Maliyet Unsurları ve Genel Üretim Giderlerinin Dağıtımı Konu Anlatımı

Maliyet unsurlarının doğru ayrılması, yönetim muhasebesinde hem stok değerlemesini hem de karar analizini belirler.

Direkt ilk madde ve malzeme, mamulün bünyesine giren ve mamulle ilişkilendirilebilen girdidir.

Direkt işçilik, üretim sürecinde mamule doğrudan yüklenebilen işçilik maliyetidir.

Genel üretim giderleri ise üretimin gerçekleşmesi için zorunlu olmakla birlikte tek bir mamule doğrudan izlenmesi güç olan giderlerden oluşur.

Fabrika kirası, fabrika elektriği, temizlik, bakım, destek personeli, makine amortismanı ve endirekt işçilik bu alanda karşılaşılan tipik kalemlerdir.

YMM sorularında ilk sınama, üretim maliyetiyle dönem giderinin karıştırılmamasıdır.

Üretim ortamıyla ilgili giderler mamul maliyetine giderken, satış plasiyeri maaşı, dağıtım ve müşteri şikâyet hattı gibi satış veya yönetim işlevli giderler doğrudan dönem gideri olarak değerlendirilir.

Üretilen mamul maliyeti hesabında dönem başı yarı mamul, dönem içi üretim maliyetleri ve dönem sonu yarı mamul birlikte okunur; satılan mamul maliyetinde ise dönem başı mamul, üretilen mamul maliyeti ve dönem sonu mamul stoku dikkate alınır.

Genel üretim giderlerinin dağıtımı iki yaklaşımla görülebilir.

Geleneksel yaklaşımda bütün endirekt giderler tek bir havuzda toplanır ve doğrudan işçilik saati, makine saati veya işçilik maliyeti gibi tek bir anahtarla ürünlere yüklenir.

Bu yöntem basit ve homojen üretimlerde kullanılabilir; fakat farklı ürünlerin farklı faaliyetleri tükettiği yapılarda maliyetleri çarpıtabilir.

Faaliyet tabanlı yaklaşımda ise giderler önce faaliyet havuzlarına ayrılır, sonra her havuz kendi maliyet sürücüsüne göre dağıtılır.

Kurulum gideri kurulum sayısıyla, makine bakım gideri makine saatiyle, test gideri test edilen birim sayısıyla ilişkilendirildiğinde ürün maliyetleri daha temsil edici hale gelir.