Vergi Tevkifatı ve Geçici Vergi Konu Anlatımı

Vergi tevkifatı ve geçici vergi, gelir vergisi sisteminde tahsil zamanlamasını düzenleyen iki tamamlayıcı araçtır.

Tevkifatta vergi, geliri elde edenin beyanını beklemeden, ödemeyi yapan tarafından kaynakta kesilir.

Ücret ödemeleri, serbest meslek ödemeleri, işyeri kira ödemeleri, yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri hakedişleri, bazı menkul sermaye iratları ve zirai ürün alımları bu mekanizmanın tipik alanlarıdır.

Kesintinin niteliği gelir unsuruna göre değişir.

Bazı menkul sermaye iratlarında veya gerçek usule tabi olmayan çiftçilerde tevkifat nihai vergileme olabilir; bu durumda gelir ayrıca beyannameye girmez.

Buna karşılık serbest meslek kazancı, ticari kazançla bağlantılı hakedişler veya beyana tabi kar payları gibi alanlarda tevkifat, yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilecek bir ön ödeme niteliği taşır.

Geçici vergi ise özellikle ticari kazanç, serbest meslek kazancı ve kurum kazancı gibi yıllık beyana tabi kazançlarda dönemsel olarak hesaplanır.

Amaç, yıllık verginin tamamının beyan dönemine bırakılmaması ve verginin kazanç doğdukça tahsil edilmesidir.

Yıllık beyanname verildiğinde yıl içinde ödenen geçici vergiler nihai gelir vergisinden mahsup edilir.

Mahsup sonrasında fazla ödeme kalırsa red ve iade hükümleri gündeme gelir.

Bu nedenle tevkifat ve geçici vergi, ayrı bir vergi türünden çok nihai gelir vergisine bağlanan tahsil teknikleridir.