Mali Müşavirlik Finansal Tablolar ve Analizi Faaliyet (Devir Hızı) Oranları Konu Anlatımı

Faaliyet oranları, bilanço ve gelir tablosu arasındaki bağlantıyı işletme verimliliği açısından okur.

İşletme satış yapmak, üretmek, stok taşımak ve alacak tahsil etmek için varlık kullanır.

Bu varlıkların tutarı tek başına yeterli bilgi vermez; asıl soru, varlıkların faaliyet içinde ne kadar hızlı ve etkili döndüğüdür.

Kaynak bu oranları faaliyet oranları, verimlilik oranları veya devir hızı oranları olarak adlandırır ve işletme faaliyetlerinde kullanılan varlıkların etkin kullanım derecesini ölçtüğünü belirtir.

Stok devir hızı bu grubun temel oranlarından biridir.

Satışların maliyeti, bazı durumlarda net satışlar, ortalama stoka bölünerek hesaplanır.

Ortalama stok ise dönem başı stok ile dönem sonu stokun toplamının ikiye bölünmesiyle bulunur.

Bu oran stokların yıl içinde kaç kez yenilendiğini, başka bir ifadeyle stokların kaç katı kadar satış yapıldığını gösterir.

Stok devir hızının gün karşılığı ortalama stokta kalma süresidir ve üç yüz altmışın stok devir hızına bölünmesiyle hesaplanır.

Bu süre, stokların ortalama kaç günde bir yenilendiğini gösterir.

Stokların çok yavaş dönmesi fonların stokta bağlandığına, çok hızlı dönmesi ise işletmenin faaliyet yapısına göre stok yetersizliği riskine işaret edebilir; bu nedenle yorum sektör ve işletme koşullarıyla birlikte yapılmalıdır.

Alacak devir hızı, kredili satışların veya net satışların ticari alacaklara oranlanmasıyla bulunur.

Bu oran alacakların yılda kaç kez tahsil edildiğini ve alacakların kaç katı kadar satış yapıldığını gösterir.

Ortalama tahsilat süresi ise alacakların kaç günde bir tahsil edildiğini anlatır.

Kaynak, ortalama etkinlik süresini ortalama stokta kalma süresi ile ortalama tahsilat süresinin toplamı olarak verir.

Bu süre, malın stokta beklediği dönem ile satıştan doğan alacağın tahsil edildiği dönemi birlikte düşünmeye yarar.

Faaliyet oranları bu nedenle likidite analizine de dolaylı katkı sağlar.

Stoklar yavaş dönüyor ve alacaklar geç tahsil ediliyorsa dönen varlık toplamı yüksek görünse bile nakde dönüşüm gecikebilir.