Fon Akım ve Nakit Akım Tablolarının Analizi Konu Anlatımı

Fon akım tablosu ile nakit akım tablosu aynı ailenin içinde düşünülse de aynı şeyi ölçmez.

Önce fon kavramının hangi anlamda kullanıldığı belirlenmelidir.

Fon tüm finansal araçlar anlamında kabul edilirse düzenlenen tablo fon akım tablosudur.

Fon net işletme sermayesi yani net çalışma sermayesi anlamında kabul edilirse net işletme sermayesindeki değişim tablosu düzenlenir.

Fon para ve para benzerleri anlamında kabul edilirse nakit akım tablosu ortaya çıkar.

Bu ayrım, sınavda tablo adını ve hareketin kaynağını doğru eşleştirmek için önemlidir.

Fon akım tablosu hazırlanırken işletmenin dönem kârı, bilanço değişimleri ve açıklayıcı dipnot bilgileri birlikte okunur.

İşletmenin belli bir hesap döneminde sağladığı fonları ve bu fonların kullanım yerlerini gösterir.

Bu tablo, işletmenin finansal faaliyetlerini fonların elde edildikleri kaynaklar ve kullanıldıkları yerler bakımından açıklayarak finanslama ve yatırım faaliyetleri ile dönem içi finansal durum değişiklikleri hakkında bilgi verir.

Genel kural, aktiflerdeki azalışlar ile pasiflerdeki artışların fon kaynağı, aktiflerdeki artışlar ile pasiflerdeki azalışların fon kullanımı olmasıdır.

Bu yüzden fon akım tablosunun temel eşitliği kaynaklar ile kullanımların birbirini karşılamasıdır.

Fon kaynakları en sade biçimde her türlü aktif azalışı ile borçlar ve özkaynaklardaki artışlardır.

Olağan faaliyetlerden sağlanan kaynaklar, olağandışı faaliyetlerden sağlanan kaynaklar, dönen veya duran varlık tutarındaki azalışlar, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynak artışları, sermaye artırımı ve hisse senedi ihraç primleri fon kaynağı olarak düşünülür.

Fon kullanımları ise mali araçlarda azalma meydana getiren işlemlerdir.

Olağan veya olağandışı faaliyetlerle ilgili kullanımlar, ödenen vergi ve benzerleri, ödenen temettüler, dönen veya duran varlık artışları, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynak azalışları ve sermaye azalışları bu gruptadır.

Ancak her gelir gerçek fon kaynağı, her gider de gerçek fon çıkışı değildir.

Konusu kalmayan karşılıklar veya reeskont faiz gelirleri gibi unsurlar gerçek fon kaynağı olmayabilir; amortisman, karşılık giderleri ve reeskont faiz giderleri gibi kalemler de gerçek fon çıkışı gerektirmeyen giderler arasında değerlendirilir.

Net çalışma sermayesi değişim tablosu, bir hesap dönemi içinde net çalışma sermayesindeki artış veya azalışları ve bu değişimin nedenlerini gösterir.

İlk bölümde dönen varlıklar ve kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış veya azalışlar ayrıntılı biçimde izlenir.

İkinci bölümde net çalışma sermayesindeki değişikliğin nedenleri fon kaynakları ve fon kullanımları olarak açıklanır.

Duran varlık azalışları ile uzun vadeli yabancı kaynak ve özkaynak artışları net çalışma sermayesini artıran kaynaklar yaratabilir; duran varlık artışları, uzun vadeli yabancı kaynak azalışları, sermaye azalışları veya temettü ödemeleri net çalışma sermayesini azaltan kullanımlar doğurabilir.

Nakit akım tablosu daha dar ve daha keskin bir bakış sağlar.

Bir faaliyet dönemi içinde işletmede oluşan nakit akımını, yani nakit giriş ve çıkışlarını kaynakları ve kullanım yerleri itibarıyla gösterir.

İşletmedeki para akışını özetlediği için hem geçmişin finansman politikasının değerlendirilmesine hem de geleceğe yönelik nakit planlamasına katkı verir.

Kaynak metindeki kritik ayrım şudur: finansal tablolardan yalnızca nakit akış tablosu nakit esasına göre düzenlenir; diğer finansal tablolar tahakkuk esasına göre hazırlandığından nakit akışları hakkında doğrudan bilgi taşımaz.

Nakit akım tablosu doğrudan veya dolaylı yöntemle düzenlenebilir.

Dolaylı yöntemde başlangıç noktası net kârdır ve amortisman ya da karşılık gibi nakit akımı yaratmayan kalemlerin etkisi düzeltilir.