Mali Tablo Türleri (Bilanço, Gelir Tablosu ve Ek Mali Tablolar) Konu Anlatımı

Mali tablo türlerini öğrenirken ilk ayrım temel mali tablolar ile ek mali tablolar arasındadır.

Temel mali tablolar bilanço ve gelir tablosudur; çünkü işletmenin mali durumunu ve faaliyet sonucunu doğrudan bu iki ana rapor taşır.

Ek mali tablolar ise temel tabloların verdiği bilgiyi belirli yönlerden genişletir.

Fon akım tablosu, nakit akım tablosu, net işletme sermayesi değişim tablosu, kâr dağıtım tablosu, özkaynak değişim tablosu ve satışların maliyeti tablosu bu destekleyici grupta yer alır.

Analizde iyi bir sonuç almak için hangi tablonun hangi soruya cevap verdiğini bilmek gerekir.

Bilanço, işletmenin belirli bir andaki mali yani finansal durumunu gösteren tablodur.

Bu nedenle bilanço hesapları dönem içinde artıp azalır, fakat tablo düzenlendiği tarihteki kalanları üzerinden görünür.

Bilançonun sol tarafında ya da rapor tipinde üst kısmında varlıklar, karşı tarafında veya alt kısmında ise kaynaklar yer alır.

Varlıklar dönen ve duran varlıklar olarak; kaynaklar kısa vadeli yabancı kaynaklar, uzun vadeli yabancı kaynaklar ve özkaynaklar olarak izlenir.

Varlıklar ile bu varlıkların finansman kaynakları birlikte görüldüğü için bilanço mali durumu yansıtır.

Şekilsel açıdan hesap tipi ve rapor tipi bilanço; analiz açısından karşılaştırmalı ve analitik bilanço; kapsam açısından işletme ve konsolide bilanço; hukuk ve vergi yaklaşımı açısından ticari ve mali bilanço ayrımları yapılır.

Gelir tablosu farklı bir soruya cevap verir.

Bu tablo işletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirleri, aynı dönemde katlandığı maliyet ve giderleri ve sonuçta dönem net kârını veya dönem net zararını gösterir.

Gelir tablosu sonuç hesaplarının dönem boyunca biriken tutarlarını yansıttığı için bir yıllık hasılatı, geliri, kârı, gideri ve zararı kapsar.

Tekdüzen mantığında brüt satışlardan başlanır; satış indirimleri düşülerek net satışlara, satışların maliyeti düşülerek brüt satış kârı veya zararına, faaliyet giderleri düşülerek faaliyet kârı veya zararına, diğer olağan gelir ve giderler ile finansman giderleri dikkate alınarak olağan kâr veya zarara, olağandışı kalemlerden sonra dönem kârı veya zararına ve vergi karşılığından sonra dönem net kârı veya zararına ulaşılır.

Ek mali tablolar, bu iki temel tabloyu tamamlar.

Fon akım tablosu işletmenin dönem içinde sağladığı fonları ve bu fonların kullanım yerlerini gösterir.

Nakit akım tablosu para giriş ve çıkışlarını kaynakları ve kullanım yerleri itibarıyla izler.

Net işletme sermayesi değişim tablosu dönen varlıklar ile kısa vadeli yabancı kaynaklardaki değişimin net çalışma sermayesine etkisini açıklar.

Kâr dağıtım tablosu dönem kârının vergi, yedek ve ortaklara dağıtım yönünden nasıl paylaştırıldığını gösterir.

Özkaynak değişim tablosu özkaynak kalemlerindeki dönemsel artış ve azalışları bir bütün olarak sunar.