Hâkim-Savcı Büyüme, Kalkınma ve Dış Ticaret (Uluslararası İktisat) Konu Anlatımı

Ekonomik büyüme, bir ekonominin üretim hacminde ve gelir yaratma kapasitesinde meydana gelen artışı anlatır.

Kaynak metindeki sorular büyümenin en önemli faktörleri arasında yatırımları ve sermaye stokunu öne çıkarır.

Sermaye mallarına yatırım yapabilme gücü tasarruf etme gücüyle bağlantılıdır; çünkü yatırım, bugünkü kaynakların gelecekte daha yüksek üretim kapasitesi yaratmak üzere ayrılmasını gerektirir.

Net yatırımlar, ülkedeki sermaye mallarının hangi hızla arttığını gösteren ölçüt olarak ele alınır.

Kalkınma büyümeden daha geniştir.

Büyüme üretim miktarındaki artışa yoğunlaşırken kalkınma, kişi başına gelir, yapısal dönüşüm, sanayileşme, refah ve gelişmişlik düzeyi gibi göstergeleri içerir.

Kaynak metinde gelişme aşamaları kuramı, kalkış, olgunluk ve refah toplumu gibi aşamalarla; bağımlılık yaklaşımı ise azgelişmişliği kapitalist gelişme ve yayılma ilişkisi üzerinden açıklayan görüşle anılır.

Harrod-Domar modeli yatırımların gelir ve kapasite yaratıcı özelliklerini vurgulayan büyüme yaklaşımı olarak işlenir.

Dış ticaret, ülkelerin mal ve hizmet değişimini ve bu değişimin refah, üretim ve dış denge üzerindeki etkilerini inceler.

Mutlak üstünlük teorisi, ülkelerin daha düşük maliyetle üretebildikleri mallarda uzmanlaşmasını anlatır.

Karşılaştırmalı üstünlük teorisi ise bir ülkenin diğer ülkeye göre daha yüksek oranda üstün olduğu mallara yönelmesi halinde dış ticaretten kazanç sağlayabileceğini savunur.

Heckscher-Ohlin modelinden türetilen faktör fiyatları eşitliği ve Rybczynski gibi teoremler, üretim faktörleri ile dış ticaret ilişkisini daha teknik düzeyde açıklar.

Dış ticaret politikası araçları sınavda sıkça kavram ayrımı olarak gelir.

Gümrük tarifesi ithal mala vergi koyarak yerli üreticiyi koruyabilir ve hazineye gelir sağlayabilir.

Kota, belirli bir dönemde ithal veya ihraç edilecek mal miktarına ya da değerine getirilen sınırlamadır.

Damping, ihracatçı firmanın malını dış piyasada iç piyasadan daha düşük fiyatla satmasıdır.

Arbitraj fiyat farkından yararlanmak için eş zamanlı alım satımken, spekülasyon beklenen fiyat değişiminden kâr elde etmeye yönelir.

Dış denge kavramları da büyüme ve ticaretle birlikte okunur.

Cari işlemler hesabı mal ve hizmet ticareti ile tek yanlı transferleri içerir; sermaye hareketleri hesabı ise yatırım ve finansman akımlarını gösterir.