Temel Finansal Tablolar: Bilanço ve Gelir Tablosu Konu Anlatımı

Bilanço ve gelir tablosu finansal analizde birbirini tamamlayan iki temel tablodur.

Bilanço bir tarih fotoğrafı gibidir: işletmenin o andaki varlıklarını ve bu varlıkların hangi kaynaklarla finanse edildiğini gösterir.

Gelir tablosu ise dönem akışını anlatır; işletmenin bir hesap döneminde hangi gelirleri elde ettiğini, hangi maliyet ve giderlere katlandığını ve bunların sonunda kar mı zarar mı oluştuğunu ortaya koyar.

Bu ayrım basit görünür, fakat analizde çok belirleyicidir.

Bilanço kalemleri dönem içinde artıp azalır ve raporlama tarihinde kalan tutarlarıyla görünür; gelir tablosu kalemleri ise dönem boyunca biriken tutarlarıyla faaliyet sonucunu açıklar.

Bilançonun aktif tarafında dönen ve duran varlıklar yer alır.

Dönen varlıklar en fazla bir yıl içinde nakde çevrilmesi, satılması, kullanılması veya tüketilmesi beklenen değerleri kapsar.

Duran varlıklar ise bir yıldan daha uzun sürede işletmeye yarar sağlayan veya paraya dönüşen varlıklardır.

Kaynak tarafında kısa vadeli yabancı kaynaklar bir yıl içinde ödenecek borçları, uzun vadeli yabancı kaynaklar daha uzun vadeli borçları, özkaynaklar ise ortakların koyduğu sermaye ile işletmede bırakılan karları gösterir.

Analiz bakımından dönen varlıkların kısa vadeli borçları aşması net çalışma sermayesi yaratır; duran varlıkların kısa vadeli borçlarla finanse edilmesi ise kısa vadeli ödeme gücünü zorlayabilir.

Gelir tablosunda okuma brüt satışlarla başlar.

Satış indirimleri düşüldüğünde net satışlara, satışların maliyeti düşüldüğünde brüt satış karı veya zararına ulaşılır.

Faaliyet giderleri düşüldüğünde esas faaliyet karı veya zararı görülür.

Diğer olağan gelir ve karlar, diğer olağan gider ve zararlar ile finansman giderleri olağan kar veya zararı etkiler.

Olağandışı gelir ve giderler eklendikten sonra dönem karı veya zararı, vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıklarından sonra da dönem net karı veya zararı bulunur.

Analizde karın sadece son satırına bakılmaz; brüt satış karının sonraki giderleri karşılayıp karşılamadığı, faaliyet karının ana işten doğup doğmadığı, olağan karın süreklilik taşıyıp taşımadığı ve dönem net karının hangi aşamalardan beslendiği birlikte değerlendirilir.