Özkaynak, işletmenin varlıklarından yükümlülükleri düşüldükten sonra kalan paydır; ortaklara şirketin tek tek varlıkları üzerinde doğrudan mülkiyet hakkı vermez. Özkaynak değişim tablosu her bileşenin dönem başı değerini dönem sonu değerine bağlar. TMS 1'e göre kâr veya zarar, diğer kapsamlı gelir, ortakların ortak sıfatıyla yaptığı katkı ve dağıtımlar, pay geri alımları, kontrol kaybı doğurmayan bağlı ortaklık payı değişimleri ve TMS 8 kapsamındaki geriye dönük uygulama ya da hata düzeltmeleri ayrı izlenir. Böylece faaliyetlerden doğan toplam kapsamlı gelir ile işletme-ortak işlemleri birbirine karıştırılmaz. Temettü ve pay başına temettü tabloda veya dipnotlarda açıklanır. 2026 dönemlerinde TMS 1 geçerlidir; TFRS 18, 1 Ocak 2027'de TMS 1'in yerini alacak olmakla birlikte KGK, özkaynak değişim tablosunun mevcut ilkelerini değiştirmediğini belirtir.
Özkaynak Değişim Tablosu Konu Anlatımı
Özkaynak Değişim Tablosu konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Finansal Tablolar ve Analizi dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Özkaynak değişim tablosunu anlamak için önce özkaynak grubunun neyi temsil ettiğini netleştirmek gerekir.
Özkaynaklar, ortakların kuruluşta ve sonraki sermaye artırımlarında işletmeye koyduğu sermaye ile karın işletmede bırakılan bölümlerinden oluşur.
Ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri, geçmiş yıllar karları, geçmiş yıllar zararları ve dönem net karı veya zararı bu grubun başlıca kalemleridir.
Geçmiş yıl zararları ile dönem net zararı özkaynakları azaltan negatif kalemlerdir; buna karşılık kar yedekleri, geçmiş yıl karları ve dönem net karı işletmenin kendi içinden yarattığı fon gücünü gösterir.
Kaynak, bu oto finansman yapısı güçlendikçe ortaklık paylarının değeri ve işletmenin finansal sağlamlığı açısından daha olumlu bir görünüm doğacağını vurgular.
Özkaynaklar aynı zamanda ortakların aktifler üzerindeki hak sahipliğini ve alacaklılar bakımından güvence niteliğini gösterir.
Bu nedenle özkaynak toplamının yabancı kaynaklara göre zayıflaması yalnızca bilanço oranı sorunu değil, işletmenin dayanıklılığına ilişkin bir işarettir.
Özkaynak değişim tablosu tam bu hareketleri tek bir dönem akışı içinde gösterir.
Bir dönem içinde sermaye artırımı yapılmışsa, kar yedekleri ayrılmışsa, geçmiş yıl zararı doğmuş veya kapatılmışsa, dönem net karı özkaynağa eklenmişse ya da dağıtım kararları özkaynak yapısını değiştirmişse bu tablo sayesinde değişimin kaynağı izlenebilir.
Bu yönüyle bilanço ve gelir tablosunun tamamlayıcısıdır.
Bilanço raporlama tarihindeki özkaynak toplamını gösterir; gelir tablosu dönem sonucunu açıklar; özkaynak değişim tablosu ise bu sonucun ve diğer sermaye hareketlerinin özkaynak grubunu nasıl dönüştürdüğünü anlatır.
Analizde tabloya bakarken yalnız toplam artış veya azalışla yetinilmez.
Artışın sermaye koymadan mı, dönem karından mı, yedeklerden mi geldiği; azalışın zarar, kar dağıtımı veya sermaye azaltımı gibi hangi nedene dayandığı ayrıştırılır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Özkaynak Değişim Tablosu anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Finansal Tablolar ve Analizi dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Özkaynak Değişim Tablosu konusu Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyindeki Finansal Tablolar ve Analizi dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %12. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- TemettüŞirketlerin dönem karından ortaklarına dağıttığı pay alma hakkıdır. Nakit veya pay olarak dağıtılabilir. Halka açık şirketlerde kar dağıtım politikası KAP üzerinden kamuya açıklanır.
- BilançoBir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını gösteren temel finansal tablodur. Aktif (varlıklar) = Pasif (borçlar + özkaynaklar) eşitliğine dayanır.
- Gelir Tablosuİşletmenin belirli bir dönemdeki gelirlerini, giderlerini ve dönem kar/zararını gösteren finansal tablodur. Brüt kar, faaliyet karı, vergi öncesi kar ve net kar kalemlerini içerir.
- Özkaynakİşletmenin toplam varlıklarından toplam borçlarının düşülmesiyle bulunan net varlık değeridir. Ödenmiş sermaye, kar yedekleri ve geçmiş yıl karları/zararlarından oluşur.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TESMER (TÜRMOB) — Anadolu Üniversitesi iş birliğiMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Finansal Tablolar ve Analizi dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 16 konu içerir.
- Finansal Tabloların Amacı, Nitelikleri ve Türleri
- Temel Finansal Tablolar: Bilanço ve Gelir Tablosu
- Nakit Akış Tablosu
- Kâr Dağıtım Tablosu
- Fon Akım Tablosu
- Finansal Analizin Amaçları ve Türleri
- Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz)
- Dikey Yüzde Analizi
- Eğilim Yüzdeleri (Trend) Analizi
- Likidite Oranları
- Mali Yapı (Kaldıraç) Oranları
- Faaliyet (Devir Hızı) Oranları
- Kârlılık Oranları
- Analiz Sonuçlarının Yorumlanması ve Raporlanması
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 7 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi