İdari yargıda istinaf ve temyiz, kesinleşmemiş nihai kararların denetlenmesini sağlayan olağan kanun yollarıdır. İdare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı kural olarak bölge idare mahkemesinde istinafa başvurulur; ancak kanunun kesin saydığı kararlar ile doğrudan temyize tabi uyuşmazlıklar bu kuralın dışındadır. Genel istinaf ve temyiz süresi tebliği izleyen günden başlayarak 30 gündür; özel usullerde daha kısa süreler bulunabilir. Temyiz, İYUK'ta sayılan kararlarla sınırlıdır ve Danıştay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenir. Kanun yararına temyiz, kesin kararların hukuk düzeni bakımından denetlenmesini sağlar ve tarafların kesinleşmiş hukuki sonucunu değiştirmez. Yargılamanın yenilenmesi ise kanunda sınırlı olarak sayılan nedenlere dayanılarak kararı veren mahkemeden istenir. Parasal sınırlar her yıl değişebildiğinden güncel sınav yılında yürürlükte olan tutarlar ayrıca kontrol edilmelidir.
Hakim-Savcı İdari Yargılama Usulü (İYUK) Kanun Yolları Konu Anlatımı
Kanun Yolları konusunun özeti ve anlatımı — Hakim-Savcı İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Hakim-Savcı konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Hakim-Savcı ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Kanun yollarının işlevi
Kanun yolları, idari yargı mercilerinin nihai kararlarının hukuka uygunluğunu denetletmeye yarar.
Olağan kanun yolları kesinleşmemiş kararlara, olağanüstü yollar ise kesinleşmiş kararlara yönelir.
Başvurulabilecek yol; kararı veren merciye, uyuşmazlığın türüne, kanundaki parasal sınıra ve özel yargılama usulü bulunup bulunmadığına göre belirlenir.
İstinaf
İstinaf, idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının bölge idare mahkemesince incelenmesidir.
Kural olarak başvuru süresi, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gündür.
Bununla birlikte kanunun kesin saydığı kararlar istinafa kapalıdır; ivedi yargılama usulü ile merkezî ve ortak sınavlara ilişkin özel usullerde ise istinaf aşaması bulunmaz ve kanunda öngörülen süre içinde doğrudan temyize gidilir.
Bölge idare mahkemesi ilk derece kararını hukuka uygun bulursa başvuruyu reddeder; düzeltilmesi mümkün maddi yanlışlıkları düzelterek aynı kararı verebilir.
Kararı hukuka uygun bulmazsa kaldırarak kural olarak işin esası hakkında yeniden karar verir.
İlk inceleme, görev ve yetki veya yasaklanmış ya da reddedilmiş hâkimin karara katılması gibi kanunda belirtilen durumlarda dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesi mümkündür.
Kanun yolu başvurusu tek başına kararın yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması için ilgili koşullar çerçevesinde ayrıca karar gerekir.
Temyiz
Temyiz, her bölge idare mahkemesi kararına açık değildir.
İYUK'ta sayılan uyuşmazlıklara ilişkin kararlar Danıştayda temyiz edilebilir.
Genel temyiz süresi tebliği izleyen günden itibaren 30 gündür.
İvedi yargılama ve merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda kanun daha kısa özel süreler öngörür.
Danıştay temyiz incelemesinde kararın hukuka uygunluğunu denetler.
Görev ve yetki dışında bir işe bakılması, hukuka aykırı karar verilmesi veya usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek hata ya da eksiklik bulunması bozma nedeni olabilir.
İnceleme sonunda karar onanabilir, gerekli şartlarda düzeltilerek onanabilir, tamamen veya kısmen bozulabilir.
Bozma sonrasında ilgili merci yeniden karar verir; bölge idare mahkemesinin kanundaki koşullarla kararında ısrar etmesi mümkündür.
Olağanüstü yollar
Kanun yararına temyiz, olağan kanun yolu denetiminden geçmeden kesinleşmiş veya kesin olarak verilmiş ve yürürlükteki hukuka aykırı nitelikteki kararların hukuk düzeni bakımından denetlenmesine yöneliktir.
Danıştayın kanun yararına bozması, taraflar bakımından kesinleşmiş kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş esas kararına karşı ancak İYUK'ta sınırlı biçimde sayılan sebeplerle istenebilir.
Sonradan ele geçen belge, hükme esas belgenin sahteliğinin anlaşılması, bilirkişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun hükümle belirlenmesi, karşı tarafın hilesi veya çekinmesi gereken hâkimin karara katılması bu sebeplere örnektir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Kanun Yolları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Kanun Yolları konusu Hakim-Savcı Adli Yargı düzeyindeki İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %9. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- İstinafİlk derece mahkemesi kararlarının, bölge adliye/idare mahkemesince hem maddi olay hem hukuki yön bakımından yeniden incelendiği kanun yoludur. Temyizden farklı olarak vakıa denetimi de yapılır.
- Temyizİstinaf kararlarının yalnızca hukuka uygunluk yönünden Yargıtay veya Danıştay tarafından denetlendiği olağan kanun yoludur. Maddi olay yeniden incelenmez.
- BozmaYargıtay veya Danıştay’ın, temyiz incelemesinde hukuka aykırı bulduğu kararı ortadan kaldırıp dosyayı yeniden görülmek üzere ilgili mahkemeye göndermesidir.
- GörevBir davaya hangi tür ve derecedeki mahkemenin bakacağını belirleyen, kural olarak kamu düzenine ilişkin ve resen dikkate alınan bir dava şartıdır.
- YetkiBir davaya yer (coğrafi) bakımından hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kuraldır. Kesin yetki hâlleri dışında taraf iradesiyle değişebilir.
- Yürütmenin Durdurulmasıİptal davasında; telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık koşulları birlikte gerçekleştiğinde işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulmasıdır.
- Yürütmenin Durdurulmasıİdari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi hâlinde, mahkemece işlemin yürütmesinin geçici olarak durdurulmasıdır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- ÖSYM (uygular) — Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (ilan/atama)Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Sınavı sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- ÖSYM Sınav TakvimiHâkim ve savcı yardımcılığı sınavı başvuru, sınav ve sonuç tarihleri (resmî ÖSYM takvimi).
- Adalet Bakanlığı Personel Genel MüdürlüğüHâkim ve savcı adaylığı ilanları, kontenjanlar ve başvuru şartlarına ilişkin resmî duyurular.
- ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS)e-Devlet ile başvuru, sınav yeri ve sınava giriş belgesi işlemleri.
- ÖSYM Sonuç Açıklama SistemiHâkim-savcı yardımcılığı yazılı sınavı sonuç sorgulama ve belge doğrulama.
- ÖSYM Ana Sayfa ve DuyurularÖSYM güncel duyuruları ve hâkim-savcı yardımcılığı kılavuzuna erişim.
Sık Sorulan Sorular
İdari Yargılama Usulü (İYUK) dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 9 konu içerir.
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Hakim-Savcı soru çözme rehberi