Nakit bütçesi satış tahmininden değil, birbirine bağlı alt bütçelerden kurulur. Ticari mal alımı, formülüyle; tahsilat, her satış ayının nakit ve vadeli tahsil oranları ilgili aylara dağıtılarak; tedarikçi ödemesi de alımların ödeme takvimine göre hesaplanır. Nakit çıkışlarında amortisman gibi nakit yaratmayan giderler ayrılır. TÜRMOB'un 2024/1 YMM sorusunda alımlar Nisan-Haziran için sırasıyla 462.000, 574.000 ve 336.000 TL; tahsilatlar 368.000, 636.000 ve 740.000 TL'dir. En az 40.000 TL dönem sonu nakit şartı Nisan'da 130.000, Mayıs'ta 50.000 TL borçlanma doğurur; Haziran fazlası 180.000 TL anapara ile 4.900 TL basit faizi kapattıktan sonra 57.100 TL bırakır. Doğru sıra satış, stok, alım, ödeme, tahsilat, faaliyet çıkışları ve finansmandır.
Faaliyet Bütçeleri ve Nakit Bütçesi Konu Anlatımı
Faaliyet Bütçeleri ve Nakit Bütçesi konusunun özeti ve anlatımı — Mali Müşavirlik Yönetim Muhasebesi dersi. Özet her zaman ücretsiz.
Kısaca
Bu özet her zaman ücretsizdir ve giriş yapmadan okunabilir.
Özet: Sesli anlatım yakında
Bu konuyu PDF ders notlarında da çalış
Mali Müşavirlik konu yapraklarının tamamını içeren ücretsiz ders notu PDF’ini indirip çevrim dışı tekrar edebilirsin. Bu yaprak PDF kitapçığın kapsam tablosunda yer alır; uygulamadaki soru ve sesli anlatım katmanları ayrıca sunulur.
Mali Müşavirlik ders notları PDF’ini indirKonu Anlatımı
Tam anlatım: Sesli anlatım yakında
Bütçe zincirinin yönü
Nakit bütçesi tek başına hazırlanmaz.
Satış bütçesi stok politikasını, stok politikası ticari mal alımını, alım bütçesi tedarikçi ödemelerini; satışların tahsil koşulları da müşteri nakit girişlerini belirler.
Son aşamada faaliyet çıkışları, yatırım ve dağıtım ödemeleri ile finansman aynı tabloda birleşir.
Ticari işletmede alım bütçesinin temel eşitliği şöyledir:
Burada satış tutarı değil, stokların maliyet esasıyla izlenen satılan malın maliyeti kullanılır.
Üretim işletmesinde aynı mantık hammadde, üretim ve mamul stok bütçelerine ayrışır; ticari mal formülü üretim girdilerine doğrudan kopyalanmaz.
2024/1 YMM sorusunda alım bütçesi
Soruda dönem sonu stokunun bir sonraki ay satılan mal maliyetinin yüzde 20'si olması istenir.
Mart sonu stok 84.000 TL'dir.
Böylece Nisan sonu istenen stok TL olur ve Nisan alımı
olarak bulunur.
Aynı yöntem üç aya uygulanınca:
| Kalem (TL) | Nisan | Mayıs | Haziran |
|---|---|---|---|
| Satılan malın maliyeti | 420.000 | 630.000 | 350.000 |
| İstenen dönem sonu stok | 126.000 | 70.000 | 56.000 |
| Dönem başı stok | 84.000 | 126.000 | 70.000 |
| Alınması gereken ticari mal | 462.000 | 574.000 | 336.000 |
Haziran sonu stokunun hesabında Temmuz satılan mal maliyeti kullanılır: TL.
Tahsilat planı
Satışların yüzde 20'si peşindir.
Yüzde 80'lik vadeli kısmın yüzde 10'u satış ayında, yüzde 70'i sonraki ay, yüzde 20'si iki ay sonra tahsil edilir.
Toplam satış üzerinden tahsil katsayıları bu nedenle satış ayında yüzde 28, sonraki ay yüzde 56 ve iki ay sonra yüzde 16'dır:
Nisan tahsilatı Nisan satışının yüzde 28'i, Mart satışının yüzde 56'sı ve Şubat satışının yüzde 16'sından oluşur:
Mayıs ve Haziran için aynı yaşlandırma yapıldığında tahsilatlar sırasıyla 636.000 ve 740.000 TL olur.
Eski satış aylarını unutmak, nakit bütçesindeki en yaygın hatalardan biridir.
Tedarikçi ödemeleri ve nakit giderleri
Alımların yarısı aynı ay, yarısı sonraki ay ödenmektedir.
Mart sonu satıcılar borcu 126.000 TL olduğundan Nisan ödemesi TL'dir.
Mayıs ödemesi alımların iki yarısından TL; Haziran ödemesi TL olur.
Yönetim giderlerinde her ay 20.000 TL amortisman vardır.
Amortisman kârı azaltır fakat o ay nakit çıkışı yaratmaz.
Bu nedenle nakit bütçesine yönetim giderlerinin nakit kısmı olan 25.000, 32.000 ve 21.000 TL alınır.
Nisan'daki 49.000 TL kâr payı ve Mayıs'taki 16.000 TL arsa ödemesi ise ayrı nakit çıkışlarıdır.
| Kalem (TL) | Nisan | Mayıs | Haziran |
|---|---|---|---|
| Dönem başı nakit | 52.000 | 40.000 | 40.000 |
| Müşteri tahsilatı | 368.000 | 636.000 | 740.000 |
| Stok alımı ödemesi | 357.000 | 518.000 | 455.000 |
| Pazarlama gideri | 79.000 | 120.000 | 62.000 |
| Nakit yönetim gideri | 25.000 | 32.000 | 21.000 |
| Arsa ödemesi | 0 | 16.000 | 0 |
| Kâr payı | 49.000 | 0 | 0 |
| Finansman öncesi nakit | -90.000 | -10.000 | 242.000 |
Asgari nakit ve finansman
Şirket her ay sonunda en az 40.000 TL tutmak istediği için Nisan'da TL borçlanır.
Mayıs'ta finansman öncesi tutar eksi 10.000 TL olduğundan 50.000 TL daha borçlanır.
Haziran'daki 242.000 TL, toplam 180.000 TL anaparayı ve basit faizi ödemeye yeterlidir.
İlk kredi üç ay, ikinci kredi iki ay taşınmıştır.
Aylık yüzde 1 basit faiz:
olur.
Haziran dönem sonu nakdi TL'dir.
Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Anlatımın kapanış bölümü ve sesli anlatım uygulamada
Faaliyet Bütçeleri ve Nakit Bütçesi anlatımının bu sayfada okuduğunuz bölümü ücretsizdir; kapanış bölümü, sesli anlatımı, çevrimdışı indirmesi ve konuya bağlı soru çözümü benzersor uygulamasında devam eder.
Yönetim Muhasebesi dersindeki diğer konularBu Konunun Sınavdaki Ağırlığı
Faaliyet Bütçeleri ve Nakit Bütçesi konusu Mali Müşavirlik YMM düzeyindeki Yönetim Muhasebesi dersine bağlıdır. Bu dersin müfredat ağırlığı %10. Ağırlıklar benzersor müfredat analizidir, resmî soru dağılımı değildir. Sınavda kaç soru çıkacağını göstermez.
Kaynak: benzersor müfredat analizi. Bu yüzdeler benzersor’un kendi müfredat analizinden gelir: her dersin müfredatta kapsadığı konu ve alt konu sayısı ile kapsam genişliği ölçülür, ders bazında yüzdeye çevrilir ve sınav düzeyi içinde %100’e tamamlanır. Resmî bir soru dağılımı değildir; sınavda kaç soru çıkacağını göstermez ve sınav kurumunun yayımladığı bir veri değildir.
İlgili Kavramlar
Bu anlatımda geçen ve sözlükte ayrı bir tanımı bulunan kavramlar.
- AmortismanMaddi duran varlıkların faydalı ömrü boyunca maliyetinin gider olarak dağıtılmasıdır. Doğrusal, azalan bakiyeler ve üretim miktarı yöntemleri kullanılır.
- Basit FaizBasit faiz, faizin yalnızca başlangıçtaki ana para üzerinden hesaplandığı faiz yöntemidir. Her dönem kazanılan faiz ana paraya eklenmez; dolayısıyla faiz tutarı dönemden döneme değişmez ve toplam getiri vadeyle doğrusal olarak artar. Genellikle kısa vadeli işlemlerde kullanılır.
Kaynaklar
Anlatımdaki bilgiler aşağıdaki resmî kurum yayınlarından doğrulanır ve kendi cümlelerimizle yeniden yazılır.
- TÜRMOB-TESMER — 2026/3 SGS uygulamasını Ankara Üniversitesi Sınav Yönetim Merkezi (ANKUZEF-ASYM) yaparMali Müşavirlik Sınavları sınavını düzenleyen kurumun resmî sitesi.
- TESMER — Sınav DuyurularıTESMER resmî duyuruları: staja giriş ve yeterlilik (SMMM) sınav takvimi, başvuru ve sonuç bilgileri.
- TEOS Başvuru SistemiStaja giriş, staj ve yeterlilik başvurularının yapıldığı TESMER TEOS portalı.
- TÜRMOBTürkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği resmî sitesi.
- e-DevletSınav başvuru, ödeme ve belge işlemleri için e-Devlet kapısı.
Sık Sorulan Sorular
Yönetim Muhasebesi dersindeki diğer konular
Bu ders toplam 15 konu içerir.
- Yönetim Muhasebesinin Temelleri ve Maliyet Kavramları
- Maliyetlerin Sınıflandırılması ve Maliyet Davranışı
- Maliyet Unsurları ve Genel Üretim Giderlerinin Dağıtımı
- Sipariş Maliyeti Sistemi
- Safha (Evre) Maliyeti Sistemi
- Tam Maliyet ve Değişken (Direkt) Maliyet Yöntemi
- Faaliyet Tabanlı Maliyetleme
- Standart Maliyet ve Sapma (Varyans) Analizi
- Maliyet-Hacim-Kâr Analizi ve Başabaş Noktası
- Esnek Bütçeler ve Sıfır Tabanlı Bütçeleme
- Yönetsel Kararlarda İlgili Maliyetler ve Fiyatlandırma Kararları
- Sorumluluk Muhasebesi ve Performans Değerleme
- Stratejik Yönetim Muhasebesi (Hedef Maliyetleme, Tam Zamanında Üretim, Kalite Maliyetleri)
benzersor mobilde yayında
Sınav hazırlığını cebine taşı. Uygulamayı indir, Premium'u 3 gün ücretsiz dene ve istediğin zaman iptal et.
Mali Müşavirlik soru çözme rehberi