Finansal Tabloların Amacı, Nitelikleri ve Türleri Konu Anlatımı

Finansal tabloların düzenlenme nedeni, işletme hakkında karar alacak tarafların aynı işletmeye farklı açılardan bakmasına rağmen ortak bir bilgi zeminine ihtiyaç duymasıdır.

Ortaklar karlılık ve dağıtılabilir karla, kredi verenler borç ödeme gücüyle, yönetim faaliyetlerin sürdürülebilirliğiyle, kamu otoriteleri ise raporlanan durumun mevzuata uygunluğu ve gerçeğe yakınlığıyla ilgilenir.

Her bilgi kullanıcısı için ayrı ve sınırsız rapor hazırlamak ne anlamlı ne de uygulanabilirdir.

Bu yüzden finansal tablolar, ortak amaçlı bir raporlama seti olarak hazırlanır ve işletmenin varlıklarını, kaynaklarını, faaliyet sonuçlarını ve bu unsurlardaki değişimi bir arada gösterir.

Kaynağın finansal tablo amacını üç eksende kurması bu yüzden önemlidir: karar almaya yararlı bilgi sağlamak, gelecekteki nakit akışlarını değerlendirmeye imkan vermek ve işletmenin finansal durumuyla faaliyet sonuçlarını açıklamak.

Bu üç eksen, yalnızca tablo düzenleme gerekçesi değil, analiz sırasında sorulacak soruların da temelidir.

Tablodaki bilgi ilgili, güvenilir, zamanında, kanıtlanabilir, gerçekliği temsil eden, tarafsız, tutarlı, karşılaştırılabilir ve önemli olmalıdır.

Bu niteliklerden biri zayıfladığında oran veya yüzde doğru hesaplanmış görünse bile yorumun taşıdığı değer azalır.

Örneğin karşılaştırılabilirlik yoksa yıllar arası değişim sağlıklı okunamaz; güvenilirlik yoksa borç ödeme gücü hakkında yapılan yorum yanıltıcı olur.

Mali tablo türleri de bu amaca göre iki ana grupta düşünülebilir.

Bilanço ve gelir tablosu temel mali tablolardır; bilanço belli bir andaki finansal durumu, gelir tablosu belli bir dönemin faaliyet sonucunu gösterir.

Fon akım tablosu, nakit akım tablosu, net işletme sermayesi değişim tablosu, kar dağıtım tablosu, özkaynak değişim tablosu ve satışların maliyeti tablosu ise ek mali tablolar olarak temel tabloları tamamlar.

Analiz açısından mesele, bu tabloları tek tek ezberlemekten çok her tablonun hangi soruya cevap verdiğini bilmektir.

Bilanço varlık ve kaynak yapısını, gelir tablosu karın nereden doğduğunu, nakit akım tablosu para hareketini, fon akım tablosu fon kaynak ve kullanımlarını, kar dağıtım tablosu dönem karının nasıl paylaşıldığını, özkaynak değişim tablosu sermaye yapısındaki hareketi gösterir.