföy seçimi veya ayırma teoremi kararı iki aşamaya böler.

Standart anlatımda yatırımcıların beklenen getiri, varyans ve kovaryanslar hakkında homojen beklentilere sahip olduğu; aynı risksiz orandan borç verip borçlanabildiği; vergi, işlem maliyeti ve bölünmezlik gibi piyasa sürtünmelerinin bulunmadığı kabul edilir.

Bu koşullarda risksiz getiri noktasından riskli etkin sınıra çizilen en yüksek eğimli doğru, ortak teğet riskli portföyü belirler.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Portföy Teorisi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Portföy Teorisi konusu SPL Türev Araçlar düzeyindeki Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersine bağlıdır. Bu ders için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmadığından burada bir oran yayımlamıyoruz.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

İlgili Kavramlar

Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.

Kaynaklar

Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Portföy Teorisi, SPL Türev Araçlar düzeyindeki Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersi için doğrulanmış bir ağırlık verisi bulunmuyor; doğrulanmamış bir oran yayımlamıyoruz. Dersin kapsamını konu listesinden takip edebilirsiniz.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 10 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
SPL soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by