Tahakkuk, tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesidir. Beyana dayanan vergilerde vergi dairesi beyannamedeki matrah üzerinden tahakkuk fişi düzenler; fişin bir nüshası mükellefe verildiğinde vergi tarh ve tahakkuk etmiş sayılır. İkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergiler ihbarnameyle tebliğ edilir; dava açma ve uzlaşma gibi yollar tahakkuk veya kesinleşme zamanını etkileyebilir. Tahakkuk verginin hukuken ödenebilir hâle gelmesi, kesinleşme uyuşmazlık yolunun kalmaması, tahsil ise ödemenin yapılmasıdır. Bu üç kavram aynı anda gerçekleşmek zorunda değildir.
Hakim-Savcı Tahakkuk Konu Anlatımı
Tahakkuk konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı Vergi Hukuku dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Vergilendirme sürecinde vergiyi doğuran olay maddi borcu doğurur; tarh verginin idarece hesaplanması, tebliğ işlemin mükellefe bildirilmesi, tahakkuk ise tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesidir.
Tahsil, bu borcun kanuna uygun biçimde ödenmesidir.
Beyana dayanan tarh
Mükellef beyannamesini vergi dairesine sunduğunda matrah beyan üzerinden hesaplanır ve tahakkuk fişi düzenlenir.
Fişin mükellefe verilmesiyle vergi tarh ve tahakkuk etmiş olur.
Elektronik beyanda sistemin oluşturduğu tahakkuk kaydı aynı işlevi görür.
Beyan üzerinden tahakkuk eden vergi bakımından mükellefin kendi beyanına karşı dava açması kural olarak sınırlıdır; ihtirazi kayıt ve kanundaki özel hâller ayrıca değerlendirilir.
İhbarnameye dayanan tarh
İkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergi ve cezalar ihbarnameyle tebliğ edilir.
Mükellef kanuni sürede dava açmaz veya başka bir idari çözüm yoluna başvurmazsa vergi tahakkuk eder ve kesinleşebilir.
Dava açılırsa tahakkuk, yürütme ve kesinleşme sonucu verginin türüne ve yargı kararına göre belirlenir.
Vergi mahkemesinde tarhiyata karşı açılan davanın tahsile etkisi, tahsil işlemlerine karşı açılan davadan farklıdır.
Tahakkuk, kesinleşme ve tahsil
Tahakkuk ödeme yükümlülüğünün safhasını, kesinleşme olağan uyuşmazlık yollarıyla tartışılabilirliğin sona ermesini, tahsil fiilî ödemeyi anlatır.
Bir vergi tahakkuk ettiği hâlde henüz vadesi gelmemiş veya ödenmemiş olabilir.
Bazı durumlarda tahakkuk eden vergi kesinleşmeden tahsil edilebilir; bazı durumlarda dava tahsil işlemini durdurur.
Bu nedenle kavramlar eş anlamlı kullanılmamalıdır.
Kontrol sırası
Olayda önce tarh türü belirlenir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Tahakkuk anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Vergi Hukuku dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Tahakkuk konusu Hakim-Savcı İdari Yargı düzeyindeki Vergi Hukuku dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %8. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- TebliğBir işlem veya kararın, ilgilisine usulüne uygun olarak resmen bildirilmesidir. Usulsüz tebligat süre ve hak kayıplarına yol açabilir.
- UzlaşmaKanunda sayılan belirli suçlarda, şüpheli/sanık ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasıdır. Uzlaşma gerçekleşirse soruşturma veya kovuşturma sona erer.
- Vergiyi Doğuran OlayVergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vuku bulması veya hukuki durumun tamamlanmasıdır. Vergi borcunun doğduğu andır ve zamanaşımı gibi süreler buradan işlemeye başlar.
- UzlaşmaMükellef ile idare arasında, tarh edilen vergi ve kesilen cezalar üzerinde yargı yoluna gitmeden anlaşma sağlanması yöntemidir. Tarhiyat öncesi ve sonrası uzlaşma olmak üzere ikiye ayrılır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
Vergi Hukuku dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 12 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi