Mali Tablolar ve Finansal Analizin Amacı Konu Anlatımı

Finansal tablo düzenlemenin çıkış noktası, işletme hakkında karar verecek kişilerin aynı ham bilgiye değil, kararlarında kullanabilecekleri güvenilir ve düzenli finansal bilgiye ihtiyaç duymasıdır.

İşletmeye ortak olan, kredi veren, yöneten, denetleyen ya da işletmeyle ticari ilişki kuran tarafların beklentileri birbirinden farklı olabilir; fakat bu tarafların hepsine ayrı ayrı rapor hazırlamak hem anlamlı hem de uygulanabilir değildir.

Bu nedenle işletmenin ortak amaçlı finansal tabloları hazırlanır ve bilgi kullanıcılarına sunulur.

Mali tablo, bu yönüyle yalnızca muhasebe kayıtlarının bir çıktısı değil, işletmenin mali durumunu ve faaliyet sonucunu anlaşılır bir dile çeviren raporlama aracıdır.

Bu tabloların üç temel amacı vardır.

İlk amaç, ilgililere karar almada yararlı bilgiler sağlamaktır; çünkü finansal bilgi karar üzerinde fark yaratmıyorsa raporlama değerini kaybeder.

İkinci amaç, gelecekteki nakit akımlarının değerlendirilmesine yardımcı olmaktır.

Bir işletmenin değerini ve sürdürülebilirliğini anlamak isteyen kişi, sadece dönem sonu kârına değil, işletmenin nakit yaratma ve borçlarını ödeme kapasitesine de bakar.

Üçüncü amaç ise varlıklar, kaynaklar, bu unsurlardaki değişiklikler ve işletme faaliyet sonuçları hakkında bilgi vermektir.

Bilanço işletmenin belli bir andaki mali durumunu, gelir tablosu ise belli bir dönemdeki gelir, gider, kâr ve zarar sonucunu gösterdiği için bu iki tablo analiz sürecinin omurgasını oluşturur.

Mali analizin amacı burada devreye girer.

İşletmeler çoğu zaman cari dönemle birlikte önceki dönemin mali tablolarını da yayımlar.

Bu tablolar kapanmış dönemlerle ilgilidir; dolayısıyla ilk bakışta geçmişe ait bilgi verir.

Fakat finansal kararlar yalnızca geçmişin fotoğrafını görmek için alınmaz.

Yönetim, kredi veren ya da yatırımcı geleceğe dönük bir kanaat oluşturmak ister.

Mali analiz, geçmişe ait muhasebe bilgilerini finansal kararlarda kullanılabilecek işletme geleceğine ilişkin bilgiye dönüştürme sürecidir.

Bu dönüşüm yapılmadığında tablo kalemleri sadece tutar olarak kalır; analiz yapıldığında ise bu tutarlar borç ödeme gücü, kârlılık, faaliyet etkinliği, kaynak yapısı ve finansman dengesi gibi anlamlara kavuşur.

Bu nedenle sınav pratiğinde mali analiz sorusu çoğu zaman bir tanım sorusundan daha fazlasıdır.

Aday, bir tablonun hangi döneme ait olduğunu, hangi kullanıcıya ne tür bilgi sunduğunu ve hangi karar problemine ışık tuttuğunu ayırt etmelidir.

Örneğin bilanço belli bir andaki varlık ve kaynak yapısını gösterirken, gelir tablosu bir dönem boyunca oluşan faaliyet sonucunu anlatır.