Finansal Analizin Amaçları ve Türleri Konu Anlatımı

Finansal tablolar geçmişe ait bilgiler taşır; çünkü kapanmış dönemlerin varlık, kaynak, gelir, gider ve kar durumunu gösterir.

Buna rağmen finansal kararların çoğu geleceğe yöneliktir.

İşletmeye kredi verilip verilmeyeceği, ortak olunup olunmayacağı, yönetimin hangi politika değişikliğine gitmesi gerektiği veya faaliyetlerin sürdürülebilir olup olmadığı geleceğe ilişkin değerlendirme ister.

Finansal analizin amacı, geçmişe ait muhasebe bilgisini bu kararlar için kullanılabilecek işletme geleceğine ilişkin bilgiye dönüştürmektir.

Kaynak, analiz türlerini üç ayrı ölçüte göre sınıflandırır.

Amaca göre yönetim analizi, kredi analizi ve yatırım analizi vardır.

Yönetim analizi işletme yönetimi için yapılır; karar almaya dayanak olacak her türlü finansal tablo ve dokümandan yararlanabilir.

Burada amaç, yönetime işletmeyle ilgili çeşitli konularda veri sunmak ve alınacak kararlara ışık tutmaktır.

Kredi analizi, işletmenin finansman durumunu ve borç ödeme gücünü anlamaya yönelir.

Kredi verenler, kredi vermeyi düşünenler ve işletmenin finansman yöneticileri bu analizle borçların zamanında ödenip ödenemeyeceğini araştırır.

Kaynakta kredi değerlendirmesi için karakter, kapasite, kefil veya kefalet, kapital ve koşullar şeklinde ifade edilen beş unsur da yer alır.

Yatırım analizi ise ortak olanlar, ortak olmayı düşünenler veya uzun vadeli kaynak sağlayacak taraflar açısından işletmenin kazanma gücünün sürekliliğini, yatırımın güvenliğini ve karlılık durumunu incelemeye yöneliktir.

Kapsama veya yapılış biçimine göre statik ve dinamik analiz ayrımı yapılır.

Statik analiz bir döneme ait finansal tablolar içindeki kalemler arasındaki ilişkileri inceler.

Dikey analiz ve bazı oran okumaları bu niteliği taşıyabilir.

Dinamik analiz ise birbirini izleyen dönemlere ait tabloları karşılaştırır ve kalemlerin eğilimini saptamaya çalışır; işletme kendi geçmişiyle veya gerekli olduğunda sektörle karşılaştırılır.

Analizi yapanın niteliğine göre dış ve iç analiz ayrımı vardır.

Dış analiz, işletmeyle ilişkisi bulunmayan üçüncü kişilerin yayımlanmış raporlardan yararlanarak yaptığı analizdir.

İç analiz ise yöneticiler, muhasebeciler ve iç denetçiler gibi işletme içinden kişilerin yaptığı analizdir.