Özel kanunda başka süre yoksa iptal ve tam yargı davalarında süre Danıştay ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür; kural olarak yazılı bildirimi izleyen gün başlar. Tatil günleri süreye dahildir, son gün tatile rastlarsa ilk çalışma gününe; bitim çalışmaya ara verme dönemine rastlarsa aranın sona ermesini izleyen tarihten itibaren yedi gün uzar. İYUK 11 başvurusu işlemeye başlamış süreyi durdurur ve ret ya da 30 günlük susmadan sonra kalan süre devam eder. İvedi yargılamada dava 30, temyiz 15; merkezî ve ortak sınav davalarında dava 10, temyiz 5 gündür ve iki usulde de İYUK 11 uygulanmaz. İdari eylemden doğan tam yargı talebinde önce öğrenmeden itibaren bir, her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvuru gerekir.
Hakim-Savcı İdari Yargılama Usulü (İYUK) Süreler Konu Anlatımı
Süreler konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
İdari yargıda süreler kamu düzenindendir ve mahkemece kendiliğinden incelenir.
Süre hesabında önce uyuşmazlığa uygulanacak özel hüküm araştırılır; sonra başlangıç olayı, başvurunun süreye etkisi, son gün ve varsa özel yargılama usulü ayrı ayrı belirlenir.
Genel dava açma süresi ve başlangıç
Özel kanununda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür.
İdari uyuşmazlıkta süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen gün başlar.
Vergi uyuşmazlıklarında tahsil, tebliğ, ödeme veya tescil gibi başlangıç olayı yükümün türüne göre değişir.
Düzenleyici işlemde ilanı izleyen gün başlayan süre yanında, uygulama işlemi üzerine düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya ikisine birlikte dava açma imkânı vardır.
Tatil günleri süreye dahildir.
Son gün tatilse süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.
İYUK'taki sürenin bitimi çalışmaya ara verme dönemine rastlarsa süre, aranın sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.
Adli yargıda açılan davanın görev yönünden reddinde, kararın kesinleşmesini izleyen günden itibaren 30 gün içinde görevli idari yargı merciinde dava açılabilir; kanundaki asıl süre daha sonra doluyorsa o süre kullanılabilir.
İdari başvuruların etkisi
İYUK 10 kapsamında kişi dava konusu olabilecek işlem veya eylem için idareye başvurabilir.
30 gün cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
Bu sürede kesin olmayan cevap verilirse kişi dava açabilir veya kesin cevabı bekleyebilir; bekleme başvurudan itibaren dört ayı geçemez.
İYUK 11 başvurusu, mevcut bir işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni işlem yapılması için dava süresi içinde üst makama; üst makam yoksa işlemi yapan makama yapılır.
Başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur.
Açık ret veya 30 günlük zımni retten sonra süre yeniden başlar ve başvuruya kadar geçen günler hesaba katılır; sıfırdan tam süre başlamaz.
İdari eylemden hakkı ihlal edilen kişi, dava açmadan önce eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmalıdır.
İstek reddedilirse tebliği, 30 gün cevap verilmezse bu sürenin bitimini izleyen günden başlayarak genel dava süresi içinde tam yargı davası açılır.
İvedi yargılama: İYUK 20/A
Kanunda sayılan ihale, acele kamulaştırma, belirli özelleştirme, turizm, çevresel etki değerlendirmesi ve dönüşüm işlemlerinde ivedi usul uygulanır.
Dava açma süresi 30 gündür ve İYUK 11 uygulanmaz.
İlk inceleme yedi gün içinde yapılır.
Savunma süresi 15 gündür; bir kez en fazla 15 gün uzatılabilir.
Yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez.
Dosya tekemmül ettikten sonra en geç bir ay içinde karar verilir.
Nihai karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde temyiz edilir, temyize cevap süresi 15 gündür ve Danıştay temyizi en geç iki ay içinde karara bağlar; temyiz kararı kesindir.
Merkezî ve ortak sınavlar: İYUK 20/B
Millî Eğitim Bakanlığı ile ÖSYM'nin merkezî ve ortak sınavları, bunlara ilişkin işlemler ve sonuçlar için dava açma süresi 10 gündür; İYUK 11 uygulanmaz.
İlk inceleme yedi gün, savunma üç gündür ve savunma bir kez en fazla üç gün uzatılabilir.
Yürütmenin durdurulması kararına itiraz edilemez.
Dosya tekemmül ettikten sonra en geç 15 günde karar verilir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Süreler anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Süreler konusu Hakim-Savcı Adli Yargı-Avukat düzeyindeki İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- Temyizİstinaf kararlarının yalnızca hukuka uygunluk yönünden Yargıtay veya Danıştay tarafından denetlendiği olağan kanun yoludur. Maddi olay yeniden incelenmez.
- İtirazBir karara veya işleme karşı, kararı veren mercie ya da bir üst mercie yapılan başvurudur. İcra hukukunda ayrıca borçlunun ödeme emrine karşı çıkmasını ifade eder.
- TebliğBir işlem veya kararın, ilgilisine usulüne uygun olarak resmen bildirilmesidir. Usulsüz tebligat süre ve hak kayıplarına yol açabilir.
- GörevBir davaya hangi tür ve derecedeki mahkemenin bakacağını belirleyen, kural olarak kamu düzenine ilişkin ve resen dikkate alınan bir dava şartıdır.
- Tam Yargı DavasıBir idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkı ihlal edilenin, uğradığı zararın tazminini istemek için idari yargıda açtığı davadır.
- Yürütmenin Durdurulmasıİptal davasında; telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık koşulları birlikte gerçekleştiğinde işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulmasıdır.
- Tam Yargı Davasıİdari eylem veya işlemler nedeniyle hakkı ihlal edilenlerin uğradıkları zararın tazminini istedikleri idari dava türüdür. İptal davasından farkı, doğrudan tazminat talebine yönelmesidir.
- Yürütmenin Durdurulmasıİdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, mahkemece işlemin yürütmesinin geçici olarak durdurulmasıdır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 9 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi