Mali Müşavirlik · Finansal Yönetim

Mali Müşavirlik Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları Konu Anlatımı

Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Finansal Yönetim dersi. Özet her zaman ücretsiz.

Kısaca

Paranın zaman değeri, farklı tarihlerdeki nakit akışlarını aynı değerleme tarihine taşır. Bir dönemlik oran ii ve dönem sayısı nn ise bileşik gelecek değer FV=PV(1+i)nFV=PV(1+i)^n, bugünkü değer PV=FV/(1+i)nPV=FV/(1+i)^n olur. Yıllık nominal oran jj yılda mm kez bileşikleşiyorsa dönemlik oran j/mj/m, efektif yıllık oran (1+j/m)m−1(1+j/m)^m-1'dir. Enflasyonla düzeltilmiş reel oran Fisher eşitliğinden rreel=(1+rnominal)/(1+π)−1r_{reel}=(1+r_{nominal})/(1+\pi)-1 olarak bulunur; nominal oran eksi enflasyon yalnız yaklaşık sonuç verir. Dönem sonu eşit ödemelerin bugünkü ve gelecek değerleri anüite faktörleriyle, dönem başı ödemeler ise aynı sonuçların (1+i)(1+i) ile çarpılmasıyla hesaplanır. Oranın dönemi nakit akışının dönemiyle eşleşmeli; iskonto oranı, kararın fırsat maliyeti ve risk modeline göre seçilmeli, risk hem nakit akışına hem orana gelişigüzel iki kez yüklenmemelidir.

Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.

Özet: Sesli anlatım yakında

Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış

Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.

Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indir

Konu Anlatımı

Tam anlatım: Sesli anlatım yakında

Paranın zaman değeri, farklı tarihlerde gerçekleşen nakit akışlarının doğrudan karşılaştırılamayacağını söyler.

Bugünkü para yatırım fırsatı sunar; gelecekteki tutar ise bekleme, enflasyon, likidite ve tahsil belirsizliği taşır.

Bu yüzden her nakit akışı seçilen bir değerleme tarihine taşınır.

Geleceğe taşıma bileşikleştirme, geçmişe taşıma iskonto işlemidir.

Hesabın yönü değişse de kullanılan oran, dönem ve nakit akışı zamanlaması aynı ekonomik varsayıma dayanmalıdır.

Basit faizde faiz yalnız anapara üzerinden hesaplanır.

Dönemlik basit faiz oranı ii, dönem sayısı nn ve başlangıç tutarı PVPV ise faiz ile gelecek değer

I=PV i nI=PV\,i\,n FV=PV(1+in)FV=PV(1+in)

olur.

Buna karşılık bileşik faizde her dönemin faizi anaparaya eklenir ve sonraki dönemde bu yeni tutar getiri üretir:

FV=PV(1+i)nFV=PV(1+i)^n

Ters yönde, gelecekteki tek tutarın bugünkü değeri

PV=FV(1+i)nPV=\frac{FV}{(1+i)^n}

eşitliğiyle bulunur.

Örneğin dönemlik oran yüzde 10 ve süre iki dönemse 1.000 TL'nin gelecek değeri 1,000(1.10)2=1,2101{,}000(1.10)^2=1{,}210 TL'dir.

Aynı varsayımla iki dönem sonraki 1.210 TL'nin bugünkü değeri 1.000 TL'dir.

Birden çok ve farklı nakit akışı varsa her akış kendi zamanından değerleme tarihine taşınır.

Dönem sonundaki CFtCF_t nakit akışlarının bugünkü toplamı

PV0=∑t=1nCFt(1+i)tPV_0=\sum_{t=1}^{n}\frac{CF_t}{(1+i)^t}

biçimindedir.

Bir yatırım kararında başlangıç harcaması I0I_0 ise net bugünkü değer

NPV=−I0+∑t=1nCFt(1+i)tNPV=-I_0+\sum_{t=1}^{n}\frac{CF_t}{(1+i)^t}

olarak yazılır.

Böylece farklı yılların tutarları önce ortak tarih olan sıfır anına getirilir, sonra toplanır.

Faiz oranının dönemi, nakit akışının dönemiyle aynı olmalıdır.

Aylık taksitler aylık oran ve ay sayısıyla; yıllık nakit akışları yıllık oran ve yıl sayısıyla hesaplanır.

Yıllık nominal oran jj ve yıldaki bileşikleşme sayısı mm ise dönemlik oran j/mj/m'dir.

Efektif yıllık oran bileşikleşmenin tamamını gösterir:

ieff=(1+jm)m−1i_{eff}=\left(1+\frac{j}{m}\right)^m-1

Nominal yüzde 24 oran aylık bileşikleşiyorsa aylık dönem oranı yüzde 2'dir; efektif yıllık oran, yüzde 24'ün kendisi değil (1.02)12−1(1.02)^{12}-1 sonucudur.

Farklı bileşikleşme sıklıklarını karşılaştırırken nominal ilanları değil aynı dönem için efektif oranları kullanmak gerekir.

Finansta “nominal” sözcüğü iki bağlamda kullanılabilir.

Bileşikleşme bağlamındaki ilan edilmiş yıllık nominal oran jj ile enflasyonu içeren nominal getiri aynı kavram değildir.

Enflasyon bağlamında nominal getiri rnominalr_{nominal}, reel getiri rreelr_{reel} ve enflasyon oranı π\pi arasındaki tam Fisher ilişkisi

1+rnominal=(1+rreel)(1+π)1+r_{nominal}=(1+r_{reel})(1+\pi)

olduğundan,

rreel=1+rnominal1+π−1r_{reel}=\frac{1+r_{nominal}}{1+\pi}-1

eşitliği kullanılır. rnominal−πr_{nominal}-\pi farkı, oranlar küçükken yararlı bir yaklaşımdır; yüksek oranlarda tam formülün yerini tutmaz.

Anüite, eşit tutarlı ve eşit aralıklı ödemeler dizisidir.

Her dönem sonunda ödenen AA tutarlı olağan anüitenin nn dönem sonundaki gelecek değeri

FVn=A(1+i)n−1iFV_n=A\frac{(1+i)^n-1}{i}

ve sıfır anındaki bugünkü değeri

PV0=A1−(1+i)−niPV_0=A\frac{1-(1+i)^{-n}}{i}

olur.

Kredi taksitleri, dönem sonu kira ödemeleri ve düzenli tasarruflar bu zamanlama ile modellenebilir.

Ödemenin her dönemin başında yapıldığı peşin anüitede her ödeme bir dönem daha fazla değerlenir; bu nedenle olağan anüite sonucu (1+i)(1+i) ile çarpılır:

PVdue=PVordinary(1+i)PV_{due}=PV_{ordinary}(1+i) FVdue=FVordinary(1+i)FV_{due}=FV_{ordinary}(1+i)

Formülü seçmeden önce ilk ödemenin bugün mü, ilk dönemin sonunda mı yapıldığı bir zaman çizelgesiyle kontrol edilmelidir.

Sonsuza kadar dönem sonunda sabit AA ödemesi yapan teorik perpetüitenin bugünkü değeri PV=A/iPV=A/i olur.

Bu sonuç, iskonto oranı ve ödeme düzeninin varsayımlarına bağlıdır.

Sonlu anüiteyle perpetüiteyi, dönem başı ödemeyle dönem sonu ödemeyi karıştırmak sınavlarda sık görülen hata kaynaklarıdır.

İskonto oranı yalnız matematiksel bir sayı değildir.

Aynı vade ve para birimindeki fırsat maliyeti, finansman koşulları, likidite ve nakit akışının riski değerleme modeline göre orana yansıtılabilir.

Ancak “risk arttıysa her durumda oranı mekanik olarak artır” kuralı evrensel değildir.

Bazı modeller riski beklenen nakit akışında, bazıları iskonto oranında ele alır.

Aynı riski hem nakit akışını düşürerek hem oranı artırarak gerekçesiz biçimde iki kez saymak değeri çarpıtır.

Nominal nakit akışı nominal oranla, reel nakit akışı reel oranla ve ilgili para birimi yine o para birimine uygun oranla eşleştirilmelidir.

Sınav çözümünde önce değerleme tarihi işaretlenir; PVPV, FVFV, AA, ii, nn ve ödeme zamanı tanımlanır.

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada

Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Finansal Yönetim dersindeki diğer konular

Bu Konunun Sınavdaki Ağırlığı

Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları konusu Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Finansal Yönetim dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.

İlgili Kavramlar

Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.

SSS

Sık Sorulan Sorular

Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları, Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Finansal Yönetim dersinin konularından biridir. Aynı dersin diğer konularına bu sayfanın altındaki konu listesinden geçebilirsiniz.

Bu sayfada konunun ücretsiz özeti ve anlatımın neredeyse tamamı yer alır; yalnızca kapanış bölümü uygulamaya bırakılmıştır. Sesli anlatım, çevrimdışı indirme ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.

Mali Müşavirlik YMM düzeyinde Finansal Yönetim dersinin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.

Önce özeti okuyup konunun ne hakkında olduğunu netleştirin, sonra anlatımı baştan sona takip edin. Anlatımı bitirir bitirmez aynı konudan soru çözün: konuyu okumaktan çok, okuduktan hemen sonra hatırlamaya çalışmak kalıcılığı belirler. Bir gün sonra sadece özeti tekrar okumak çoğu konu için yeterli olur.

Finansal Yönetim dersi bu sayfadaki konuyla birlikte 23 konu içerir. Tam liste sayfanın altındaki konu bağlantılarında ve dersin kendi sayfasında yer alır; oradan her konunun ücretsiz özetini tek sayfada okuyabilirsiniz.

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et

benzersor mobilde yayında

Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.

App Store'dan İndirinGoogle Play'den İndirin
Premium'u 3 gün ücretsiz dene
App Store ve Google Play üzerinden güvenli abonelik
İstediğin zaman iptal et, tüm cihazlarında aynı hesapla devam et
powered by