Mali Müşavirlik · Maliyet Muhasebesi

Mali Müşavirlik Maliyet Muhasebesi Safha (Evre) Maliyeti Sistemi Konu Anlatımı

Safha (Evre) Maliyeti Sistemi konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Maliyet Muhasebesi dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Safha maliyeti, benzer mamullerin sürekli ve kitle hâlinde üretildiği işletmelerde maliyetleri sipariş yerine üretim safhalarında toplar. Önce fiziksel akış dengelenir: dönem başı yarı mamul ile başlanan birimler, tamamlanıp devredilen birimler, dönem sonu yarı mamul ve firelerle açıklanır. Eşdeğer birim, tamamlanmamış üretimi tam birim cinsine çevirir; fakat dönem sonu yarı mamul adedi × tamamlanma oranı yalnız dönem sonu stokunun eşdeğeridir. Toplam payda, tamamlanan birimler ile ilgili yarı mamul eşdeğerlerini birlikte içerir ve malzeme ile dönüştürme giderleri için ayrı hesaplanır. Ağırlıklı ortalama yöntemi dönem başı ve cari maliyetleri birleştirir; FIFO yalnız cari dönemde yapılan işi ölçer. Birim maliyet, yönteme uygun maliyetin toplam eşdeğer birime bölünmesiyle bulunur ve tamamlanan üretimle dönem sonu yarı mamule dağıtılarak maliyet sağlaması yapılır.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Safha maliyetinin kullanım alanı

Safha veya evre maliyeti sistemi; aynı, tek tip ya da birbirine çok benzeyen mamullerin kesintisiz ve kitle hâlinde üretildiği işletmelerde kullanılır.

Maliyetler tek tek siparişlerde değil, üretimin geçtiği bölüm veya safhalarda dönem boyunca toplanır.

Birim maliyet, ilgili safhanın üretim maliyeti tablosunda ortalama olarak hesaplanır.

Sipariş maliyetinde temel izleme nesnesi belirli sipariştir.

Safha maliyetinde ise temel izleme nesnesi belirli dönemdeki üretim akışıdır.

Bu nedenle hesaplamaya maliyet bölmekle değil, önce fiziksel birimleri uzlaştırmakla başlanır.

1. Fiziksel miktar eşitliği

Genel akış şu biçimde kurulur:

Dönem başı yarı mamul + dönemde üretimine başlanan = tamamlanıp devredilen + dönem sonu yarı mamul + fire

Fire, ortaya çıktığı aşama ve normal-anormal niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.

Fiziksel akış dengelenmeden eşdeğer birim ve maliyet dağıtımı yapılamaz.

2. Eşdeğer birim neyi ölçer?

Eşdeğer birim, tamamlanmamış üretimi tam mamul cinsinden ifade eder.

Dönem sonu yarı mamulün belirli bir maliyet unsuru bakımından eşdeğeri şu şekilde bulunur:

Dönem sonu yarı mamul birimleri × o maliyet unsurunun tamamlanma yüzdesi

Bu çarpım toplam eşdeğer birim değildir; yalnız dönem sonu yarı mamulün eşdeğer kısmıdır.

Toplam eşdeğer üretime tamamlanıp devredilen birimler de eklenir.

Malzeme ile dönüştürme giderlerinin tamamlanma dereceleri farklı olabileceğinden iki ayrı payda hesaplanır.

Üretimin başında verilen malzeme yüzde 100 tamamlanmışken işçilik ve genel üretim giderleri, yani dönüştürme giderleri, yüzde 40 tamamlanmış olabilir.

3. Ağırlıklı ortalama yöntemi

Ağırlıklı ortalama yöntemi dönem başı yarı mamulde taşınan maliyetleri cari dönemde eklenen maliyetlerle birleştirir.

Eşdeğer birim hesabında tamamlanıp devredilen bütün birimler tam kabul edilir; buna dönem sonu yarı mamulün eşdeğer kısmı eklenir:

Toplam eşdeğer birim = tamamlanıp devredilen birimler + dönem sonu yarı mamul eşdeğeri

Eşdeğer birim maliyeti de dönem başı maliyeti ile cari maliyet toplamının bu eşdeğer birimlere bölünmesiyle bulunur.

Malzeme ve dönüştürme giderleri için hesap ayrı yürütülür.

4. FIFO yöntemi

FIFO, dönem başı yarı mamulde önceki dönemde yapılmış işi cari dönemden ayırır.

Cari dönem eşdeğer üretimi üç parçadan oluşur:

  • dönem başı yarı mamulü tamamlamak için bu dönemde yapılan iş,
  • bu dönemde başlanıp tamamlanan birimler,
  • dönem sonu yarı mamulde bu dönemde yapılan eşdeğer iş.

Bu yöntemde cari dönem maliyeti, yalnız cari dönem eşdeğer birimlerine bölünür.

Başlangıç stokunun önceki dönem maliyeti kendi üzerinde korunur; stoku tamamlamak için cari dönemde eklenen maliyet ayrıca yüklenir.

Bu nedenle aynı üretim verileri ağırlıklı ortalama ve FIFO'da farklı eşdeğer birim ve birim maliyet sonuçları doğurabilir.

Kaynaktaki sayısal örnek

Bir safhada dönem başı yarı mamul bulunmasın.

Dönemde 100.000 birime başlanmış, 80.000 birim tamamlanıp devredilmiş ve 20.000 birim dönem sonunda kalmış olsun.

Dönem sonu yarı mamul doğrudan ilk madde ve malzeme bakımından yüzde 60 tamamlanmış, dönemin malzeme maliyeti 25.507.000 TL'dir.

Dönem sonu stokunun malzeme eşdeğeri:

20.000 × yüzde 60 = 12.000 eşdeğer birim

Toplam malzeme eşdeğer birimi:

80.000 tamamlanan + 12.000 dönem sonu eşdeğeri = 92.000 eşdeğer birim

Eşdeğer birim başına malzeme maliyeti:

25.507.000 TL ÷ 92.000 = 277,25 TL

Yalnız 12.000'e bölmek yanlıştır; çünkü bu sayı toplam üretimi değil, dönem sonu yarı mamulün tamamlanmış eşdeğerini gösterir.

5. Maliyet dağıtımı ve sağlama

Birim maliyet bulunduktan sonra tamamlanıp devredilen birimlere tam maliyet, dönem sonu yarı mamule ise ilgili tamamlanma yüzdelerine göre maliyet yüklenir.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Safha (Evre) Maliyeti Sistemi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Maliyet Muhasebesi dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Safha (Evre) Maliyeti Sistemi konusu Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyindeki Maliyet Muhasebesi dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %13. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Safha (Evre) Maliyeti Sistemi, Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyindeki Maliyet Muhasebesi dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Mali Müşavirlik SMMM Yeterlilik düzeyinde Maliyet Muhasebesi dersinin müfredat ağırlığı %13. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Maliyet Muhasebesi dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 13 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by