Karşılaştırmalı Tablolar ve Yüzde Yöntemi (Dikey) Analizi Konu Anlatımı

Karşılaştırmalı tablolar analizi, aynı işletmenin farklı dönemlere ait finansal tablolarını yan yana getirerek değişimi ölçer.

Bir kalemin mutlak tutar olarak ne kadar arttığı veya azaldığı hesaplanır; ardından bu değişimin önceki dönem tutarına oranı bulunur.

Bu yöntem, büyümenin hangi kalemlerden kaynaklandığını gösterir.

Satışlar artarken ticari alacakların daha hızlı büyümesi tahsilat politikasında gevşeme olabileceğini, kısa vadeli borçların aktiflerden daha hızlı yükselmesi ise likidite baskısının arttığını düşündürebilir.

Yüzde yöntemiyle analiz, tek bir dönemin finansal tablosunu kendi içinde anlamlandırır.

Bilançoda her aktif kalemi aktif toplamına, her kaynak kalemi pasif toplamına oranlanır.

Böylece işletmenin varlıklarının ne kadarının stok, alacak, nakit veya duran varlıklardan oluştuğu; kaynaklarının ne ölçüde kısa vadeli borç, uzun vadeli borç veya özkaynaktan sağlandığı görülür.

Gelir tablosunda net satışlar taban alınır.

Satışların ne kadarının satışların maliyetine, faaliyet giderlerine, finansman giderlerine ve net kâra dönüştüğü bu yolla izlenir.

Bu iki yöntem birlikte kullanıldığında analiz daha güçlü hale gelir.

Yatay analiz kalemlerin zaman içindeki yönünü gösterirken dikey analiz işletmenin yapısal ağırlıklarını ortaya koyar.

Örneğin stok tutarı artmış olabilir; fakat satışlar ve aktif toplamı daha hızlı büyümüşse stokların finansal yapıdaki ağırlığı azalmış olabilir.

Bu nedenle YMM cevaplarında yalnızca oranı vermek yeterli değildir.